Кіріспе

Пол Монтак (1922–1998) – американдық коммунист және Социалистік жұмысшылар партиясының өмір бойы мүшесі. Пол Монтак 1922 жылы Нью-Йорк штатының Стейтен-Айленд қаласында дүниеге келген. Оның әкесі зергер және сағат жөндеуші болған, 1930 жылдардағы Ұлы депрессияның салдарынан шағын бизнесі құлдырап кетті. Әкесі қайтыс болғаннан кейін Монтакты Бронкстегі әпкесі тәрбиеледі. Монтак 16 жасында кедей әпкесі оны көшеге шығарып тастады. Ол көп ұзамай мектепті тастап, толық уақытты жұмыс іздеуге кірісті. Монтак 1939 жылы 17 жасында Троцкишіл Социалистік жұмысшылар партиясының Бруклин бөлімшесіне қосылды. Бұл Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде болды. Әскерге шақырылу қаупіне тап болған Монтак партия жетекшілерімен кеңескеннен кейін Әскери-теңіз күштеріне енді. Социалистік жұмысшылар партиясының ресми ұстанымы "империалистік соғысқа" қарсы болу болды және партия мүшелері басқа сарбаздарға социалистік үгіт-насихат таратты. 1950 жылдардың басында Монтак Детройтке көшіп, сол жерде СЖП бөлімшесін құрды. СЖП Мичиган штатының 1952 жылғы «Көлік құралдары заңына» тап болды, ол үкімет тарапынан «қауіпті» деп танылған ұйымдарға мүшелікті қылмыс деп жариялады. СЖП бұл заңның конституцияға қайшы екенін жариялау үшін сәтті күрес жүргізді. Автокөлік өнеркәсібінде жұмыс істеуге және Біріккен автожұмысшылар кәсіподағында социалист ретінде белсенді болуға кедергі келтірген жұмыс берушілердің қара тізімінен кейін Монтак аспаз болып жұмыс істеді – ол өмірінің соңына дейін осы мамандықты атқарды. Ол социалистік сайлау науқандарына қатысып, 1955-1956 жылдардағы Монтгомери автобустарын бойкоттау кезінде Алабама штатының Монтгомери қаласында афроамерикандық азаматтардың құқықтары үшін күрескендерге көлік құралдарын ұсыну үшін қаржы жинау үшін СЖП-дегі басқалармен бірікті. Партия бүкіл ел бойынша көлік құралдары мен қаржылық көмек жинады және Монтгомеридегі күрескерлерге қолдау көрсетті. Монтак полиция мен ФБР-дің ашық қорқытуына қарамастан, көптеген қоғамдық саяси форумдар мен лекцияларда сөз сөйледі. Пол Монтак 1959 жылы Оклендке көшіп келді және 1976 жылға дейін Сан-Франциско аймағында тұрды. Монтак Окленд пен Берклидегі партиялық бөлімшелердің жетекшісі болды. Ол 1961 және 1963 жылдары Окленд қаласының мэрі лауазымына кандидат болды. 1960 жылы ол Мэри Лу Доббсқа үйленді, ол оның өмірінің соңына дейін серігі болды. Оған дейін Монтак Луиза Кинге үйленген. Монтактың Сьюзан және Джульетта есімді екі қызы болды, олардың әрқайсысы оның әр некесінен туған. Вьетнам соғысына қарсы қозғалыс дамыған кезде, әсіресе Калифорния университетінің Беркли кампусында, Монтак Вьетнам күні комитетін құруға көмектесті, бұл Сан-Франциско аймағындағы негізгі соғысқа қарсы ұйымдардың бірі болды. Монтак 1963 жылдан 1973 жылға дейін Социалистік жұмысшылар партиясының ұлттық комитетінің мүшесі болды. Ол және ұлттық комитеттегі басқалар партияны басқарудағы күнделікті жауапкершілікті мойнына алатын жас буынға көшбасшылықты беруді қолдады. Монтак ұлттық комитеттен кеткеннен кейін партиялық басшылықтың бір бөлігі ретінде жұмыс істей берді. Осы уақыт ішінде Пол Job Corps бағдарламасында тамақ пісіруді үйретті. Сонымен қатар, ол білім беру саласын оқыды және 1970 жылы Сан-Франциско мемлекеттік университетінен білім беру саласында магистр дәрежесін алды. Ол кәсіптік және мемлекеттік мектептерде мұғалім болып жұмыс істеді және шамамен 15 жыл бойы Америка мұғалімдер федерациясының белсенді мүшесі болды. 1995 жылы зейнетке шыққанға дейін Пол Окленд техникалық орта мектебінде тұрақты орынбасар мұғалім болып жұмыс істеді. 1976 жылы Пол әйелі Мэри Лумен партияға қажетті тапсырмаларды орындау үшін Нью-Йорк қаласына көшіп келді. Мэри Лу партияның қаржылық мәселелерімен айналысты. Пол СЖП-ның ұлттық кеңсесінде жұмыс істеді. Ол басқа тапсырмалардың ішінде ұлттық білім беру бөлімінде партия мүшелерін марксизмге тәрбиелеу үшін пайдаланылатын «Социалистерге арналған білім» бюллетеньдерінің көпшілігін редакциялады. Монтак СЖП-ның өнеркәсіптік шешімге бет бұруын қолдады, бұл партия мүшелерінің басым көпшілігі ет, тау-кен және тоқыма өнеркәсібі саласындағы жұмысшы табының дәстүрлі жұмыстарын атқаруы керек дегенді білдірді. Кейбір мүшелерге бұл идея ұнамады және партиядан шығып кетті. 1991 жылы Кеңес Одағының ыдырауынан кейін Pathfinder Press өкілдері Маркс, Энгельс және Лениннің кітаптарын макулатураға сатудан құтқару үшін Ресейге сапарлады. Сан-Францискода Америка Коммунистік партиясы кітап дүкенін жапты. Оқиғаның орын алып жатқанын сезген Монтак марксистік әдебиеттердің қалған...