Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Рюкю аралдарындағы арал, аралдың жергілікті тілі,
Island within Ryukyu Islands
indigenous language of the island
сонымен қатар ағылшын тілінде Токуно аралдары деп белгілі, Жапонияның Кагосима префектурасының оңтүстік Сацунан аралдарындағы Амами архипелагындағы арал. Аралдың ауданы шамамен 27 000 адамды құрайды. Арал әкімшілік тұрғысынан үш қалаға бөлінеді: Токуношима, Исен және Амаги. Аралдағы ең ірі халық орталығы – Токуношима қалашығының шығыс жағалауында орналасқан Каметсу қаласы. Аралдың көп бөлігі Амами Гунто ұлттық паркінің шегінде жатыр. Арал Жапониядағы ең жоғары туу көрсеткіштерімен және 100 жастан асып кеткен ұзақ өмір сүретін адамдардың көп санымен танымал.
, also known in English as Tokuno Island, is an island in the Amami archipelago of the southern Satsunan Islands of Kagoshima Prefecture, Japan. The island, in area, has a population of approximately 27,000. The island is divided into three administrative towns: Tokunoshima, Isen, and Amagi. The largest population center on the island is the town of Kametsu, located along the eastern shore of the island within the administrative town of Tokunoshima. Much of the island is within the borders of Amami Guntō National Park. The island is known for having the highest birth rates in Japan as well as a significant population of supercentenarians (people living significantly beyond the age of 100).
География
Токуношима – Амами аралдарындағы Амами Осимадан кейінгі екінші ірі арал және Жапониядағы 15-ші ірі арал. Ол көбінесе Сацунан және Рюкю архипелагтарының құрамына кіреді. Амами аралдарынан оқшауланған Токуношима, Амами Осима мен Окиноэрабужима аралының ортасында орналасқан. Аралдың ұзындығы шамамен және ені шамамен құрайды. Токуношима және Амаги әкімшілік қалаларының көп бөлігі таулармен және төбелермен жабылған, ал аралдың ең биік нүктесі – теңіз деңгейінен биіктігі бар Инокавадаке тауы. Солтүстіктегі Амагидаке тауының биіктігі құрайды. Аралдың оңтүстік-батыс беткейінде орналасқан Исен әкімшілік қаласы көбінесе тегіс, алқапты және егіншілікке қолайлы құнарлы топыраққа ие. Аралдың жағалауы көбінесе тік жарлы және тасты, арасында шағын құмды жағажайлар шашыраңқы орналасқан, сондай-ақ аралдың оңтүстік-батыс жиегінде үлкен жартастар бар. Аралды коралл рифі қоршап тұр. Аралдың солтүстік-шығыс жағалауындағы ірі теңіз тасты жартастары – Тонбура тасты жартастары, теңізде ерекше көзге түседі. Жақын орналасқан Амами Осима, Какеромажима, Йоросима, Укежима (солтүстік-шығыста) және Окиноэрабужима (оңтүстік-батыста) аралдарын көруге болады. Өте ашық күндері, батысқа қарай Окинава префектурасындағы Иоторисиманың екі жанартауы көрінеді. Арал субтропикалық ылғалды жапырақты орманды аймаққа жатады. Токуношима субтропиктік болғанымен, онда жеткілікті жауын-шашын жауып, жаңбырлы ормандар қалыптасқан. Аралдың көп бөлігі лавр ормандарымен жабылған, бірақ көптеген аудандар ауыл шаруашылығы үшін кеңінен тазартылған. Аралда көптеген үңгірлер бар, олардың ең ұзыны Исен ауданында орналасқан және ұзындығы құрайды. Токуношиманың климаты ылғалды субтропикалық климат (Кёппен климаттық жіктелуі Cfa) ретінде жіктеледі, жаздары өте жылы, қыстары жұмсақ. Жаңбырлы маусым мамырдан қыркүйекке дейін созылады. Арал жиі тайфундардың ықпалына түседі.
