Кіріспе

97-ші Әуе көшкіштік қанат (97 AMW) – АҚШ Әуе күштерінің бөлімшесі, Әуе білім беру және оқу командалығының Он тоғызыншы Әуе күштеріне қарасты. Ол Оклахома штатындағы Альтус әуе базасында дислокацияланған. Бұл қанат сонымен қатар Альтустың үй иесі болып табылады. Ол McDonnell Douglas C-17 Globemaster III, Boeing KC-46 және Boeing KC-135 Stratotanker ұшқыштары мен әуе экипаждарын даярлауды жоспарлайды және іске асырады, жыл сайын 3000-ға дейін студенттерге арналған бастапқы және жоғары мамандандырылған оқу бағдарламаларын ұсынады. Оқу үш кезеңнен тұрады: академиялық кезең, симулятор кезеңі және ұшу кезеңі. 97-ші Әуе көшкіштік қанатының қолбасшысы – полковник Блейн Л. Бейкер. Оның қолбасшы орынбасары – полковник Патрик Л. Брэди Ли. Оның командалық бас сержанты – бас сержант Рэнди Л. Кей II. Қанаттың операциялық миссиясы, оқу миссиясымен қатар, оның нұсқаушылық құрамын операциялық дайын күйде ұстау болып табылады, осылайша олар жоғары білікті, жауынгерлік дайын әуе экипажының мүшелері ретінде әлемдік төтенше жағдайларды күшейтуге жіберуге дайын болады. 97-ші қанат ұлттық мүдделерді қолдау үшін кез келген сәтте әлемнің кез келген жеріне таралуға дайын 500-ге жуық мобильді персоналды ұстап тұрады.

Қырғи қабақ соғыс

1947 жылдың 11 қыркүйегінде 97-ші ауыр бомбалаушылық қанат құрылды. 1947 жылдың 1 желтоқсанында Майл 26 алаңында (кейіннен Аляска штатындағы Эйелсон әуе күштері базасы деп аталды) ұйымдастырылды. Жаңа қанат 15-ші әуе күштеріне, Стратегиялық әуе қолбасшылығына (SAC) бағынышты болды, бірақ Аляска әуе қолбасшылығының Юкон секторы оның операцияларын басқарды. 97-ші қанат 1947 жылы қанаттық база ұйымдастыру жүйесін сынау кезінде құрылды, оған 97-ші бомбалаушылық топ және 519-шы әуе қызмет тобынан ауыстырылған қолдау элементтері кірді. Бомбалаушылық қанат оқу миссияларын жүзеге асырды және Stratojet және әуеде жанармай құю бойынша әртүрлі SAC жаттығулары мен операцияларына қатысты, 1958 жылдың желтоқсанына дейін SAC оны қолданудан шығарғанша. 97-ші қанаттың бір бөлігі басқа B-47 бөлімшелеріне өтті, ал қалғандары Әуе күштерінің ең соңғы бомбалаушысы – Boeing B-52 Stratofortress-те қызмет етуге дайындық бастады.

Арканзасқа қайта тағайындалдым

97-ші бомбалаушылық қанат 1959 жылғы 1 шілдеде 4-ші әуе дивизиясына қайта тағайындалғаннан кейін Солтүстік-Шығыс Арканзастағы Блайтвилл әуе күштері базасына (кейіннен Экер әуе күштері базасы деп аталды) көшті. Сол жылы SAC оны 97-ші бомбалаушылық қанат, ауыр деп қайта атады; оның жаңа міндеті – "жау күштері мен нысандарын жоюға бағытталған бомбалау миссияларын орындайтын, тағайындалған жауынгерлік тактикалық бөлімшелерге командалық және штабтық бақылау жүргізу" болды. Блэйтвилл қаласының (Арканзас штаты) алғашқы B-52G ұшағы 1960 жылғы қаңтарда келді. Сол жазда SAC 97-ші қанатты жауынгерлік дайын деп жариялады және миссиялық мәлімдеменің ауқымын сәл өзгертті. Қазіргі кезде 97-ші қанат "жеке немесе құрлық және теңіз күштерімен ынтымақтаса, бүкіл әлем бойынша стратегиялық бомбалау операцияларын жүргізуге тиіс" еді. 340-шы бомбалау эскадрильясына тағайындалған қанаттың бомбалаушы экипаждары "Хром күмбезі" операциясының өз үлесін орындады, бұл SAC-тің B-52 ұшақтарын әуедегі дайындық күйінде ұстады. 1960 жылдардың басында 97-ші қанатқа жау территориясына енген кезде B-52 ұшақтарының тірі қалу мүмкіндігін арттыратын зымырандар берілді. 1960 жылғы 27 қыркүйекте 97-ші қанат өзінің алғашқы GAM-77/AGM-28 Hound Dog зымыранын қолданды, ол ауыр әуе қорғанысын жеңу үшін ядролық оқ-дәріні ұшыру нүктесінен жеткізе алатын еді. Төрт айдан кейін, 1961 жылғы 31 қаңтарда GAM-77/ADM-20 Quail 97-ші қанаттың қару-жарағына қосылды. Quail – бұл B-52 ұшағына ұқсас радарлық және жылулық сигналдарды тудыратын, жаудың қорғанысын қанағаттандыратын алдау құралы болды. KC-135 Stratotanker ұшақтарының жанармай құю мүмкіндігі қанаттың B-52 ұшақтарының ұшу қашықтығын ұлғайтты. 1962 жылғы 12 қаңтарда 97-ші қанат өзінің алғашқы KC-135 ұшағын алды, ол үш күннен кейін алғашқы миссиясын бастамас бұрын "Арканзас саяхатшысы" деп аталды. B-52 ұшақтарына оқу миссияларында жанармай құюмен қатар, танкерлер "Хром күмбезі" операциясы бойынша бомбалаушыларды қолдау үшін Оңтүстік Еуропадағы базаларға командалық айналымға қатысты.

