Кіріспе

Канадалық саясаткер

Том Лукивски (5 қазан 1951 жылы туған) – 2004 жылдан 2021 жылға дейін Консервативтік партиясының мүшесі ретінде Канада Парламентінің депутаты болған бұрынғы саясаткер. Ол 2004 жылдан 2015 жылға дейін Саскачеван провинциясының Регина—Ламсден—Көл орталығы сайлау округін, ал 2012 жылғы федералды сайлау округтерінің қайта бөлінуінен кейін 2015 жылдан 2021 жылға дейін Мус-Джоу—Көл орталығы—Лэниган сайлау округін өкілдік етті. 2021 жылғы федералды сайлауда ол қайта сайлануға түспеді.

Өмірбаян

Лукивски Саскачеван провинциясының Эстерхази қаласында туған. Саясатқа белсенді түрде араласудан бұрын ол кәсіпкер және саяси басшы қызметін атқарған.

Саяси мансап

Лукивски алғаш рет 2004 жылы сайланды, либерал Гари Дж. Андерсоннан 122 дауысқа басымдықпен жеңіске жетті. Оның бұрынғы өкілі Ларри Спенсерге, гомосексуализм туралы жасаған қатыгез пікірлеріне байланысты, Канадалық Альянстың мүшесі болғанына қарамастан, консерватор ретінде сайлауға түсуге рұқсат берілмеді. Осы оқиғаға қатысты Лукивски Спенсерді сынға алып, оның партия мүшелігін жоюды қолдады. Лукивски 2006, 2008 және 2011 жылғы жалпы сайлауларда қайта сайланды. Ол Парламенттік хатшы ретінде Үкімет басшысының Парламенттегі өкілі, құрметті Питер Ван Лоанға көмектесті.

Флибустерлік

Парламент төбесінде Люкивский "филибастер" арқылы Парламент комитетінің жұмысын кешіктіру қабілетімен белгілі. Осы қабілетінің мысалы ретінде 2006 жылдың 26 қазанында Канаданың Өкілдер палатасының Қоршаған орта және тұрақты даму жөніндегі тұрақты комитетінің жеке мүше ұсынған Киото келісімін іске асыру туралы заң жобасын қарастыруын ұзаққа созу үшін шамамен 120 минут сөйлегенін айтуға болады. Кейін Люкивский бұл процесті әдейі кешіктіргенін мойындады. Басқа мысалдар 2008 жылдың 5 ақпаны мен 7 ақпанындағы Канада Өкілдер палатасының Тәртіп және үй істері жөніндегі тұрақты комитетінің отырыстарында, онда Люкивский Консервативтік партияның 2006 жылғы сайлауда рұқсат етілгеннен артық науқан қаржысын жұмсады деген күдіктерді зерттеуге кедергі келтірді.

Теңестіру

Оппозициялық депутат ретінде Лукивски мұнай мен газ сияқты жаңартылмайтын табиғи ресурстардан түсетін кірістерді теңестіру формуласының есептеулерінен шығару қажет деп мәлімдеді. Саскачеван енді "мұқтаж" провинция емес екенін мойындағанымен, Лукивски жаңартылмайтын ресурстар теңестіру формуласынан алынса, Саскачеван жыл сайын 800 миллионнан 1,5 миллиард долларға дейін байып, қаржылық жағдайы жақсаратынын болжады. 2005 жылдың 22 наурызында Лукивски Төменгі палатаға теңестіру формуласына өзгеріс енгізуді талап ететін ұсыныс енгізді. Ұсынысты таныстырған сөзінде Лукивски "[б]үгін біз осы ұсыныста жаңартылмайтын табиғи ресурстарды теңестіру формуласынан шығаруды сұрап отырмыз" деді. Лукивски және консерваторлар 2006 жылғы федералды сайлау кезінде консервативтік үкімет жаңартылмайтын табиғи ресурстардан түсетін кірістерді теңестіру формуласынан шығаратынын уәделеді. 2006 жылдың 19 қаңтарында, сайлауға бірнеше күн қалғанда, Лукивски Саскачеванның осы өзгерістердің нәтижесінде "әр жылы 2-2,5 миллиард долларға байып, қаржылық жағдайы жақсаратынын" мәлімдеді. Бірақ сайлаудан кейін консерваторлар болашақтағы теңестіру бағдарламасының өзгерістері міндетті түрде уәде етілгендей болмайтынын көрсетті. 2007 жылдың 19 наурызында ұсынылған федералды бюджетте консерваторлар төлемдерге шектеулер қоятын теңестіру жүйесіне өзгерістер енгізді. Бұл Саскачеванның жаңартылмайтын ресурстардан түсетін кірісінің 100% -ын сақтап қалуына мүмкіндік бермеді. Лукивски консерваторлардың бұл өзгерістері консерваторлардың уәдесін толық орындамағанын мойындады, "Егер сіз біз міндеттемелерді орындамадық немесе уәдемізді сақтамадық дегіңіз келсе, келісемін" деді. 2007 жылғы федералды бюджет Квебек блогының қолдауымен қабылданды.

