Кіріспе

Австралиялық сериялы кісі өлтіруші және зорлаушы Питер Норрис Дупас (6 шілде 1953 жылы туған) – австралиялық сотталған сериялы кісі өлтіруші, қазіргі уақытта адам өлтіргені үшін және, негізінен, қатыгез қылмыскер ретінде өмір бойына босатылмайтын үш мерзімді жазасын өтеп жатыр. Оның өте ауыр қылмыстық тарихы бар, оған жыныстық және зорлық-зомбылық қылмыстары қатысты, оның зорлық-зомбылық тарихы үш онжылдықтан астамды құрайды, және түрмеден әр шығуын қылмыстар жасаумен, әсіресе әйелдерге қарсы зорлық-зомбылықтың күшеюімен байланыстырған. Оның қылмыстық ерекшелігі – әйел құрбандарының кеудесін алып тастау. 2007 жылғы мәліметтер бойынша, Дупас үш кісі өлтіргені үшін сотталды және 1980-ші және 1990-шы жылдары Мельбурн аймағында жасалған кем дегенде үш басқа кісі өлтірудегі басты күдікті болып саналады.

Ерте өмір

Питер Дупас үш баланың ең кішісі болды, ол "құрметті отбасы" деп сипатталған отбасында дүниеге келді. Ол Сиднейде, Жаңа Оңтүстік Уэльсте туған, бірақ ол кішкентай кезінде отбасымен Мельбурнға көшіп келді. Ағалары едәуір үлкен болғандықтан, егде жастағы ата-анасы оны жалғыз бала сияқты қарастырды. Дупас 10-сыныпты бітірген соң орта мектепті тастап, кейіннен жоғары мектеп аттестатын алды. Дупас әйелге қарсы шабуыл жасағанда, ол оның бетіне, мойнына және қолына пышақтап, оны ұстады. Кейін ол полицияға өзін тоқтатай алмағанын және әйелге неліктен шабуыл жасағанын білмейтінін айтты. 1969 жылдың қазан айында Остин ауруханасындағы мәйітханаға бұзып кірді. Екі қарт әйелдің денелері патологтың пышағымен қиратылған. Бір денеде жамбас аймағына пышақпен салған ерекше жара болды. Полиция Дупас бұл бұзушылыққа қатысқан деп санайды, себебі салған жаралар кейінірек өлтірілген Николь Паттерсонның жараларымен сәйкес келеді. Дупас сотталғаннан кейін түрме психиатры доктор Аллен Бартоломью Дупас өзінің қылмыстық әрекеттерін үнемі жоққа шығаратынын атап өтті: "Мен бұл жастың ауыр психосексуалдық мәселесі бар екеніне сенімдімін, ол бас тарту тактикасын өмірмен күресу құралы ретінде пайдаланады және оны потенциалды түрде қауіпті деп қарастыру керек. Бұл тактика емдеуді өте қиын етеді". 1996 жылдың қыркүйегінде Дупас тағы бір рет түрмеден босатылып, Мельбурнның Паско Вейл елді мекеніндегі үйге көшіп барды. Бұл нөмір Ла Троб университетінде оқитын "Гарри" есімді үнді студентіне тиесілі болды. Полиция Дупас Гарриге жұмыс ұсынғанын білді. 1999 жылдың 22 сәуірінде полиция Дупасты Томастаундағы Excelsior қонақ үйінде түскі уақытта ұстап, сол күні Паттерсонды өлтіргені үшін айыптады.

Маргарет Махер

Маргарет Жозефин Махер, 40 жастағы, Мельбурн аймағында секс-жұмыскер болып жұмыс істеген, 1997 жылдың 4 қазанында Бродмедоустағы Safeway супермаркетінде сағат 12:20-да соңғы рет тірі көрінді. Махердің денесінің жанынан қара жүн қолғап табылды, кейін полиция оның Дюпастың ДНК-сымен сәйкес екенін растады. Махердің денесін саралау кезінде оның сол білегінде пышақтан келген жарақат, мойнында көгал, оң қас астындағы аймақта шүберекпен соққы салғаннан болған зардап, және оң қолында жаралар анықталды. 2004 жылдың 16 тамызында Дюпас 1997 жылдың 4 қазанында Махерді өлтіргені үшін кінәлі деп танылды және екінші рет өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Сотталу кезінде Кей Дюпас Паттерсонды өлтірмегеніне қарамастан, Махерді өлтіргені үшін өмір бойына бас бостандығынан айыратынын айтты. Сондай-ақ, Дюпас келесі қылмысы үшін өмір бойына бас бостандығынан айырылатын болар еді, тіпті ол ешкімді өлтірмегенінде де, себебі Дюпас өте қауіпті, қайта-қайта қылмыс жасайтын, оңалтуға үміт жоқ адам еді. Ол былай деді:

