1966 жылғы Атлант мұхитының «Alma» дауілі: маусым айындағы сирек құбылыс, АҚШ-қа соққан ең ерте дауыл (1825 жылдан бері). Гондураста 73 адам қаза болды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1966 жылғы 3 категориялы Атлантикалық дауыл
Category 3 Atlantic hurricane in 1966
Альма дауылы – 1966 жылғы Атлантикалық дауыл маусымындағы сирек кездесетін маусымдық күшті дауыл болды. Бұл күнтізбелік жыл ішінде Атлантикадағы ең ерте дауыл болды, сондай-ақ 1825 жылдан бері АҚШ құрлығына соққан ең ерте дауыл еді. Альма 4 маусымда Орталық Америкада пайда болды, ал Гондурас арқылы өте келе, Сан-Рафаэль қаласында кем дегенде 73 адамның өліміне себеп болған қатты жаңбырлар жауды. Гондурас жеріндегі Сван аралында да жүйе қатты жаңбыр тудырды. Альма солтүстік-шығысқа қарай жылжып, 6 маусымда дауылға айналды. Батыс Кубаны кесіп өтіп, егінге ауыр зиян келтіріп, су тапшылығын тудырды. Альма 1000-нан астам үйді қиратты, ал келтірілген зиян шамамен 200 миллион долларға (1966 жылғы АҚШ доллары) бағаланды. Бұл дауылдан елде 11 адам қаза тапты. Кубаны кесіп өткеннен кейін Альма Мексика шығанағындағы желдің күшіне жетіп, одан әрі күшейді. Дауыл Флорида штатының Ки-Уэст қаласынан батысқа қарай өтіп, тоқ кесілімі мен су тасқынына себеп болды. Альма Флориданың көп бөлігінде қатты жаңбыр жаудырып, жел соқты, бұл егінге зиян келтіріп, тоқ кесілуіне әкелді. Дауыл Апалачи шығанасына жақындағанда әлсіреп, жағаға шықты. Флоридадағы зиян 10 миллион долларға бағаланды, ал штатта алты адам қаза тапты. Альма тропикалық дауыл ретінде Оңтүстік-Шығыс Джорджияны кезіп өтіп, бірнеше үйге зақым келтіріп, аз ғана зиян тудырды. Дауыл Атлант мұхитының батысында қайтадан күшейіп, оның сыртқы жаңбыр жолақтары Солтүстік Каролина штатының Уилмингтон қаласында қатты жаңбыр жаудырды. Альма судың салқындауына тап болды және 13 маусымда қарқындылығы төмендеп, экстратропикалық циклонға айналды. Оның қалдықтары бір күннен кейін Массачусетс штатының үстінен тарады.
Hurricane Alma was a rare June major hurricane in the 1966 Atlantic hurricane season. It was the earliest Atlantic hurricane in the calendar year in fifteen years, as well as the earliest continental U. S. hurricane strike since 1825. Alma developed on June 4 over Central America, and while moving through Honduras, it dropped heavy rainfall that killed at least 73 people in the city of San Rafael. Offshore northern Honduras, the system produced heavy rainfall in Swan Island. Alma moved northeastward and intensified into a hurricane on June 6. It crossed western Cuba, causing heavy crop damage and water shortages. Alma destroyed over 1,000 houses, and damage was estimated around $200 million (1966 USD). The storm killed 11 people in the country. After crossing Cuba, Alma intensified further to reach winds of in the Gulf of Mexico. The hurricane passed west of Key West, Florida, causing a power outage and flooding. Alma dropped heavy rainfall and produced winds across most of Florida, which damaged crops and caused scattered power outages. The hurricane weakened before moving ashore near Apalachee Bay. Damage in Florida was estimated at $10 million, and there were six deaths in the state. Alma crossed southeastern Georgia as a tropical storm, damaging a few houses and causing light damage. The storm re intensified into a hurricane over the western Atlantic Ocean, and its outer rainbands dropped heavy rainfall in Wilmington, North Carolina. Alma encountered colder water temperatures and its intensity decreased to being an extratropical cyclone on June 13. Its remnants dissipated a day later over Massachusetts.
Метеорологиялық тарих
1966 жылдың маусым айында Батыс Кариб теңізі мен Мексика шығанағында төмен атмосфералық қысым байқалды – бұл тропикалық циклонның пайда болуына қолайлы жағдай. Айдың басындағы күндері, әлсіреп бара жатқан тропопауза АҚШ-тың оңтүстік-шығысынан Батыс Кариб теңізіне дейін созылды. 3 маусымда Кабо Грасиас-а-Диос жанындағы орта деңгейде айналым пайда болды. Келесі күні айналым жер бетіне жетті, бұл Шығыс Никарагуада тропикалық депрессияның қалыптасуын білдірді. 5 маусымда депрессия Гондурас арқылы өтіп, жылы су температурасы бар аймақтан солтүстік-шығысқа қарай Батыс Кариб теңізіне шықты. Онда жақсы циклоникалық айналым, конвекция және ылғалдылық болды, бірақ ең маңыздысы – солтүстікке қарай өткен тропопауза депрессияға қолайлы шығу тетігін қамтамасыз етті. Ұраған статусына жеткеннен кейін Альма солтүстік-шығысқа қарай баяу жылжуын жалғастырды, бірақ қарқындылығының өсуі баяулады. Судың салқындауы әлсіреуіне себеп болды, және 9 маусымда Альма Апалачи шығанасының жанына құлады, желдің жылдамдығы болды. Бұл 1825 жылдың мамыр және маусым айларында болған Ұрағаннан бергі АҚШ-тағы ең ерте Ұрағанның құрлыққа тиюі болды. Президент Фидель Кастро жергілікті қант өнеркәсібіне қауіп төнуіне байланысты төрт батыс провинцияда төтенше жағдай жариялады. Альма Флоридаға соққы бермес бұрын, ресми тұлғалар Флорида-Кис аралдарынан Апалачиколаға дейін Ұраған туралы ескерту шығарды. Тампадағы МакДилл әуе базасындағы барлық Phantom реактивтік истребительдері Миссисипидегі Колумбус әуе базасына көшірілді, сондай-ақ ұшақтар Хомстед әуе резервтік базасынан эвакуацияланды.
