Кіріспе

Америкалық тарихшы Пегги Энн Паско (18 қазан 1954 – 23 шілде 2010) – американдық тарихшы. Ол Орегон университетінде Солтүстік-Батыс және Тынық мұхиты тарихының Бекман профессоры және этникалық зерттеулер профессоры болды. 1996 жылдан 2010 жылдың 23 шілдесінде қайтыс болғанға дейін Орегон университетінің тарих кафедрасының мүшесі болды. Университетте жұмыс істегенге дейін Паско Юта университетінде ассистент, содан кейін доцент болып жұмыс істеді, онда әйелдер тарихы, нәсіл және сексуалдық тақырыптары бойынша курстар оқытты. Пасконың жұмысы нәсіл, гендер және сексуалдық тарихына қатысты, оның ішінде заң және АҚШ-тың батысына ерекше назар аударылған. Джордж Липсиц, Эрл Льюис, Джордж Санчес және Дана Такагимен бірге Паско Калифорния университетінің баспасынан шыққан "Этностық зерттеулер" атты ықпалды "Американдық жолдар тоғысқан жері" кітаптар сериясын редакциялады. Паско осы лауазымды 15 жыл бойы иеленді. Бютте өскен тәжірибесі Паско үшін АҚШ-тың батысындағы көпұлтты тарихқа өмір бойы қызығушылық тудырды. Ол 1977 жылы Монтана мемлекеттік университетінің тарих мамандығын, 1980 жылы Сара Лоуренс колледжінің әйелдер тарихы бойынша магистрін бітірді және 1986 жылы Стэнфорд университетінен американдық тарих бойынша докторлық диссертациясын қорғады. Паско мен оның 30 жыл бойы бірге өмір сүрген серіктесі екі қызы бар еді. Пасконың нәсілдер аралық некеге деген қызығушылығы 1991 жылы "Раса, гендер және мәдениаралық қатынастар: Нәсілдер аралық неке туралы" атты Дженсен сыйлығын жеңіп алған мақала жазғаннан бастау алды; ал тағы бір мақаласы, "20 ғасырдағы Америкадағы нәсілдер аралық некеге қатысты заң, сот істері және идеологиялар" 1997 жылы "Америка: Тарих және өмір" сыйлығын жеңіп алды. "Табиғи түрде" кітабы – АҚШ-тағы нәсілдер араласқандыққа қатысты заңдарды зерттеуге арналған жиырма жылға жуық зерттеулердің нәтижесі. Пасконың алғашқы докторлық жұмысы және "Құтқару қатынастары: Америка батысындағы әйелдердің моральдық билігін іздеу" (1874–1939) атты алғашқы кітабы географиялық тұрғыдан АҚШ-тың батысына бағытталған болса, "Табиғи түрде" кітабы американдық тарихтың әртүрлі кезеңдерінде әртүрлі штаттар мен географиялық аймақтарда нәсілдер аралық некелердің әртүрлі түрде қалай бақыланғанын қарастырады. 1860 жылдарда – "мисцегенация" сөзі (араласу және түр) кеңінен қолданыла бастаған кезден бастап 1967 жылғы "Лавинг против Вирджиния" ісіне дейінгі ұзақ кезеңді қамтитын Паско заң теориясын, сот куәлігін, ауызша тарихты және БАҚ мұрағаттарын біріктіріп, АҚШ-тағы мисцегенация заңының ұзақ және күрделі тарихын көрсетеді және осы қатыгез заңдардың әсеріне ұшыраған адамдардың көптігін түсіндіреді. Кітап тоғыз тараудан тұрады және төрт бөлімге бөлінген: 1) Мисцегенация заңы және конституциялық теңдік, 1863–1900, 2) Мисцегенация заңы және нәсілдік жіктеу, 1860–1948, 3) Мисцегенация заңы және оның қарсыластары, 1913–1967, және 4) Түссіздік саясаты, 1967–2000. Бірінші бөлімде ертедегі американдық азаматтық нормаларының гендерге және сексуалдыққа байланысты екендігі қарастырылады және расалар арасындағы "жасырын заңсыз сексуалдық қатынастар" мәселесі Азамат соғысы мен құлдықты жоюдан кейінгі қайта құру кезеңдерінде қалай қызу мәселеге айналғаны көрсетіледі. Екінші бөлімде үкіметтің түрлі нәсілдер мен ұлыстардың арасындағы некелерді қылмыстық деп санайтын заңнама арқылы осындай "жасырын" қатынастарды қалай қадағалап, басқарып, шектеулері қарастырылады, ал кітаптың үшінші бөлімінде 1960 жылдардың қарсылық қозғалыстары осы кемсітушілік әрекеттерге қалай қарсылық білдіргені қарастырылады, бұл "Лавинг против Вирджиния" сотымен аяқталды. Кітаптың бұл бөлімі "Лавинг" ісінен бері нәсіл және нәсілдер аралық жақындық туралы либералдық дискурста басымдыққа ие болған түссіздік логикасын сынап, американдық мәдениетте нәсілшілдіктің сақталуына қарамастан, осы логиканы сынап бағалайды. "Табиғи түрде" кітабы кеңінен танымал болды және американдық тарихи және мәдени зерттеулерге қосқан үлесі үшін көптеген марапаттар алды. Олардың ішінде: Эллис В. Хоули сыйлығы және Америка тарихшылары ұйымының Лоренс В. Левин сыйлығы, Джон Х. Дуннинг сыйлығы және Америка тарихи қауымдастығының Джоан Келли мемориалдық сыйлығы; және Заң және қоғам қауымдастығының Дж. Уиллард Херст сыйлығы. Пасконың "Табиғи түрде" кітабы осы интеллектуалды формуланың нәтижесі. Өз мәтінінде ол мисцегенация заңнамасы туралы зерттеулердің азаматтардың азаматтық құқықтарына жасалған шабуыл ретінде қарастыра бастағанын айтады. Зерттеушілер бұл заңның нәсілдік каста құрғанын және "жеке таңдау құқығының трагедиялық жоғалуын" білдіргенін мәлімдеді. Алайда Паско бұл зерттеулерден өзін алшақтатады және өз жұмысын Криттік нәсілдік теория (CRT) және сындық мәдени зерттеулер ғалымдарының, соның ішінде "Мүліктің ретінде ақ түс" авторы Черил И. Харрис есімдерімен байланыстырады. CRT парадигмасын қолдана отырып, Паско мисцегенация заңнамасын қайта қарастырып, оның тек адамдардың қалағандарымен үйлену құқығына жасалған шабуыл емес екенін дәлелдеді. 1880 жылдан 1930 жылға дейін мисцегенация заңы сонымен қатар "ақ үстемдігі мен ақ тазалығының кең ауқымды жобаларының негізі" ретінде қызмет етті және нәсілді қайта құрды. Заңдар нәсілді анықтады және соттар, адвокаттар, соның ішінде полиция, сотталушылар және талапкерлер сияқты заң жүйесіне қатысушылардың барлығы осы нәсіл анықтамаларына сәйкес әрекет етті, осылайша заңда осы анықтамаларды күшейте түсті. Сонымен қатар, заң шығарушылар мен заңгерлердің заңдарда, пікірлерде және сот дауларында нәсілдік санаттарға жиі сілтеме жасауы ақ түсті, қара түсті және басқа да нәсіл ретінде белгіленген құрылымдарды қалыптастырды. Паско жазғандай, "Шындығында, мисцегенация заңы мемлекеттік нәсілдік санаттарды анықтау, өндіру және қайта өндіруге арналған заңдық фабрика сияқты әрекет етті".

