Кіріспе
Француз-канад жазушысы және педагогы (1926–2021)
Фернан Оуэль (6 қараша 1926 жылы Лак-Бушетте, Квебек – 28 маусым 2021 жылы Торонто, Онтарио) – француз-канад тарихшысы, жазушы және педагогы.
Fernand Ouellet (6 November 1926 in Lac Bouchette, Quebec – 28 June 2021 in Toronto, Ontario) was a French Canadian historian, author and educator.
Өмірбаян
Ол Лаваль университетінде білім алып, 1965 жылы докторлық диссертациясын қорғады. Уэльет 1961-1985 жылдары Лаваль университетінде, Карлтон университетінде және Оттава университетінде оқытумен айналысты, содан кейін 1986 жылы Йорк университетінің Тарих факультетіне қосылды. Өмірі бойы ол экономика және психология салаларынан алынған әдістерді пайдаланып, Квебек ұлтшылдығының негіздеріне күдік тудырды. Оның британдық жаулап алу және 1837 жылғы көтеріліс тарихына қатысты талқылауларға қосқан үлесі ерекше пікір қақтығыстарын тудырды. Ол әсіресе Квебек қоғамындағы әйелдердің рөліне назар аударды. Ол әріптес тарихшыларын Квебектің өткенін «қалыпқа келтіруге» тырысып, егемендіктің негізін нығайтуға ұмтылғанын айтты. Жауап ретінде, басқа француз тілді тарихшылар француз канадалықтарының өз қиындықтарының өзінің себепшісі деген пікіріне қарсы шықты. Бұл тарихшылар экономикалық кемшіліктерге тоқталудың орнына, Уэльет қабылдамаған қазіргі заманның терең тамырларын көрсетті. Қысқасы, Уэльет Квебек тарихы «жаңару теориясынан гөрі артта қалу теориясын қолдайтынын» айтты. Пьер Трюдо мен оның саяси идеологиясының (Трюдоизм) адал жақтасы және сыйлысы болған Уэльет Квебек ұлтшылдығы мен Квебек тәуелсіздігі қозғалысына қарсы болды. Трюдо мен Уэльет бір-біріне зияткерлік тұрғысынан әсер етісті, бірақ ешқашан жеке және эмоционалдық жақындыққа ие болған жоқ. Ол 2021 жылдың 28 маусымында Торонтода 94 жасында дүние салды. Тереза Ройға үйленген, үш баласы мен төрт немересі бар еді.
Марапаттар
Оуэль көптеген сыйлықтар, наградалар мен құрметтерге ие болды, соның ішінде 1969 жылы Канада Корольдік қоғамының J. Б. Тиррелл тарихи медалі, 1977 жылы генерал-губернатордың беллетристика емес туындылар үшін сыйлығы, 1977 жылы Канада тарихи қауымдастығының сэр Джон А. Макдональд сыйлығы және тағы да басқалары. Ол Канада Корольдік қоғамының мүшесі болды және 1977 жылдан 1980 жылға дейін құрметті хатшы қызметін атқарды. Оуэль 1970 жылы Канада тарихи қауымдастығының президенті болды, ал 1979 жылы Канада орденінің офицері атанды. Сондай-ақ ол 1971 жылдан 1988 жылға дейін «Histoire Sociale» (Әлеуметтік тарих) журналының редакторы болды. Оуэль 19 ғасырдағы француз Канадасының тарихына арналған бірнеше еңбектің авторы, оның ішінде 1966 жылы жарық көрген «Квебектің экономикалық және әлеуметтік тарихы, 1760–1850», «Төменгі Канада, 1791–1840» және 1960 жылы басылған «Луи Жозеф Папино, бөлінген жан» кітаптары бар.