Кіріспе
Kuching халықаралық әуежайы (KIA) – Малайзияның Саравак штатының оңтүстік-батыс аймағын қамтамасыз ететін халықаралық әуежай. Ол орналасқан әуежай терминалы жылына бес миллион жолаушыны қабылдауға қабілетті және Малайзиядағы төртінші ең көп қозғалысқа ие әуежай болып табылады. KIA жолаушылар санының және ұшақтардың қозғалысының артуымен бірге қарқынды өсті. 2023 жылы KIA 5 327 787 жолаушыға қызмет көрсетті, бұл 45 598 рейспен сәйкес келеді. Сол жылы осы нысан арқылы 43 606 тонна жүк тасымалданды. KIA AirAsia үшін операциялық база болып табылады және Саравак аймағындағы жолаушылардың сұранысын қанағаттандыру мақсатында қарқынды дамуда.
Kuching International Airport (KIA) is an international airport serving the entire southwestern region of Sarawak, Malaysia. It is located
The airport terminal is capable of handling five million passengers per annum and it is the fourth busiest airport in Malaysia. KIA has grown rapidly with an increasing number of passengers and aircraft movement. In 2023, KIA handled 5,327,787 passengers with a corresponding volume of 45,598 flights. In the same year, 43,606 metric tonnes of cargo were handled through this facility. KIA is the operating base for AirAsia and has been growing rapidly to tackle the demand of the travellers in the Sarawak region.
Кеңейту, жаңарту және қайта құру
Кучинг халықаралық әуежайы түбегейлі жаңартылды, терминалы 2006 жылы, ал ұшу-қону жолағы мен такси жолағының кеңейтілуі 2008 жылы толық аяқталды. Жаңартулар Куала-Лумпурдың сол кездегі жаңа әуежайынан (KL халықаралық әуежайы 1998 жылы ашылды, бұрынғы тығыз Субанг Сұлтан Абдул Азиз Шах әуежайын алмастырды) көптеген дизайндық элементтерді қабылдады, нәтижесінде екеуінің де сыртқы түрі ұқсас.
Қазіргі және болашақ
Саравақтың бұрынғы бас министрі Пехин Шри Хажи Абдул Тайб Махмуд, Саравақтың туризм индустриясын дамыту мақсатында KIA-ға көбірек шетелдік әуе компанияларын тартуды көздейді. Сингапурдың бюджеттік әуе компаниясы Tiger Airways Кучинг халықаралық әуежайына қызмет көрсетуге рұқсат алды (бірақ бірнеше жылдан кейін, оның ең жақын бәсекелесі Jetstar Asia сияқты, Кучингке қызмет көрсетуді тоқтатты). 2006 жылғы мәліметтер бойынша, Кучинг халықаралық әуежайындағы Malaysia Airlines компаниясы апатсыз жұмыс істеп келеді. Саравак үкіметі ұзақ қашықтықтағы рейстерді ұйымдастыру үшін Malaysia Airlines (MAS) және AirAsia компанияларымен тығыз байланыста жұмыс істеуде. Саравак Бруней мен Сингапурды екі маңызды транзиттік пункт ретінде пайдаланып, Kuala Lumpur International Airport (KLIA) және Kota Kinabalu International Airport (KKIA) екі негізгі әуежайдың мүмкіндіктерін арттыруды жоспарлап отыр. Саравак үкіметі Hornbill Skyways компаниясы арқылы жеке әуе компаниясын құруды жоспарлап отыр. Бұл әуе компаниясының қызметі стратегиялық хабқа бағытталатын болады, ал бастапқы жоспар Саравактан Сингапур, Куала-Лумпур, Джакарта, Бангкок және Гонконг қалаларына тікелей рейстер ұйымдастыру болып табылады. Hornbill Skyways компаниясының бас кеңсесі Кучинг халықаралық әуежайының Солтүстік Пан ангарында орналасқан.
Жол қозғалысы
+ Жылдық жолаушылар саны және ұшақтар статистикасы
Жыл Жолаушылар саны Жолаушылар % өзгерісі Көлемі (тонна) Көлем % өзгерісі Ұшақ қозғалысы Ұшақ % өзгерісі
2003 2,923,633 26,278 42,138
2004 3,317,879 13.5 26,073 0.8 45,340 7.6
2005 3,354,973 1.1 28,407 8.9 43,253 4.0
2006 3,196,352 4.7 29,716 4.6 40,292 7.4
2007 3,236,468 1.3 23,818 19.8 37,348 7.3
2008 3,238,614 0.07 19,166 19.5 39,188 4.9
2009 3,574,632 10.4 20,830 8.7 44,761 14.2
2010 3,684,517 3.1 26,977 29.5 46,382 3.6
2011 4,286,722 16.3 24,787 8.1 53,154 14.6
2012 4,186,523 2.3 15,811 36.2 46,727 12.1
2013 4,871,036 16.4 21,993 39.1 56,085 20.0
2014 4,852,822 0.4 28,040 27.5 53,490 4.6
2015 4,772,453 1.7 29,362 4.7 53,303 0.3
2016 4,919,677 3.1 22,500 23.4 51,855 2.7
2017 5,095,193 3.6 24,620 9.4 51,097 1.5
2018 5,564,722 9.2 26,819 8.9 56,876 11.3
2019 5,956,141 7.0 25,072 6.5 55,682 2.1
2020 1,780,417 70.1 30,724 22.5 26,757 51.9
2021 840,425 52.8 55,823 81.7 19,717 26.3
2022 4,340,393 416.5 49,968 10.5 43,351 119.9
2023 5,327,787 18.5 43,606 12.7 45,598 4.9
Источник: Malaysia Airports Holdings Berhad
Багажбен жұмыс істеу жүйесі (BHS)
Кучинг халықаралық әуежайында екі жүктерді алу залы бар, біреуі Саравак штаты ішіндегі ішкі рейстерге, ал екіншісі халықаралық рейстерге және Саравактан тысқары рейстерге арналған.
