Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ларингомалакия (сөзбе-сөз "жұмсақ қықылық") - нәресте шағындағы созылмалы стридордың ең көп кездесетін себебі, онда жоғарғы қықылықтың жұмсақ, жетілмеген шеміршегі тыныс алғанда ішке қарая құлап, тыныс жолдарының бітелуіне себеп болады. Бұл жағдай ересек пациенттерде де кездесуі мүмкін, әсіресе, жұтқыншақ бұлшықтарының әлсіздігіне алып келетін нейромыскулярлық аурулары барларда. Дегенмен, нәрестелік түрі әлдеқайда жиі болады. Ларингомалакия - нәресте шағындағы ең көп таралған қықылық туа біткен ауруларының бірі және бұл аурудың белгілері мен көріністері туралы халықтың білімі жеткіліксіз.
Laryngomalacia (literally, "soft larynx") is the most common cause of chronic stridor in infancy, in which the soft, immature cartilage of the upper larynx collapses inward during inhalation, causing airway obstruction. It can also be seen in older patients, especially those with neuromuscular conditions resulting in weakness of the muscles of the throat. However, the infantile form is much more common. Laryngomalacia is one of the most common laryngeal congenital disease in infancy and public education about the signs and symptoms of the disease is lacking.
Белгілері мен симптомдары
Балалық ларингомалакияда супраглоталық ларинкс (дауыс бауларынан жоғары орналасқан бөлік) тығыз жиырылған, алдыңғы жағындағы қалқанша (эпиглота) қысқа жолақ арқылы артқы жағындағы қозғалмалы шеміршектерге (арытеноидтарға) тығыз бекітілген. Бұл жолақтар арийэпиглотталық бүктемелер деп аталады. Ықшамдалған арийэпиглотталық бүктемелер эпиглотаның өзіне-өзі жиырылуына себеп болады. Бұл ларингомалакиядағы белгілі "омега пішіндес" эпиглота. Ларингомалакияның тағы бір жиі кездесетін көрінісі – ларинкстің артқы бөлігі, онда аритеноид шеміршектері немесе аритеноид шеміршектерінің үстіндегі шырыш қабық/тін тыныс жолдарына құлап, тыныс жолын бітеуіне әкелуі мүмкін. Ларингомалакия тыныс жолының ішінара бітелуіне әкеледі, көбінесе тыныс алғанда (инспираторлық стридор) ерекше жоғары дыбысты сыңғырлауға себеп болады. Кейбір нәрестелерде осы мәселеге байланысты тамақтануда қиындықтар туындайды. Сирек жағдайларда балаларда өмірге қауіпті тыныс жолының бітелуі болуы мүмкін. Дегенмен, көпшілігінде тек стридор болады, басқа да ауыр симптомдар, мысалы, демқынқысыл (тыныс алуда қиындық) байқалмайды.
In infantile laryngomalacia, the supraglottic larynx (the part above the vocal cords) is tightly curled, with a short band holding the cartilage shield in the front (the epiglottis) tightly to the mobile cartilage in the back of the larynx (the arytenoids). These bands are known as the aryepiglottic folds. The shortened aryepiglottic folds cause the epiglottis to be curled on itself. This is the well known "omega shaped" epiglottis in laryngomalacia. Another common finding of laryngomalacia involves the posterior or back part of the larynx, where the arytenoid cartilages or the mucosa/tissue over the arytenoid cartilages can collapse into the airway and cause airway obstruction. Laryngomalacia results in partial airway obstruction, most commonly causing a characteristic high pitched squeaking noise on inhalation (inspiratory stridor). Some infants have feeding difficulties related to this problem. Rarely, children will have significant life threatening airway obstruction. The vast majority, however, will only have stridor without other more serious symptoms such as dyspnea (difficulty breathing).
Себептер
Ларингмолация белгілі бір генмен байланысты болмаса да, кейбір жағдайлар мұрагерлікпен берілуі мүмкін деген деректер бар. Жоғарғы тыныс жолдарындағы бұлшықеттердің босаңсуы немесе тонустың жетіспеуі себеп болуы мүмкін. Көбінесе нәресте арқасына жатқанда жағдай нашарлайды, себебі жұмсақ тіндер тыныс жолының ашылуына оңай түсіп, кедергі келтіруі мүмкін.