Tokunoshima is the second largest island in the Amami islands, after Amami Ōshima, and the 15th largest island in Japan. It is more generally included within the Satsunan and Ryukyu archipelagos. Isolated from the other Amami islands, Tokunoshima is located halfway between Amami Ōshima and Okinoerabujima. The island is of volcanic origin with a length of approximately and width of Most of the administrative towns of Tokunoshima and Amagi are covered in mountains and rolling hills, with Mount Inokawadake at above sea level as the island's highest peak. Mount Amagidake in the north has a height of The administrative town of Isen along the southwestern slope of the island is more flat, with fertile soil suitable for agriculture. The coast of the island is largely rugged and rocky with small sandy beaches scattered throughout as well as a series of large cliffs on the southwest edge of the island. The island is surrounded by a coral reef. A series of large offshore rocks known as Tonbura Rocks are a prominent feature in the ocean off the northeastern coast of the island. The neighboring islands of Amami Ōshima, Kakeromajima, Yoroshima, Ukejima to the northeast and Okinoerabujima to the southwest are all visible from the island. On exceptionally clear days, the twin volcanoes of Iōtorishima, in Okinawa Prefecture, can be seen to the west. The island falls within a subtropical moist broadleaf forest ecoregion. Although Tokunoshima is subtropical, it receives sufficient rainfall that it has rainforests. Much of the island remains covered in laurel forests, although many areas have been extensively cleared for agriculture. There are many caves on the island, the longest of which measures and is located in the area of Isen. The climate of Tokunoshima is classified as a humid subtropical climate (Köppen climate classification Cfa) with very warm summers and mild winters. The rainy season lasts from May through September. The island is subject to frequent typhoons.
Фауна
Токуношима аралы өзіне тән және жалпы Амами аралдарында ғана кездесетін бірнеше сирек түрлердің отаны болып табылады. Амами қояны тек Токуношима және Амами Ошима аралдарында табалады және жойылу қаупі төніп тұрған түрлер тізіміне енген. Амами қояны кейде "тірі қазба" деп аталады, себебі ол басқа жерлерде жоғалып кеткен ежелгі азиялық рудың өкілі. Токуношима аралында ғана кездесетін тікенді егеуқұйрық та жойылу қаупінде. Токуношима мен Амами Ошимаға тән Лидт сұңқары сияқты бірнеше құс түрлері де кездеседі. Аралда сонымен қатар улы хабу жыланы да мекендейді. Хабу жыландарының болуы аралдағы орманды аймақтардың көп бөлігін адамдардың араламайтын және табиғи күйінде сақталған жерлерге айналдырды.
Tokunoshima is home to several rare species endemic to the island itself or more generally to the Amami islands. The Amami rabbit is found only on Tokunoshima and Amami Ōshima and is listed as endangered. The Amami rabbit is sometimes called a living fossil because it represents an ancient Asian lineage that has elsewhere disappeared. Also endangered is the Tokunoshima spiny rat, found only on the island. Several bird species endemic to Tokunoshima and Amami Ōshima, such as Lidth's jay, are also found. The island is also home to the venomous habu snake. The presence of habu has kept the forests on the island largely unvisited and more rugged areas relatively untouched.
