Кіріспе

Калий трет-бутоксиді (немесе калий t-бутоксиді) – формуласы [(CH3)3COK]n (қысқ. КОtBu) болатын химиялық қосылыс. Бұл түссіз қатты зат – органикалық синтезде пайдалы күшті негіз (конъюгатты қышқылдың pKa шамамен 17). Қосылыс көбінесе тұз ретінде бейнеленеді және осылай әрекет етеді, бірақ оның иондануы еріткіштен тәуелді. Қатты затты алу үшін осы ерітінділерді буландырып, содан кейін қатты затты қыздырады. Қатты затты сублимация арқылы тазартуға болады.

Құрылымы

Ол тетрамерлі кубалық кластер түрінде кристалданады. Тетрагидрофуран/пентаннан -20°C температурада [tBuOK·tBuOH]∞ түрінде кристалданады, ол сутекті байланыс арқылы біріккен тік тізбектерден тұрады. [tBuOK·tBuOH]∞ сублимациясы [tBuOK]4 тетрамерін береді, ол кубаға ұқсас құрылымды қабылдайды. ТФФ және диэтил эфир сияқты әлсіз негіздік еріткіштер тетрамерлік құрылымды бұзбайды, ол қатты күйде, ерітіндіде және тіпті газ фазасында да сақталады.

Негізгі ретінде

Бұл реагенттің реактивтілігіне әсер ететін көптеген өзгерістер хабарланды. Құрамында күрделі кластерлік құрылым бар (іргелес сурет – қарапайым схема), ал кластерді өзгертетін қосымшалар реагенттің реактивтілігіне әсер етеді. Мысалы, ДМФ, ДМСО, гексаметилфосфорамид (ГМФА) және 18-крона-6 калий орталығымен өзара әрекеттесіп, K(ДМСО)x+ және tert-BuO− сияқты еріткішпен бөлінген иондық жұптарды құрайды. Ал бензолда бұл қосылыс кластерлік құрылымда қалады, ол аз негізді болып табылады. Калий терт-бутоксиді алькиламмоний катиондарынан бета-протонды жойып, жою реакциясы арқылы Хофман өнімін береді.

Басқа реакциялар

Калий трет-бутоксиді гидрилсиландар мен гетероциклді қосылыстардың реакциясын катализдейді, нәтижесінде кремнийленген туындылар және H2 бөлінеді.

Қауіпсіздік

Калий трет-бутоксиді тірі тіндерге жылдам шабуыл жасайтын өте күшті сілтелі негіз болып табылады. Калий трет-бутоксиді дихлорметанмен әрекеттескенде жарылғыш қоспаларды құрайды.