Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көлік құралына арналған лицензия (кейбір елдерде көлік құралын тіркеу туралы куәлік деп те аталады) белгілі бір автокөлікке қатысты юрисдикциядағы автокөлік тіркеу органымен беріледі. Автокөлікті қоғамдық жолда заңды түрде пайдалануға немесе ұстауға рұқсат алу үшін қолданыстағы лицензия қажет. Әдетте, лицензия бір жылға жарамды болады және жаңа лицензия алу үшін жыл сайынғы лицензиялық төлем жасалуы тиіс. Көлік құралының лицензиясы көлік құралында әрдайым сақталуға тиіс қағаз түріндегі құжат болуы мүмкін. Бұл көліктің алдыңғы әйнегіне немесе тіркеу тақтасына жабыстырылатын немесе көрсетілетін желімделген стикер түрінде болуы мүмкін. Кейбір елдерде, мысалы Ұлыбританияда, қағаз түріндегі құжат электрондық жазбамен алмастырылды. Билік органдары көліктің нөмірлік тақтасын компьютерлік тексеру арқылы лицензияның жарамдылығын растай алады. Көлік құралдарын лицензиялау ережелері, көлік құралдарын тіркеу, техникалық жарамдылығын растау, міндетті сақтандыру және басқа да талаптармен қатар қолданылады. Көптеген елдер тіркеу куәліктерін беруді тоқтатты немесе оларды көрсетуді міндетті етпей, оның орнына нөмірлік тақтаны тану жүйесін енгізді.
A vehicle licence (also called a vehicle registration certificate in some jurisdictions) is issued by a motor registration authority in a jurisdiction in respect of a particular motor vehicle. A current licence is required for a motor vehicle to be legally permitted to be used or kept on a public road in the jurisdiction. Usually a licence is valid for one year and an annual licence fee is payable before a new one is issued. A vehicle licence may be a paper document to be kept in the vehicle at all times. This may be in the form of an adhesive sticker to be affixed or displayed on the windshield of the vehicle or on the registration plate. In some countries, such as the UK, the paper document has been replaced by an electronic record. Authorities can confirm a valid licence via a computer check on the vehicles number plate. The rules of vehicle licensing are in addition to those of vehicle registration, roadworthiness certification and insurance and other requirements. Many jurisdictions have ceased issuing or requiring display of registration certificates and have instead adopted number plate recognition systems.
Жалпы
Норвегия сияқты кейбір елдерде, көлік құралы жүргізуге рұқсат етілген жағдайда, иесі жыл сайын тіркеу нөмірі тақтасына жабыстыратын стикер алып тұратын.
In some countries, such as Norway, the owner annually used to get a sticker to place on the registration plate, if the vehicle is permitted for driving.
АҚШ және Канада
АҚШ және Канадада, көбінесе, бірнеше ерекшеліктермен, жылдық немесе екі жылдық желімше тақтаға жабыстырылады. Мысалы, Колумбия округі және АҚШ-тың бірнеше штаты желдеткіш әйнекке жабылатын белгілерді пайдаланады, ал кейбір АҚШ және Канада заңнамалық аумақтары тұрақты автокөлік паркінің тіркеу тақшаларын шығарады. Сонымен қатар, АҚШ-тың кейбір штаттары, мысалы Вирджиния, жүргізушілерден көлікті тиісті штаттық мекемеде тіркеуден өтумен қатар, қала, округ немесе қала әкімдігінен көлік құралын жүргізуге рұқсат алуды талап етеді, ал кейбір жағдайларда – федералды үкіметтен. Кейбір заңнамалық аумақтар мұндай желімшені жойды, ал тіркеу туралы мәліметтер тек орталықтандырылған деректер базасында сақталады, оған билік органдары қатынап тексереді (қолмен немесе автоматты түрде нөмір тақтаны тану арқылы).
In the United States and Canada, an annual or biennial sticker is usually applied to the plate, with a few exceptions. For example, the District of Columbia and a few U. S. states use windscreen stickers, and some U. S. and Canadian jurisdictions issue permanent fleet licence plates. Also, some U. S. states, such as Virginia, require that a motorist obtain a vehicle licence from the city, county, or town government in addition to registering the vehicle with the appropriate agency of the state government, or, in some cases, the federal government. Some of these jurisdictions have done away with the sticker, leaving registration status available only from a centralized database which authorities reference (by hand, or via automated number plate recognition).
Австралия
Австралияда бұрын барлық көліктердің алдыңғы әйнегіне қолданыстағы тіркеу табелшасын жабыстыру міндетті болған, бірақ барлық штаттар мен аумақтар енді жеңіл көліктер үшін мұндай табелшалар беруді тоқтатты және нөмірлік тақтаны тану жүйелерін енгізді. Батыс Австралия 2010 жылдың қаңтарынан бері табелша жабыстыру талап етпейді, ал Оңтүстік Австралия мен Тасмания да табелша көрсетуді міндетті етпейді. Жаңа Оңтүстік Уэльс 2013 жылдың 1 қаңтарында жеңіл көліктерге тіркеу табелшаларын беруді тоқтатты; Виктория 2014 жылдың 1 қаңтарында; Солтүстік территория және Австралия астаналық аумағы 2014 жылдың 1 шілдесінде; ал Квинсленд 2014 жылдың 1 қазанында тоқтатты.