Тарих
Токуношима алғаш рет қашан қоныстанғаны белгісіз. Бұл туралы 720 жылдары ежелгі жапон жылнамасы Нихон Шокиде айтылған. 11 ғасырдан бастап Токуношима Риукю аралдары мен Оңтүстік Кюсю аралдарындағы жүздеген археологиялық қазбаларда табылған Камуи ыдыстары деп аталатын сұр тас ыдыстарды өндіруші болды. Аралда Камуи ыдыстары жасалған бірнеше археологиялық орындар табылды. Бұл орындар қазір ұлттық тарихи ескерткіштер саналады. 1624 жылға дейін Токуношима Рюкю Корольдігінің құрамында болды. 1609 жылы Сацума доменінен келген самурайлар аралға шабуыл жасады, ал 1624 жылы Токугава сёгунаты осы доменнің ресми иелігіне қосылуын мойындады. Сацума билігі қатал болды, арал тұрғындары жекебас болып, жоғары салық төлеу үшін қант қамысын өсіруге мәжбүр болды, бұл көбінесе ашаршылыққа алып келді. 1755 жылғы ашаршылықта шамамен 3000 арал тұрғыны қаза тапты. Саиго Такамори 1862 жылы екі айға жуық уақытқа Токуношимаға жер аударылды, содан кейін Окиноэрабудзимаға одан да қатал жағдайларға сотталды. Мейдзи қайта жаңғыруынан кейін ол Осуми провинциясына қосылды, кейіннен Кагосима префектурасының бір бөлігі болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, басқа Амами аралдарымен бірге, ол 1953 жылға дейін АҚШ бақылауында болды, содан кейін Жапонияның басқаруына қайта оралды. 2006 жылы премьер-министр Юкио Хатояма Токуношиманы АҚШ-қа Футенма әскери-теңіз базасын көшіру үшін ұсынды, бұл жергілікті шенеуніктердің кең тараған наразылығына және қарсылығына әкелді. 2010 жылы осы жоспарға қарсы өткен наразылыққа 16 000 адам қатысты, бұл арал халқының жартысынан астам құрады.
It is uncertain when Tokunoshima was first settled. It is mentioned in the ancient Japanese chronicle Nihon Shoki in the 720s. Starting in the 11th century, Tokunoshima was the primary producer of a grey stoneware called Kamui ware that has been found in hundreds of archaeological sites throughout the Ryukyu Islands and southern Kyūshū. Several archaeological sites where Kamui ware was produced have been found on the island. These sites are now national historic sites. Until 1624, Tokunoshima was part of the Ryukyu Kingdom. The island was invaded by samurai from Satsuma Domain in 1609 and its incorporation into the official holdings of that domain was recognized by the Tokugawa shogunate in 1624. Satsuma rule was harsh, with the inhabitants of the island reduced to serfdom and forced to raise sugar cane to meet high taxation, which often resulted in famine. In a famine in 1755, some 3000 islanders perished. Saigō Takamori was exiled to Tokunoshima in 1862 for less than two months, before he was resentenced to harsher conditions on Okinoerabujima. After the Meiji Restoration it was incorporated into Ōsumi Province and later became part of Kagoshima Prefecture. Following World War II, with the other Amami Islands, it was occupied by the United States until 1953, at which time it reverted to the control of Japan. In 2006, Prime Minister Yukio Hatoyama offered the use of Tokunoshima to the United States as a relocation site for Marine Corps Air Station Futenma, leading to widespread protests and opposition from local officials. A protest against this plan in 2010 drew 16,000 people, more than half of the island's population.
Мәдениет
Токуношима мәдениеті жапон және Рююкю әсерлерінің қосындысынан қалыптасқан, көрші Амами аралдарынан және оңтүстіктегі Окинавадан күшті ықпал алған. Аралдың жергілікті тағамы стандартты жапон тағамдарын Окинава тағамдарымен, мысалы гоя чанпурумен үйлестіреді. Аралда кең таралған музыкалық аспап – санашин, ол жапон шамисенінің Окинава туысы, сондай-ақ Окинава халық биі ейса орындалады. Аралдың түпкі тілі – Токуношима риукю тілі, аралда симагучи деп немесе жапон тілінде шимагучи ("арал тілі") деп аталады. Дегенмен, қазір бұл тілдің орнын негізгі жапон тілі басып алды. "Рақмет" деген сөз – оборадарен (Токуношима және Амаги қалаларында) және обораданияни (Исен қаласында) – тіпті жапон тілінде сөйлейтіндердің арасында да кеңінен танымал. Токуношима тогюмен әйгілі, ол – адамдардың баптауымен мүйіздері бітіскен бұқалардың рингтен бір-бірін ығыстыру арқылы күресуі. Тогю аралдағы маңызды шара және арал мәдениетінің көп бөлігі осы бұқа күресіне байланысты. Тогюдың маңыздылығына байланысты Токуношиманың талисманы және басты символы – тогю бұқасы.