Кубалық зымыран дағдарысы

1962 жылдың қазан айында Кубаның шабуылдық советтік зымырандар орналастыру үшін алаңдар дайындауға кіріскенінде саяси жағдай шиеленісті. 22 қазанда SAC жауап ретінде қорғаныс деңгейін үшіншіге (DEFCON III) көтерді және 97-ші бөлімге екі B-52 ұшағын әуеде күшті күшке қоюды бұйырды. Жағдай ушығып, келесі күні SAC DEFCON II жариялады, бұл жоғары дабыл күйі. DEFCON II деңгейінде 97-ші бөлімі екі B-52 ұшағын әуеде күшті күшке ұстады. Бұл ұшақтар, басқа SAC бөлімдерінен келген бомбалаушылармен бірге, Совет Одағындағы нысаналарды бомбалауға дайын болды. Дағдарыс кезінде ешқандай миссия тоқтатылмады немесе жойылмады. 97-ші бөлімі және басқа бөлімдер дайындық күштерін жанармаймен қамтамасыз ету үшін Испанияға қосымша танкерлерді орналастырды. 1962 жылдың 1 қарашасында түсірілген барлау суреттері кубалықтардың нысандарды демонтаждауды бастағанын көрсетті. Бөлім 15 қарашада DEFCON III деңгейіне оралды, ал 20 қарашада әдеттегі қызметін қайта бастады.

Вьетнам соғысы

97-ші бомбалаушы қанаттың Вьетнам соғысына қатысуы баяу басталды, бірақ соңына жеткенде қанаттың толық назарын қажет етті. Оның қатысуы 1965 жылдың 14 желтоқсанында қанаттың бір KC-135 ұшағын соғысқа қатысқан истребительдерге жанармай құю операциясы – Young Tiger Task Force-қа қатысуға жіберген кезде басталды. Алғашқыда, қанаттың B-52 ұшақтары Блайтвилл әуе базасында қалды, ал бомбалаушы экипаждар Гуамға "Arc Light" операциясы бойынша бомбалау миссияларын орындауға кетті. Алайда, 1972 жылдың жазында 97-ші қанаттың барлық бомбалаушылары Гуамға жетті. Содан қанат экипаждары 1972 жылдың желтоқсан айында "Linebacker II" операциясын (кейде оның қарқындылығы үшін "11 күндік соғыс" деп аталды) жүзеге асырды. 1972 жылдың 18 желтоқсанында Ханойдың әуе қорғанысы осы операция кезінде тоғыз экипаж мүшесінің өмірін қиды, ал Солтүстік Вьетнамның құрлықтағы күштері тағы төртеуін тұтқынға алып, соғыс тұтқындары ретінде ұстады. 1973 жылдың 15 тамызында, қанаттың көп бөлігі мен ресурстарын айлар бойы соғысқа жұмсағаннан кейін, экипаж E-21 Камбоджадағы нысанаға соңғы миссияны орындау мүмкіндігіне ие болды. Бұл Оңтүстік-Шығыс Азиядағы АҚШ-тың бомбалауын тоқтатуды білдірді. 60 жылдан астам уақыт бойы активті болған 97-ші бомбалау қанаты Суық соғыс кезеңінде Стратегиялық әуе қолбасшылығының еске алу күштерінің құрамындағы стратегиялық бомбалау қанаты болды.

Әлемдік миссияның қайта басталуы

97-ші эскадрилья Вьетнам соғысы аяқталғаннан кейін бомбалаушыларды даярлау және отынмен қамтамасыз ету миссияларын қайта бастады, сонымен қатар төтенше жағдайлардағы операцияларға қатысуын және жаңа міндеттерді атқаруын жалғастырды. 1983 жылғы қазан және қараша айларында танкер экипаждары мен ұшақтары Гренададағы американдық азаматтарды құтқаруға көмектесетін Әуе күштерінің басқа бөлімшелеріне отын құйды. 1984 жылы эскадрилья өз B-52G күштерін AGM-86 ALCM әуеден ұшырылатын қанатты зымырандарын тасымалдауға жаңартып, күшейтті. 1987 жылы эскадрильяның міндеттеріне дәстүрлі бомбалау, теңізде іздеу және бақылау, сондай-ақ әуеден мина қою кірді.