Although laryngomalacia is not associated with a specific gene, there is evidence that some cases may be inherited. Relaxation or a lack of muscle tone in the upper airway may be a factor. It is often worse when the infant is on his or her back, because the floppy tissues can fall over the airway opening more easily in this position.
Диагностика
Дәрігер сәбидің денсаулық проблемалары туралы бірнеше сұрақ қояды және нәрестенің жағдайын толығырақ бағалау үшін икемді ларингоскопия жасауды ұсынады.
The physician will ask some questions about the baby's health problems and may recommend a flexible laryngoscopy to further evaluate the infant's condition.
Емдеу
Сәбилердің 90% -дан астамындағы жағдайларда уақытпен емдеу жеткілікті. Басқа жағдайларда хирургиялық араласу қажет болуы мүмкін. Көбінесе, бұл супраглоттық тыныс жолын ашу үшін арэпиглоттық бүктемелерді кесуді қамтиды. Супраглоттопластиканың бөлігі ретінде аритеноид шеміршектерін немесе аритеноид шеміршектерінің үстіндегі шырыш қабығын/тінді де кесуге болады. Супраглоттопластика екі жақты (сол және оң жаққа бірдей) немесе кезең-кезеңімен, әр жолы бір жаққа операция жасау арқылы жүргізілуі мүмкін. Асқазан-ішек ағасы рефлюксін емдеу ларингомаляцияны емдеуге де көмектеседі, себебі асқазанның ішкі мазмұны көмейдің артқы бөлігінің ісінуіне және тыныс жолына одан да көп құлауына себеп болуы мүмкін. Кейбір жағдайларда уақытша трахеостомия қажет болуы мүмкін.
Time is the only treatment necessary in more than 90% of infant cases. In other cases, surgery may be necessary. Most commonly, this involves cutting the aryepiglottic folds to let the supraglottic airway spring open. Trimming of the arytenoid cartilages or the mucosa/ tissue over the arytenoid cartilages can also be performed as part of the supraglottoplasty. Supraglottoplasty can be performed bilaterally (on both the left and right sides at the same time), or be staged where only one side is operated on at a time. Treatment of gastroesophageal reflux disease can also help in the treatment of laryngomalacia, since gastric contents can cause the back part of the larynx to swell and collapse even further into the airway. In some cases, a temporary tracheostomy may be necessary.
Болжам
Ларингомаляция өмірдің алғашқы бірнеше айынан кейін (2-3 ай) көріне бастайды, және бала ауаны белсендірек тыныс алғанда стридор бірінші жылға қарай күшейе түсуі мүмкін. Көптеген жағдайларда бұл жағдай өздігінен жақсарады, және жағдайлардың 15%-дан азына хирургиялық араласу қажет болады. Ата-аналарға қолдау көрсетіп, осы ауру туралы толыққанды ақпарат беру қажет.
Laryngomalacia becomes symptomatic after the first few months of life (2–3 months), and the stridor may get louder over the first year, as the child moves air more vigorously. Most of the cases resolve spontaneously and fewer than 15% of the cases will need surgical intervention. Parents need to be supported and educated about the condition.
Эпидемиология
Бұл туа біткен зақым болғанымен, тыныс жолдарының шуы әдетте 4-6 аптада басталады. Осы жасқа дейін тыныс алу жылдамдығы осы шуды тудыруға жеткіліксіз болуы мүмкін. Симптомдар көбінесе 6-8 айлық шақта күшейеді және 2 жасқа дейін басылады. Кейінірек пайда болатын ларингомаляция жеке жағдай болуы мүмкін, ол 2 жастан кейін де көрініс беруі мүмкін.
Although this is a congenital lesion, airway sounds typically begin at age 4–6 weeks. Until that age, inspiratory flow rates may not be high enough to generate the sounds. Symptoms typically peak at age 6–8 months and remit by age 2 years. Late onset laryngomalacia may be a distinct entity, which can present after age of 2 years.