Tokunoshima has a culture that reflects a mix of Japanese and Ryukyuan influences, with much influence from the neighboring Amami islands and from Okinawa to the south. The local cuisine of the island combines standard Japanese fare with Okinawan dishes such as goya chanpurū. A popular musical instrument on the island is the sanshin, an Okinawan relative of the Japanese shamisen, and the Okinawan folk dance eisa is practiced. The indigenous language of the island, the Ryukyuan language called Tokunoshima, is known on the island as sïmagucï or, in Japanese, shimaguchi ("island language"). However, the language has now largely been supplanted by standard Japanese. The Tokunoshima words for "thank you," oboradaren (Tokunoshima and Amagi towns) and oboradanii (Isen town) are widely known even among Japanese speakers. Tokunoshima is known for tōgyū, a Japanese style of bullfighting in which human coaches encourage bulls with locked horns to push each other out of a ring. Tōgyū is a major event on the island and much of the island's culture revolves around the bullfights. Because of the importance of tōgyū, Tokunoshima's mascot and main icon is a tōgyū bull.
Экономика
Аралдың экономикасы ауыл шаруашылығына, негізінен қант қамысының өсірілуіне байланысты. Сондай-ақ, тәтті картоп, күріш, имбирь, манго, папайя және банан сияқты тропикалық жемістер де өсіріледі. Қант қамысы бірнеше зауыттарда қоңыр қантқа, ал бірнеше дистилляция зауыттарында қоңыр қант шөбіне айналдырылады. Коммерциялық балық аулау, туризм және жеңіл өндіріс те маңызды салалар болып табылады.
The economy of the island revolves around agriculture, primarily the growth of sugar cane. Sweet potatoes, rice, ginger, and tropical fruit such as mangoes, papaya, and bananas are also grown. Sugar cane is processed at several factories into brown sugar and at several distilleries into brown sugar shōchū. Commercial fishing is also important, as is tourism and some light manufacturing.
Көлік
Токуношима әкімшілік қаласындағы Каметсумен іргелес орналасқан Каметоку портынан Амамидегі Назе және Окиноэрабудағы Вадомари қалаларына жүйректі паром қызметі көрсетіледі. Амамиден паром Кагосимаға қарай жалғасады. Окиноэрабудан паром Йорон мен Окинаваға дейін жүреді. Кобеге де паром қатынайды. Амаги қаласындағы Хетоно портынан Кагосимаға және Амамидегі Сетучиге паромдар жүреді. Каметоку порты орналасқан аралдың Тынық мұхиты жағында толқындар күшті болған жағдайда, Каметоку паромдары Хетоно портына тоқтайды. Жағалау бойында балық аулау немесе саяхалық қайықтарды пайдаланатын шағын порттар да бар. Амаги қаласында орналасқан Токуношима әуежайы Japan Airlines және Japan Air Commuter авиакомпаниялары арқылы Кагосима, Амами және Окиноэрабумен (ұшу Окинаваға дейін жалғасады) байланысады. Аралдағы басты тас жол – Кагосима префектурасының 80-ші тас жолы, ол Токуношима әуежайы мен Амагиден Каметсуге дейін аралды кесіп өтеді, содан кейін аралдың оңтүстік-шығыс жағалауымен Исенге дейін созылады. Исеннен 83-ші тас жол аралдың оңтүстік-шығыс аймағынан өтіп Амагиге жетеді. 629-шы тас жол Токуношима әуежайынан солтүстік жағалау бойымен Кедоку ауылына дейін созылады. 617-ші тас жол Каметсу мен Итокина ауылы арасындағы ішкі маршрут, ал 618-ші тас жол Тодороки ауылы арқылы Кедоку мен Мацубара ауылдарын байланыстырады.
