Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Альтдорф университеті (Universität Altdorf) – Нюрнбергтің еркін императорлық қаласынан тыс, шағын қалада орналасқан Альтдорф би Нюрнбергтегі университет. Ол 1578 жылы құрылып, 1622 жылы университет мәртебесін алды және 1809 жылы Баварияның Максимилиан I Иосифі бұйрығымен жабылды.
The University of Altdorf (Universität Altdorf) was a university in Altdorf bei Nürnberg, a small town outside the Free Imperial City of Nuremberg. It was founded in 1578 and received university privileges in 1622 and was closed in 1809 by Maximilian I Joseph of Bavaria.
Тарих
1614–1618 жылдары Альтдорф Германияда социниандық ілімнің қысқа мерзімге орталығы болды. Неміс антитринитариандарының Польшадағы Раковиан академиясымен байланыстарынан шабыттанған неміс және поляк социниандары Альтдорфта осыған ұқсас академия құруға тырысты. Социниандық студенттердің ішінде 26 жасар Сэмюэл Припковский болды. Ол 1614 жылдың 22 наурызында Томас Сегеттен үш апта кейін студент ретінде қабылданды, бірақ 1616 жылы Альтдорфтан қуылды. Студенттер арасында «жасырын социниандық» (Crypto Socinianism) күдігі кеңінен таралды. 1617 жылдың қаңтар айында синдикус Якоб Вейгель екі студент – Жоахим Пюшель мен Иоганн Фогельді Альтдорфқа қайта әкелді, ал колледж оларды публично бас тартуға мәжбүр етті. Бұл бас тартуға Польшадағы академияның неміс профессоры Валентин Шмалц жауап берді. Атақты оқытушылардың қатарында Хью Доно, Сципионе Джентили және Дэниел Швентер болды. Көрнекті студенттерге кейінгі императорлық фельдмаршалдар Альбрехт фон Валенштейн (1583–1634) және Готфрид Генрих цу Паппенхайм (1594–1632); генерал-фельдвахтмейстер Ханс Ульрих фон Шаффгоц (1595–1635); ғалым Иоганн Шрек (1576–1630); композиторлар Вольфганг Карл Бригель (1626–1712) және Иоганн Пахельбель (1653–1706); және теолог Дэвид Каспари (1648–1702) кірді. Ғалым Готфрид Вильгельм Лейбниц (1646–1716), ең бастысы есептеуді (calculus) бірге ашқаны үшін танымал, 1666 жылы Альтдорф университетінен заң ғылымдарының докторы (Dr. jur.) дәрежесін алды. Оған Лейпциг университеті оның жас екендігіне байланысты диплом беруден бас тартқаннан кейін.
In the period 1614–1618,Altdorf was briefly the centre of Socinianism in Germany. Encouraged by the connections of German Antitrinitarians to the Racovian Academy in Poland, German and Polish Socinians attempted to establish in Altdorf a similar Academy. Among the notable Socinian students was the 26 year old Samuel Przypkowski. He was admitted as student on March 22, 1614, three weeks after Thomas Seget, but was expelled from Altdorf in 1616 "Crypto Socinianism" was widely suspected among the student body. In January 1617 the syndicus Jacob Weigel brought two students Joachim Peuschel and Johann Vogel back to Altdorf and the college made them give a public recantation. This recantation was answered by Valentin Schmalz, one the German professors of the Academy in Poland. Notable instructors include Hugues Doneau, Scipione Gentili, and Daniel Schwenter. Notable students include later imperial field marshals Albrecht von Wallenstein (1583–1634) and Gottfried Heinrich zu Pappenheim (1594–1632); Generalfeldwachtmeister Hans Ulrich von Schaffgotsch (1595–1635); the polymath Johann Schreck (1576–1630); the composers Wolfgang Carl Briegel (1626–1712) and Johann Pachelbel (1653–1706); and the theologian David Caspari (1648–1702). The polymath Gottfried Wilhelm Leibniz (1646–1716), perhaps most famous for co discovering calculus, received his Dr. jur. from the University of Altdorf in 1666. After the University of Leipzig refused to grant him the degree, likely on account of his relative youth.