Кіріспе
1373 жылғы ағылшын-португал келісімі 1373 жылғы 16 маусымда Англия королі Эдуард III және Португалия королі Фердинанд I мен королева Леонор арасында қол қойылды. Ол екі теңізші мемлекет арасында "мәңгілік достық, бірлестік [және] одақтар" шартын орнатты. Бұл – бүгінгі күнге дейін сақталып келе жатқан ең көне, үздірілмейтін келісім. Ол тарих барысында, 1386, 1643, 1654, 1660, 1661, 1703, 1815 жылдары және 1899 жылғы құпия хабарлама арқылы нығайтылды. Ол 1904 және 1914 жылдарғы Ұлыбритания мен Португалия арасындағы 20 ғасырғы төрелік шарттарында мойындалды. Келісім 1580-1640 жылдар аралығында Испания мен Португалия монархиясы династиялық одақта болған Иберия одағы кезінде уақытша күшін жойды. Бірақ Португалияның тәуелсіздігін қайта қалпына келтіруімен одақ қайта жанданды және Наполеон соғыстары кезінде жаңа деңгейге көтерілді, британдықтар өздерінің ең көрнекті генералы – Веллингтон герцогін Пиреней түбегіндегі соғыста Наполеон әскерлерін жеңу үшін жіберді. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қайтадан қолданылды, сол кезде португалдар Ұлыбританиямен келісім бойынша бейтараптық саясатын ұстанды.
The Anglo Portuguese Treaty of 1373 was signed on 16 June 1373 between King Edward III of England and King Ferdinand I and Queen Leonor of Portugal. It established a treaty of "perpetual friendships, unions [and] alliances" between the two seafaring states. It is the oldest continuous treaty in effect to this day. It was reinforced throughout history, including in 1386, 1643, 1654, 1660, 1661, 1703, 1815, and by a secret declaration in 1899. It was recognised in the Treaties of Arbitration in the 20th century between Britain and Portugal in 1904 and 1914. The treaty was temporarily void during the Iberian Union from 1580 to 1640, when the monarchies of Spain and Portugal were in a dynastic union. However, with Portugal's restoration of independence, the alliance returned and came to a new height during the Napoleonic Wars when the British sent their best general, the Duke of Wellington, to sap Napoleon's armies in the Peninsular War. It was activated again during the Second World War, whereupon the Portuguese remained neutral, in agreement with Britain,
Мәтін
Келісімнің түпнұсқа мәтіні латын тілінде жазылған. Келісімнің белгілі бір тармағында: [Т] әрбір патша мен олардың мұрагерлері, олардың мемлекеттері, жерлері, иеліктері, провинциялары, қарауындағылар мен кез келген бағыныштылары арасында адал, шынайы, берілген, тұрақты, өзара және мәңгілік достық [Amicitae], бірігулер [Adunationes], одақтастықтар [Alligantiae], және шын ниетпен құрылған келісімдер [purae Dilectionis foedera] болады; сондай-ақ, олар шынайы және адал билеушілер ретінде одан әрі бір-бірінің достарына дос, ал жауларына жау болып, теңізде де, құрлықта да, қандай дәрежеде, лауазымда немесе жағдайда болмасын, барлық адамдарға қарсы, сондай-ақ олардың жерлеріне, мемлекеттеріне және иеліктеріне қарсы өзара қолдап, қорғайды және көмектеседі.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1943 жылы Португалия үкіметі Ұлыбританияға Португалия аралдарындағы Азор аралдарындағы маңызды одақтас әуе және теңіз базасын жалға берді. Премьер-министр Уинстон Черчилль Парламентке жалға беру туралы есеп бергенін еске алды:
"Менде Парламентке хабарлауға тиіс нәрсе бар", - дедім мен, - "Бұл ел мен Португалия арасындағы 1373 жылы Англия королі Эдуард III және Португалия королі Фердинанд пен королева Элеонора арасында жасалған шартқа байланысты".