Иммиграция
Малайзиядағы өз иммиграциялық тәуелсіздігін сақтайтын екі штаттың бірі ретінде Саравак Кучинг әуежайының ішіндегі Саравак штатының барлық әуежайларына кіру және шығу кезінде ерекше реттеулер жүргізеді. Саравактан тыс жерден келген кез келген рейсте (Малайзия түбегі, Сабах, Лабуан Федералдық аумағы және Малайзиядан тысқары рейстерді қоса алғанда) саяхат ететін барлық жолаушылар алғашқы кіретін әуежайда иммиграциялық бақылаудан өтуі тиіс.
Жер үсті тасымалы
Қалалық автобустар іске қосылмайды. Ең жақын автобус станциясы – Кучинг орталық автобус терминалы, ол 2 км қашықтықта орналасқан. Такси купоны билетін такси купоны кассасынан алуға болады. Grab, Maxim және Gojo ұсынатын бірлесіп жол жүру қызметтері де қолжетімді.
Марапаттар мен мойындау
2005 жылы KIA әуежайды басқару, өрт сөндіру және құтқару қызметтерін, авиациялық қауіпсіздікті, инженерлік және жалпы операцияларды қамтитын әуежайды пайдалану және техникалық қызмет көрсету саласында ISO 9001:2000 стандартын алды. Азаматтық авиация департаменті (DCA) 2005 жылы KIA-ға әуежай сертификатын табыс етті, осылайша KIA Малайзияда Куала-Лумпур халықаралық әуежайынан кейін осы құрметті сертификатты алған екінші әуежай атанды. Кучинг халықаралық әуежайындағы MAS (KIA) 2006 жылы кез келген еңбек оқиғасынсыз жұмыс істеді, бұл оны елдегі үздік станциялардың біріне айналдырды. Кучинг халықаралық әуежайы Халықаралық әуе көлігі қауымдастығы (IATA) тарапынан штрих-кодталған билеттер жобасын іске асырғаны және тіркелуден, багажды тапсырудан, қауіпсіздік бақылауынан бастап ұшуға дейінгі талаптарды орындағаны үшін «Платина» және «Жұлдыз» мәртебесімен марапатталды.
Оқиғалар мен жазатайым оқиғалар
2006 жылдың 27 ақпанында DHL жүк ұшағы таңғы сағат 6:20-да қону кезінде әуежайдың ұшу-қону жолағының соңында сырғанап кетті. 2006 жылдың 1 қыркүйегінде Кучинг халықаралық әуежайының (KIA) ұшу-қону жолағына ұшуға дайындалып тұрған Malaysia Airlines (MAS) Kuala Lumpur бағытындағы MH2507 рейсі ұшу-қону жолағының шетінен бірнеше метр қашықтықта тоқтап қалды. Ақаулы қозғалтқыш күйреп, қуатын жоғалтқандықтан, ұшқыш ұшуды тоқтатуға мәжбүр болды, нәтижесінде Airbus 330 ұшағы сағат 11:05-те ұшып кете алмады. Жолаушылар KIA-ның күту залында ауыстыру рейсі сағат 17:30-да (5:30 pm) ұшып кеткенше шамамен жеті сағат күтті. Толық толып кеткен рейс жолаушыларының арасында Ислам ынтымақтастық ұйымының (ИҰҰ) делегация мүшелері де болды, олар Мереке күнін тойлау үшін аймақтың орталық қаласына келген еді. 2007 жылдың 13 қаңтарында Gading Sari Aviation Services Sdn Bhd компаниясына тиесілі Boeing 737-200 ұшағы таңғы сағат 5:52-де қонуға тырысқанда апатқа ұшырады. Ұшақтың корпусы қирап, апат кезінде шасси мен оң қозғалтқышы жыртылды. Төрт экипаж мүшесі де жарақатсыз аман қалды. Ұшақ апат болған жерден шығарылып, ұшу-қону жолағынан қираған бөлшектер тазартылғанша әуежай алты сағатқа жабылды. 16 MAS және 14 AirAsia рейсінің кешігуі салдарынан 2200 жолаушы – 1000 MAS жолаушысы және 1200 AirAsia жолаушысы әсер етті. Куала-Лумпурдан келген бір рейс Мири әуежайына қайта бағытталды. Зардап шеккендердің арасында сегіз такси жолағының шамдары, бес ұшу-қону жолағының жиегіндегі шамдар, екі соңғы шам және бір дәлдікпен жақындау көрсеткіші болды. Әуежай түскі уақытта қайта ашылды. 2009 жылдың 2 қазанында Malaysia Airlines Boeing 737 4H6 9M MMR ұшағы тұраққа қойылғанда сол жақ негізгі шасси құлап, айтарлықтай зақымдалды. 2011 жылдың 10 қаңтарында AirAsia рейсі 5218 қатты жаңбыр кезінде қону кезінде ұшу-қону жолағында сырғанады. Төрт жолаушы ауруханаға жатқызылды.