The port of Kametoku, located adjacent to Kametsu in the administrative town of Tokunoshima, has regular ferry service to the towns of Naze on Amami and Wadomari on Okinoerabu. From Amami, the ferry continues to Kagoshima. From Okinoerabu, the ferry continues to Yoron and Okinawa. Ferries exist to Kobe as well. The smaller port of Hetono, in the town of Amagi, has ferries to Kagoshima and to Setouchi on Amami. When waves are too strong on the Pacific side of the island, where Kametoku is located, the Kametoku ferries will instead land at Hetono port. Small ports primarily used by fishing or sightseeing boats exist elsewhere along the shoreline. Tokunoshima Airport, located in Amagi, is connected to Kagoshima, Amami, and Okinoerabu (with the flight continuing to Okinawa) by Japan Airlines and Japan Air Commuter. The main highway on the island is Kagoshima Prefecture Highway 80, which traverses the island from Tokunoshima Airport and Amagi to Kametsu and then follows the southeastern coast of the island to Isen. From Isen, Highway 83 crosses the southeast area of the island to Amagi. Highway 629 follows the northern coast of the island from Tokunoshima Airport to the village of Kedoku. Highway 617 is an inland route between Kametsu and the village of Itokina, while Highway 618 connects Kedoku to the village of Matsubara through the village of Todoroki.
Жергілікті жерлер
Токуношима – танымал туристік орын. Хабу жыланының болуына байланысты жаяу серуендеуге кеңес берілмейді, бірақ тау жолдары экзотикалық және әдемі. Жағажайлары да өте әдемі, ал аралдың жағалауында бірнеше ерекше табиғи ескерткіштер бар. Аралдың солтүстік жағалауындағы Муширозе – мұхитқа қарай тік тік кесілген тас тақталардың керемет аймағы. Бұл аймаққа ат қойылған себебі, жалпақ тас тақталар жапон тілінде тоқыма шұлықтарды білдіретін мушироға ұқсайды. Аралдың батыс шетінде орналасқан Инутабу мүйісінен мұхиттың тамаша көрінісі ашылады, сондай-ақ 1968 жылдың сәуір айында Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы кезеңінде Токуношима жанында батып кеткен жапондық «Ямато» кемесі мен оның сүйемелдеуші кемелеріне арналған ескерткіш орналасқан. Теңіз жағалауындағы тағы бір қызықты орын – Инножофута, тік, тозып кеткен маржан тастардан тұратын және мұхиттың тамаша көрінісін ұсынатын аймақ. Инножофутада жартастасқа ойылған ерекше терезе жұбы – Мегане Ива (Көздік тас) мұхитқа қарайды. Аралдың көп бөлігі 2017 жылы құрылған Амами Гунто ұлттық паркінің құрамына кіреді (1974 жылы құрылған Амами Гунто жартылай ұлттық паркін алмастырды).
Tokunoshima is a popular tourist destination. Hiking is discouraged because of the habu snake, but the mountain trails are exotic and beautiful. The beaches are also quite stunning, and the island's coastline includes several notable natural landmarks. On the island's north coast, Mushiroze, a striking area of chiseled stone slabs set against the ocean, is a rare example of granite rock on a predominantly volcanic and coral island. The area is named for the way the flat stone slabs resemble mushiro, a Japanese term for woven straw mats. Cape Inutabu, the westernmost point of the island, features a stunning ocean view and a memorial, built in April 1968, to the Japanese battleship Japanese battleship Yamato and her escorts, which were sunk near Tokunoshima during the final stages of World War II. Another notable seaside attraction is Innojofuta, an area of jagged, eroded coral rock with dramatic ocean vistas. At Innojofuta, a distinctive pair of eroded windows in the rock known as Megane Iwa (Spectacles Rock) overlooks the ocean. Much of the island is included within Amami Guntō National Park, established in 2017 (replacing Amami Guntō Quasi National Park, established in 1974).