Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Насакалау – Фиджидің Лау архипелагындағы Лейкеба аралындағы сегіз ауылдың бірі. Явуса Насевуу төрт матаклині (немесе кіші руларды) қамтиды, атап айтқанда Дрекети, Лома, Накабута және Наутокуму. Насакалау сондай-ақ, Тюи Лейкеба басшылығымен Тауэунидегі Вайникелиден жаңа жер іздеуді жалғастырған, басты аралға алғашқы қоныстанғандардың мекені болды.
Nasaqalau is one of the eight villages on the island of Lakeba, in Fiji's Lau archipelago. The Yavusa Naseuvou includes four mataqalis (or sub clans), namely Dreketi, Loma, Nakabuta and Nautoqumu. Nasaqalau was also home to the first settlers on the chiefly island who were led by the Tui Lakeba as he continued his search for new land from Wainikeli in Taveuni.
Жыл сайынғы мейрамға шақыратын акула (Саукакана)
Насакалаудағы бір ру, оның ата-бабалары Тавеуни аралындағы Вайникелиден келген, теңізден акулаларды шақыру қабілетімен мәшһүр. Бите (фиджилік дәстүрлі жұбаны) басқаратын жыл сайынғы рәсім қазан немесе қараша айында өткізіледі. Бірнеше күн бойы кава құрбандықтары шалинып, сол күні шақырушы суға мойнына дейін кіріп, дұға оқиды. 30 минут ішінде ақ акула пайда болып, шамамен 50 акуладан тұратын топты бастап келеді. Ол шақырушыны айналып, оларды тек кокос бұтақтарымен сойылатын шалшық суға жетелеуге болады. Ақ акула сойылмай, бостандыққа жіберіледі.
One clan in Nasaqalau, whose ancestors came from Wainikeli on the island of Taveuni, is famous for its ability to call sharks from the sea. An annual ceremony, led by a bete (Fijian traditional priest) is performed every October or November. For several days, offerings of kava are made. On the actual day, a caller wades neck high in the water and chants. Within 30 minutes, a white shark would appear, leading a school of about fifty other sharks. It would encircle the caller who then leads them out to shallow waters to be slaughtered with nothing else but coconut branches. The white shark is not slaughtered and is allowed to go free.
Соңғы шақыру
Акулаларды шақыру соңғы сәтті рәсімі 1948 жылы Дрекети руының Ади Мере Лату Туилакебасы тарапынан орындалды. Бұл оқиғаға көптеген ауыл тұрғындары куә болды, оның ішінде оның қызы Луиза Лавениа Сегавекана, сондай-ақ Луиза Тупуа (14 мамыр 1938 – 17 маусым 2010), акула шақыру рәсімін қайтадан орындамау керектігін еске алды, себебі ол қолданыстан шығып, кейбіреулері Акула құдайына табыну арқылы ежелгі сенімдерге қайта оралды. 1992 жылы оның жүрегі туысқан Исраини Джикоитога Вайтокияки BBC деректі фильмі үшін бұл рәсімді қайта жаңғыртуға тағы бір әрекет жасады.
The last successful shark calling ritual was performed in 1948 by Adi Mere Latu Tuilakeba of the Dreketi clan. This was witnessed by many of the villagers, including her niece Luisa Lavenia Segawekana, also known as Luisa Tupua (14 May 1938– 17 June 2010), who recalled her instruction that the shark calling ritual must not be practised again because it had become obsolete, with some reverting to paganism through the worship of the Shark God. In 1992, there was another attempt to revive the ritual by her nephew, Isireli Jikoitoga Veitokiyaki for a BBC documentary.
Адрестік хаттама және атау
Басты атағы – Тураға на Рамаси. Тиісті басшылық титулы (Ай Кавути) – Насевуву вау на Рамаси.
The chiefly title is Turaga na Ramasi. The proper chiefly titular address (Ai Cavuti) is Naseuvou vua na Ramasi.
Дәстүрлі саяси билікті басып алу
Насакал халқының бай дәстүрлі және мәдени мұрасы, көбінесе жасырынып, айтылмаған тарихы, Туи Насакалдың дәстүрлі билігіне жалған жолмен қол жеткізу арқылы бұрмаланып, әлсіреп бара жатыр.
The rich traditional and cultural heritage and the often suppressed and untold history of the people of Nasaqalau have been watered down through the contrived arrogation of the traditional authority of the Tui Nasaqalau.