In Australia, historically a current registration sticker was required to be displayed on the windscreen of all vehicles, but all states and territories have now ceased issuing such stickers for light vehicles and adopted number plate recognition systems. Western Australia has not required the display of a sticker since January 2010 and South Australia and Tasmania also do not require a sticker to be displayed. New South Wales ceased issuing registration stickers for light vehicles on 1 January 2013; Victoria ceased on 1 January 2014; Northern Territory and the Australian Capital Territory ceased on 1 July 2014; and Queensland ceased on 1 October 2014.
Ұлыбритания
Ұлыбританияда көлік құралдарына акциз 1888 жылы енгізілген. 1920 жылдан 2014 жылдың 1 қазанына дейін көлік құралының лицензиясы, көне тілде "салық дискісі" деп аталатын, 75 миллиметр (3 дюйм) диаметріндегі қағаз дискі түрінде болып, көліктің алдыңғы әйнегінің ішкі жағына жабыстырылатын және көлік құралы үшін қажетті акциз төленгенін растайтын құжат болды. 2014 жылдың 1 қазанынан бастап қағаз дискілер шығарылмайтын болды, ал салық салу қазір автоматты түрде нөмірлік тақтаны тану (ANPR) жүйесі арқылы жүзеге асырылуда. Daily Telegraph газеті 2017 жылдың қараша айында салық дискісін шығармай қалғаннан кейін жол салығын төлеуден жалтарғандардың саны үш есеге артқанын хабарлады.
In the United Kingdom, vehicle excise duty was introduced in 1888, and between 1920 and 1 October 2014 the vehicle licence, colloquially known as a "tax disc", came in the form of a paper disc 75 millimetres (3 inches) in diameter to be displayed on the inside of a vehicle's front windscreen, and was evidence that the necessary vehicle excise duty had been paid for the vehicle. From 1 October 2014 the physical paper disc was no longer issued, with enforcement of the taxation now being done through the automatic number plate recognition (ANPR) system. The Daily Telegraph reported in November 2017 that road tax evasion had tripled as a result of tax discs no longer being produced.
Германия
Германияда жүргізуші көлік иесінің мәліметтері, техникалық сипаттамалары және көлікте жасалған өзгертулер көрсетілген көлік құжатын (Fahrzeugschein) міндетті түрде алып жүруі керек. Бұған қоса, әрбір көлікте екі тіркеу белгісі болады – біреуі көліктің дұрыс тіркелгенін, ал екіншісі техникалық тексеруден (Hauptuntersuchung немесе HU) сәтті өткенін және келесі тексерудің мерзімін көрсетеді. Көлік құжаты мен тіркеу белгісі тұрақты болса, техникалық тексеру белгісі әр тексеруден кейін жаңаланады.
In Germany, a driver is required to carry a vehicle licence (called the "Fahrzeugschein") containing vehicle owner data, technical specifications and car modifications. Additionally, each car has two registration plate stickers, one to confirm the car has been properly registered, and one to indicate it has passed its vehicle inspection (Hauptuntersuchung or HU) and the date by which the next inspection is due. While the vehicle licence and the registration sticker are permanent, the vehicle inspection sticker is renewed after each inspection.
Гернси
Гернсиде жол салымы және салық дискісін көрсету 2008 жылы жойылды, отын салығы литріне 14 пенске арттырылды. Көліктер енді сақтандыру туралы куәлік көрсетеді.
In Guernsey road tax and the display of a tax disc was abolished in 2008 when fuel tax was increased by 14p per litre. Vehicles now display an insurance certificate.
Ирландия
Ирландияда салық дискісі де көрсетілуі керек, ол Ұлыбританиядағыдай форматта. Бірақ, оған қоса, көлік құралының заңмен талап етілетін үшінші тарапқа жауапкершілік сақтандыруы бар екенін көрсететін шаршы тәрізді сақтандыру "дискісі" де көрсетілуі тиіс. 4 жылдан асып кеткен жеке көліктердің жолға лайықты екенін көрсету үшін Ұлттық Автокөлік Тексеру қызметінен сондай форматтағы "дискі" талап етіледі.
In Ireland, a tax disc must also be displayed, which is of the same format as that in the UK. However, in addition, a square insurance "disc" must also be displayed to show that the vehicle has the legally required third party insurance. Private cars over 4 years old require a similar format "disc" from the National Car Test service to show roadworthiness.
Мальта
Мальтада салық төлемдігі Ұлыбританиядағы ұқсас төлемдіктерге өте ұқсас және олар да алдыңғы әйнектің сол жағында жақсы көрінуі тиіс. Бұл төлемдік көліктің қолданыстағы сақтандыру полисі бар екенін және көлік құралының техникалық жағдайына тексеруден өткенін көрсетеді.
In Malta, tax discs are very similar in appearance to their UK counterparts, and are also required to be visible on the left hand side of the windscreen. The disc proves that the vehicle has valid insurance, and that it has passed its Vehicle Roadworthiness Test (VRT).
Шри-Ланка
Шри-Ланкада көлік құралына кіріс лицензиясы орнатылуы тиіс, және ол аталған көлік құралы үшін қажетті көлік салығы төленгенін куәлендіреді. Әдетте, төрт дөңгелекті көлік құралының алдыңғы әйнегінің сол жағына жабыстырылады. Кіріс лицензиясы бір жылға беріледі және жыл сайын жаңаруы керек, осы уақыт ішінде шығарындыстар тексеруден өтуі қажет.
In Sri Lanka, a revenue licence must be displayed on the vehicle, and is evidence that the necessary vehicle excise duty has been paid for the specific vehicle. It is normally placed on the left side of the windscreen if it is a four wheeled vehicle. A revenue licence is issued for a period of one year and must be renewed annually, during which an emissions test must be performed.