Кіріспе

Португалияның барлау қызметі

Sistema de Informações da República Portuguesa (SIRP, португал тілінде "Португалия Республикасының ақпарат жүйесі") – Португалия барлау қызметін үйлестіретін құрылым. Ол екі жеке барлау агенттігінің бас органы болып табылады: ішкі қауіпсіздік барлауы үшін Serviço de Informações de Segurança (SIS, Қауіпсіздік барлау қызметі) және сыртқы барлау үшін Serviço de Informações Estratégicas de Defesa (SIED, Қорғаныс және стратегиялық ақпарат қызметі). ШИС және СИЭД – Конституция мен заң шеңберінде ұлттық тәуелсіздікті және ішкі қауіпсіздікті сақтау үшін қажетті барлауды қамтамасыз етуге жауапты мемлекеттік органдар.

Тарих

Жаңа мемлекеттік режим кезінде және 1974 жылы оның аяқталуына дейін Португалиядағы басты барлау қызметі PIDE – Polícia Internacional e de Defesa do Estado (Халықаралық және мемлекеттік қорғаныс полициясы) болды. Атақты түрде Ішкі істер министрлігінің қарауында болғанмен, ПИДЕ іс жүзінде Португалия премьер-министрі Антониу де Оливейра Салазардың тікелей бақылауындағы құпия полиция күштері еді. 1968 жылы Салазардың ізбасары Марчелло Каэтано басшылығымен ПИДЕ Direcção Geral de Segurança (DGS, Қауіпсіздік бас басқармасы) деп қайта аталды және бірқатар реформаларға ұшырады. 1974 жылы португал әскерінің төңкерісінен кейін агенттік дереу таратылды, себебі ПИДЕ/ДГС авторитарлық режимнің құралы ретінде жек көрінді. ПИДЕ/ДГС-тің режимді қолдаудағы зұлматтарының естелігіне байланысты жаңа азаматтық барлау агенттігін құру он жылдан астам уақытқа кешікті. Алайда, 1983 жылы Түркия елшілігіне жасалған террористік шабуылдан кейін, сол жылы Социалистік Интернационал конференциясында Палестина Азат ету Ұйымының өкілі қаны төгілді, сондай-ақ бірнеше ішкі террористік шабуылдар болғаннан кейін, португал үкіметі жаңа барлау агенттігінің қажеттігіне көз жеткізді. Осының нәтижесінде 1984 жылы SIRP құрылды.