Бейнетаспалар туралы дау

2008 жылдың 3 сәуірінде Саскачеванның Жаңа Демократиялық партиясы Л.Лукивскидің 1991 жылы жасаған гомофобиялық ескертулерін көрсететін, оның 40 жастағы видеожазбасын жариялады. Видеожазба түсірілген кезде Лукивски Грант Девайн басқарған Саскачеванның Прогрессивті консервативтік партиясының бас директоры болған. Видеода ол былай дейді: "А-лар да бар, В-лар да бар. А-лар – мен сияқты жігіттер, ал В-лар – тырнақтарының астында кір бар, ауру тарататын гомосексуалдық педиктер." Жазбаның жариялануы дереу қырқыстарға алып келді, соның ішінде Лукивскидің отставкаға кетуін немесе Парламенттік хатшы лауазымынан алынуын талап етулер болды. Лукивски "Егер мен осы сөздерді қайтарып ала алсам, қайтарып алар едім. Олар мен қандай адам екенімді көрсетпейді" деп кешірім сұрады. Алайда, ол 2008 жылдың 31 мамырында Регинада өткен гей-парадқа қатыса алмады, ол парадқа шақырылған болатын. Гей-топтары Лукивскидің шақыруға жауап бермегеніне көңілдері қалғанын айтты. "Лукивски мырза өзінің кешірім сұрауында өмірінің қалған бөлігін өкінумен өткізетінін мәлімдеді", - деді гей-парад өкілі Натан Маркуарт. "Ал бұл қашан басталады? Оның кешірім сұрауы шынайы емес, шын мәнінде, бос сөз, өйткені ол Регина мен айналасындағы гейлер мен лесбиянкаларды өкілдік ететін сайланған лауазымды тұлға ретінде біздің тойларымызға қосылуға ешқандай күш салмады." Маркуарттың атап өтуінше, олардың көңілі қалды, өйткені Лукивски парад күні Регина аймағында болғанын білді.

Видеотаспалар туралы дау 2

2015 жылдың 19 қазанында жеңіс сөйлесінде Mickey Djuric, сол кезде Moose Jaw Times Herald газетінде жұмыс істеген, Лукивскидің алдағы Саскачеван сайлауындағы NDP үміткерін "сатылық" деп атағанын мәлімдеді. Лукивски бұл айыптауды жоққа шығарып, өзінің сөйлеген сөзінде "NDP жұрты" деп айтқанын жеткізді. Лукивски бұл мәселенің 2007 жылы соттан тыс шешілгенін, ол Алкоктан ресми түрде кешірім сұрағанын хабарлады. 2009 жылдың қараша айында Лукивски Парламент Мәжілісінде Либералды депутат Ларри Багнельдің сайлау округіне Парламенттік жарнамалық парақшаларды жібергені үшін кешірім сұрады, онда Багнельдің ұзын ұңғылы қару тізіліміне қатысты жеке мүшелер ұсынған заң жобасына қалай дауыс бергені туралы бұрмаланған ақпарат келтірілген.