Басқа жұмыстар

Оқыту және жетекшілікпен қатар, Паско көптеген кәсіби және қоғамдық ұйымдарда қатысты, сондай-ақ газеттер мен радиода жиі пікір білдіруші ретінде шақырылды. Оның дүниеден озғаннан кейін "Әйелдер тарихы журналы" Пасконың әйелдер аспиранттарына кеңес беруіне арналған естелік мақала жариялады. Паско сонымен қатар түрлі нәсілдік және бір жынысты некелер арасындағы тарихи байланыстар туралы көптеген эсселер жазды, бірақ ол қазіргі заман мен өткен шақтарды тікелей салыстыруға қиындық сезінетінін айтты. Паско азаматтық құқықтар қозғалысының белсенділерінің гомосексуалдар мен лесбияндардың құқықтары үшін жағдай жасауының маңыздылығын баса көрсетті, сондай-ақ бір жынысты және түрлі нәсілдік некелерге қарсылық білдіретін бірдей "жағымсыз риторика" – табиғи және табиғаттан тыс дихотомиясы қолданылып келгенін атап өтті. Паско Барак Обама сайланғаннан кейін "түссіздік" туралы мифке қарсы ескертті, себебі "расизмнің табандылығы" Обаманың қара нәсілді әкесі мен ақ нәсілді анасы туралы пікірталасқа әлі де әсер етеді. 2009 жылы Паско Орегон университетінен кампуста әртүрлілікті және әлеуметтік теңдікті ілгерілеткені үшін Мартин Лютер Кинг атындағы сыйлықты алды.