Кіріспе

Құс түрлері

Сатир трагопаны (Tragopan satyra), сондай-ақ қызаң мүйізді фазан деп те аталады, Үндістан, Тибет, Непал және Бутанның Гималай тауларында кездесетін фазан. Олар ылғалды емен және рододендрон ормандарында, тығыз өсімдік жамылғысымен және бамбук тоғдарында мекендейді. Жазда 2400-4200 метрге дейін, ал қыста 1800 метр биіктікте болады. Аталықтарының ұзындығы шамамен 70 см. Жұптасу маусымында еркек сатир трагопандарының көк мүйіздері мен тамақ астындағы терісі (гулярлық ұшы) өседі. Олар мүйіздерін ісініп, тасқа жасырынып, аналықтарының өтіп кетуін күтеді. Аналықтары көрінген кезде, олар аналықтардың алдында әсем би көрсетеді. Би аяқталған соң, аталық толық бойына созылып, барлық әшекейлерін көрсетіп жатады. Аналықтары қоңыр түсті. Аталықтары әдетте қызыл түсті болып, көк, қара және ақ дақтармен, ұсақ нүктелермен безендірілген. Сатир трагопандары трагопандардың арасындағы ең аз қауіп төндірілген түрі болғанымен, олар әлі де көптеген қауіптерге тап болады. Бұл түрдің саны орташа деңгейде шағын деп есептеледі және олардың ареалында аулау мен мекендеу ортасының жоғалуына ұшырайды.

Таксономия

1750 жылы ағылшын табиғат зерттеушісі Джордж Эдвардс өзінің "Сирек құстардың табиғи тарихы" атты еңбегінің үшінші томына сатир трагопанының суреті мен сипаттамасын қосты. Ол бұл құсқа ағылшын тілінде "Мүйізді үнділік фазан" деген ат берді. Эдвардс өзінің қолмен боялған гравюрасын құстың спиртте сақталған басына және Лондондағы дәрігер Ричард Мидке жіберілген құстың толық суретіне сүйеніп жасады. Эдвардс бұл мысалдың Бенгалиядан келгенін ойлады, бірақ бұл қате, мысал Непалдан келген болуы мүмкін. 1758 жылы швед табиғат зерттеушісі Карл Линней өзінің "Systema Naturae" еңбегінің оныншы басылымын жаңартқанда, сатир трагопанын жабайы түйеқұспен бірге Meleagris туысына жатқызды. Линней қысқаша сипаттама берді, Meleagris satyra есімді екі атауын ойлап тапты және Эдвардстың еңбегін сілтеді. Сатир трагопаны қазір француз табиғат зерттеушісі Жорж Кувье 1829 жылы енгізген Tragopan туысына жатқызылады. Бұл түр монотипті болып табылады: ешқандай кіші түрлер танылмайды.