"Сіздің қылмыстық тарихыңыздың қорқыныштылығын және сіз айыпталған қылмыстың ауырлығын ескере отырып, сізге өмір бойына бас бостандығынан айырудан басқа шара қолдануға болмайды. Егер Николь Паттерсонды өлтіру оқиғасы болмағанда да, мен сізге өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасын беруден тартынбас едім. Сіздің осы және бұрынғы зорлау және осыған ұқсас қылмыстар үшін сотталғаныңыз, сіздің қылмысыңыздың әйелдерге деген бұзық және садистік жек көрушілікке және олардың өмір сүру құқығын мойындамауға байланысты екені анық. Сондықтан осы қылмысты сотқа түскен ең ауыр қылмыстардың бірі деп санау керек. Сіз қасақана, қорғануға мүмкіндігі жоқ, әлсіз әйелді өлтірдіңіз. Сіздің басқа құрбандарыңыз сияқты, ол да сізден өзін қорғауға шамасы жетпеді. Осы қылмысты жасаған кезде, сізге жуық үш онжылдықтан бері осы штаттағы әйелдерді қорқытып келдіңіз. Сіз әдемі және өркениетті қоғамның негізгі нормаларын қайта-қайта бұздыңыз. Сіздің осы іс бойынша жасаған әрекеттеріңізге ешқандай жеңілдік жасауға болмайды. Сіз жасаған қатеңізді мойындаған жоқсыз. Керісінше, Маргарет Махерді өлтіргеннен кейін 18 ай өткен соң, одан да қатыгездікпен сол қылмысты қайталадыңыз. Сіздің қайта-қайта зорлық-зомбылық жасауыңыз бен осы қылмыстың ауырлығына байланысты, сіздің оңалту мүмкіндігіңіз жоқ. Сізге үміт беретін ең аз да белгі жоқ. Егер болған жағдайда да, кез келген оңалту мүмкіндігін сіздің қылмысыңыздың ауырлығына, әділ жазаны қолдану қажеттілігіне және жалпы қорқыту қағидасына бағыну керек. Менің ойымша, осы жағдайлардың барлығы сізге ең төменгі мерзімді белгілемеуді ғана емес, сонымен қатар талап етеді."

Ал, Хальвагистің күйеу жігіті сол күні жоспарланған кездесуге келмегендіктен, дабыл қағылды. Фрэнк Коул, Паско Вейлдің қарт тұрғыны, Дюпастың Фолкнер зиратынан қаза болған күні шығып бара жатқанын көргенін айтады. Қылмыс болған күні ата-анасының қабіріне барған анонимді әйел Дюпастың күн көзілдірігін киіп, зиратта серуендеп жүргенін көрген.

Түрмедегі өмір

2006 жылдан бастап Дупас өзінің жазасын Лавертондағы Порт-Филип түзеу орталығының ең жоғары қауіпсіздік бөлімінде және Гелон қаласының солтүстік аймағындағы Ларадағы HM Barwon түрмесінде өтеп жатыр. Ол түрмеде отырғанда бірнеше рет өзіне қол жұмсауға әрекеттенді. Түрме қызметкерлері оны қамауда тұрғанда үлгілі тұтқын, ал босатылғанда "адамды қорқытатын" деп сипаттайды.

Қылмыстық үкімдердің қысқаша мазмұны

Алғашқы рет адам өлтіргені үшін сотталғанға дейін Дупас 1972 жылдың 27 наурызынан 1994 жылдың 11 қарашасына дейін алты рет сотқа қатысқан кезінде жыныстық зорлық-зомбылық актілеріне қатысты 16 рет сотталған.
Сотталу күні Ескермелер
25 шілде 1974 ж. Зорлау 9 жылға бас бостандығынан айыру жазасына кесілді.
28 ақпан 1980 ж. Зорлау Түрмеден босатылғаннан кейін екі ай өткен соң жасалды. 5 жылға бас бостандығынан айыру жазасына кесілді.
28 маусым 1985 ж. Зорлау Түрмеден шыққаннан кейін 4 күн өткен соң жасалды. 12 жылға бас бостандығынан айыру жазасына кесілді.
18 тамыз 1994 ж. Қарсыласты жалған түрде ұстау 3 жылға бас бостандығынан айыру жазасына кесілді.
22 тамыз 2000 ж. Николь Паттерсонды өлтіру. Мінекей мерзімі жоқ өмір бойы бас бостандығынан айыру жазасына кесілді.
16 тамыз 2004 ж. Маргарет Махерді өлтіру. Мінекей мерзімі жоқ өмір бойы бас бостандығынан айыру жазасына кесілді.
9 тамыз 2007 ж. Мерсина Халвагисті өлтіру. 27 тамыз 2007 ж. Мінекей мерзімі жоқ өмір бойы бас бостандығынан айыру жазасына кесілді. Дупас апелляциясы қанағаттандырылғаннан кейін сот үкімі күштен шығарылды.
19 қараша 2010 ж. Мерсина Халвагисті өлтіру (қайта қарау). 26 қараша 2010 ж. Мінекей мерзімі жоқ өмір бойы бас бостандығынан айыру жазасына кесілді.