During June 1966, low atmospheric pressure stretched across the western Caribbean and Gulf of Mexico—a pattern that is conducive for tropical cyclogenesis. During the first few days of the month, a dissipating trough extended from the southeastern United States into the western Caribbean. A mid level circulation developed along the trough near Cabo Gracias a Dios on June 3. By the next day, the circulation had reached the surface, which marked the development of a tropical depression over eastern Nicaragua. On June 5, the depression crossed Honduras and emerged into the western Caribbean, moving north northeastward through an area of warm sea surface temperatures. It had a good cyclonic circulation, convection, and moisture content, but most significantly, a passing trough to the north provided the depression with favorable outflow. After attaining hurricane status, Alma continued moving slowly to the north northeast, although its intensification rate slowed. Cool water temperatures contributed to weakening, and Alma made landfall near Apalachee Bay with winds of on June 9. This marked the earliest United States hurricane landfall since a hurricane in May and June of 1825. President Fidel Castro declared a state of emergency in four western provinces due to the threat to the local sugar industry. Before Alma struck Florida, officials issued hurricane warnings from the Florida Keys through Apalachicola. All Phantom jet fighters at MacDill Air Force Base in Tampa were transported to Columbus Air Force Base in Mississippi, while aircraft were also evacuated from Homestead Air Reserve Base.
Орталық Америка
Алма қалыптасу кезеңінде Орталық Америкада, негізінен Никарагуа мен Гондураста бірнеше күн бойы қатты жаңбыр жауды. 5 маусым күні түнде Гондурастың Сан-Рафаэль қаласында шамамен жауын-шашынның көп мөлшері түсті, бұл мүмкін жергілікті кенеттен жауған жаңбырмен байланысты болды. Гондурастың солтүстік жағалауындағы Лебеди аралында дауыл 300 мм-ге жуық жаңбыр жаудырды. Аралда зақым аз болды. Хувентуд аралында қатты жел мен жаңбыр сүт фермаларын, тауық шаруашылықтарын және жеміс-жидек егістіктерінің кең аумақтарын қиратты. Дауыл сонымен қатар аралдағы үлкен радио мұнарасын да қиратты. Алма Кубаның батысында егістікке елеулі залал келтірді; Гаванаға жақын Гюинде Алма азық-түлік дақылдарын жойды, бұл Кубаның азық-түлік тапшылығын одан әрі ушықтырды. Дауылдан кейін Куба билігі Гаванадан 100,000-ға жуық адамды астананың маңындағы қалаларға дауылдан зақым келген жерлерді жөндеуге жіберді. Мұндай мәжбүрлі еңбек азық-түлік пен жабдықтау тапшылығынан кейін Фидель Кастроның үкіметіне қарсы шағымдарға себеп болды.
During its formative stages, Alma produced heavy rainfall for several days across Central America, primarily in Nicaragua and Honduras. Overnight on June 5, the city of San Rafael, Honduras recorded about of precipitation, possibly in relation to a localized cloudburst. On Swan Island, offshore northern Honduras, the storm dropped of rain. There was little damage on the island. On Isla de la Juventud, the combination of high winds and rains destroyed dairy facilities, chicken farms, and large areas of fruit crops. The storm also destroyed a large radio tower on the island. Alma caused significant crop damage in western Cuba; In Güines near Havana, Alma destroyed food crops, which further exacerbated Cuba's existing food shortages. In the storm's aftermath, Cuban officials sent about 100,000 people from Havana to the cities around the capital to repair storm damage. Such forced labor was a complaint about the rule of Fidel Castro, after the food and supply shortages.
Флорида
Альма дауылы Флорида штатының барлық аймағына күшті жел мен жаңбыр әсер етті. Пинеллас округінің батыс жағалауында дауыл грейпфрут егісіне зиян келтірді. Флоридадағы жалпы шығын 10 миллион долларға бағаланды. Зардап шеккен аймақта халық тығыздығы аз болғандықтан, бұл ұқсас күшті дауылдарға қарағанда аз болды. Дауыл штатта шамамен 50 000 долларлық зиян келтірді. Оңтүстік Каролинада әсері шамалы болды, бірақ Солтүстік Каролинаның Уилмингтон қаласында ауыр жаңбыр жауды. Жаңбыр мен дауыл толқындары Вирджиния және Нью-Джерси штатына дейін жетті.
Hurricane Alma affected the entire state of Florida with strong winds and rainfall. Along the west coast of Pinellas County, the storm damaged the grapefruit crop. Damage throughout Florida was estimated at $10 million. This was less than other storms of similar intensity, due to the sparse population of the affected area. The storm caused about $50,000 in damage in the state. Effects were minor in South Carolina, although heavy rainfall totaled in Wilmington, North Carolina. Rainfall and increased storm tides extended into Virginia and New Jersey.