Шөл далалық дауыл

1990 жылдың тамызында Ирак көрші Кувейтке басып кіргеннен кейін 97-ші әскери бөлім Құрама Штаттар мен шетелдегі түрлі аймақтарға күштерді орналастыруды бастады, осылай «Құлақ қалқаны» операциясын қолдады. Желтоқсанның соңында 97-ші бомбалаушылық қанаттың B-52 экипаждары Невада штатындағы Неллис сынақ полигонында жоғары биіктікте бомбалау миссияларын жаттықты, алдағы соғыстағы өз рөліне дайындалды. «Сахара даулы» операциясы басталғаннан кейін (1991 жылдың қаңтары), қанаттың қатысу сипаты өзгерді. 1991 жылдың қаңтар айының соңында қанаттың алты бомбалаушысы мен экипаждары Мичиган штатындағы Вуртсмит әуе базасында жедел түрде дайындыққа келді, бұл Вуртсмитте орналасқан 379-шы бомбалаушылық қанатқа «Сахара даулы» операциясына қатысуға мүмкіндік берді. 1991 жылдың 1 ақпанында 97-ші әскери бөлімнің негізгі күштері Ұлыбританиядағы RAF Fairford әуе базасына жеткізілді, 806-шы бомбалаушылық қанатты (Уақытша) құрды. Бұл қанат 60-тан астам конвенциялық бомбалау және көптеген отынмен толықтыру миссияларын орындады.

97-ші: қайтадан ойлап табу

1991 жылы Әскери-әуе күштері қайта ұйымдастырыла бастаған кезде, 1 қыркүйекте қанат 97-ші қанат деп қайта аталды, бұл оның бомбалаушы және жанармай құюшы ұшақтардан тұратынын көрсетті. Ал 1992 жылдың 1 сәуірінде Экер әуе күштері базасы жабылған кезде ол таратылды. 1992 жылдың 1 қазанында Әскери-әуе күштері Оклахома штатындағы Альтус әуе базасында қанатты қайта іске қосты және оны Әуе қозғалысы қолбасшылығының 97-ші әуе қозғалысы қанаты деп қайта атады. Сонымен қатар, Әскери-әуе күштері 1969 жылдың 5 мамырынан бері Альтуста орналасқан 443-ші әскери әуе көлігі қанатын таратылды. Бір жылдан аспайтын уақыттан кейін, 1993 жылдың 1 шілдесінде Әуе білім беру және оқу басқармасы 97-ші қанатты өз бақылауына алды. Қайта аталған қанатта Lockheed C-5 Galaxy, Lockheed C-141 Starlifter және Boeing KC-135 Stratotanker ұшақтары болды; кейіннен 1996 жылдың наурыз айында McDonnell Douglas C-17 Globemaster III ұшақтарын қосуға кірісті. 97-ші қанаттың жаңа міндеттері: стратегиялық әуе көлігін жүзеге асыру, әуеден тасымалдау, әуеде жанармай құю оқуларын өткізу, AMC ұшақ экипаждарына оқыту жүргізу, Біріккен штабтардың бірыңғай операциялық жоспары мен кездейсоқ жағдайлар үшін стратегиялық әуе көлігін қамтамасыз ету, АҚШ армиясының, Форт-Силл, Оклахома үшін әуеге көтерілу портын ұйымдастыру және жоғары билік тапсырған басқа да міндеттерді орындау. 97-ші әуе қозғалысы қанаты енді C-5 Galaxy ұшақтарына ие емес, олар 2007 жылы Әскери-әуе күштері резервтік командасының 433-ші әуе көлігі қанаты Лакленд әуе базасы/Келли далалық аннексіндегі тұрақты Әскери-әуе күштері, Әскери-әуе күштері резерві және Әуе ұлттық гвардиясы үшін C-5 ұшақтарындағы барлық формалды бірліктерді оқытуға жауапкершілікті қабылдаған кезде берілді. Соңғы C-5 Galaxy (күйрік нөмірі 0462) 2007 жылдың 20 шілдесінде Альтус әуе базасынан "ұшып" кетті, бұл ұшақ Батыс Вирджиния штатының Мартинсбург қаласындағы Шепферд Field әуе ұлттық гвардиясы базасындағы Батыс Вирджиния әуе ұлттық гвардиясының 167-ші әуе көлігі бөліміне берілді. 2014 жылдың 23 сәуірінде Әскери-әуе күштерінің хатшысы Дебора Ли Джеймс Альтус әуе күштері базасын Boeing KC-46 Pegasus жанармай құю ұшақтары үшін басым оқу орталығы деп жариялады. 97-ші әуе қозғалысы қанаты 2019 жылдың 3 ақпанында өзінің алғашқы KC-46 ұшағын қабылдады.