Кіріспе

Фабиен Кусто (2 қазан 1967 жылы туған) – акванавт, мұхитты қорғаушы және деректі фильмдер режиссері. Жак Кустоның тұңғыш немересі ретінде Фабиен балалық шағын бабасының «Калипсо» және «Альцион» кемелерінде өткізді және төрт жасқа толған күні суға түсуді үйренді. 2000 жылдан 2002 жылға дейін ол National Geographic ұйымында кең ауқымды саяхатшы (Explorer at Large) болды және акулалар туралы қоғамдық пікірді өзгерту мақсатындағы «Сырлы акуланың шабуылы» атты телеарналық жобаға қатысты. 2003 жылдан 2006 жылға дейін CBS телеарнасында «Шайтанның санасы» (Mind of a Demon) атты деректі фильмін жасады. Үлкен команданың көмегімен ол 4,2 метрлік, 544 килограмдық, акулаға ұқсас суасты қайығын, «Тройды» құрастырды, ол оған акулалардың әлеміне енуге мүмкіндік берді. Келесі төрт жыл (2006–2010) бойы Кусто әкесі Жан-Мишель Кусто және қарындасы Селинмен бірге PBS телеарнасының «Мұхиттық оқиғалар» (Ocean Adventures) атты бірнеше сағаттық сериясының бір бөлігі болды. Бұл серия 1978 жылғы әкесінің PBS-те көрсетілген «Мұхиттық оқиғалар» сериасынан шабыттанды. 2009 жылдың басында Кусто жергілікті су экожүйесін қалпына келтіруге көмектесу үшін әлемнің түкпір-түкпіріндегі жергілікті қауымдастықтармен және балалармен жұмыс істей бастады. Ол Фабиен Кустоның мұхитты зерттеу орталығы арқылы осы бастамаларын жалғастыруда. Бұл коммерциялық емес 501(c)(3) ұйымы 2016 жылдың басында құрылды және су қоймаларын қалпына келтіруге, қоғамдық қатысу мен білім беру арқылы арналған.

Ерте өмір және білім

Фабиен Кусто – океанографиялық зерттеуші Жак Кустоның немересі және Жакқа көптеген экспедицияларында көмектескен Жан Мишель Кустоның ұлы. Фабиен Францияда туып өскенімен, өмірінің көп бөлігін АҚШ-та өткізді. Фабиеннің алғашқы суға батыруы төрт жасында болды, сол кезде Жак оның арқасына арнайы жасалған аквалангалық баллонын бекітіп, оны Жерорта теңізіне жіберді. Оның акулаларға деген қызығушылығы 6 немесе 7 жасында оянды, ол «Жалғалар» фильмінің көрсетіліміне тығылып кіргенде. Фильм оны қызықтырды – «Бұл менің акулалар туралы білгендерімнің бәріне қайшы келді. Үлкен ақ акулалар қайықтарды қиратып жатпайды», – деді ол және «акулалар туралы жалған ұғымдарды» жоюға кірісті. Жеті жасында Кусто әкесі мен атасымен бірге «Калипсо» және «Алкион» кемелерінде көптеген теңіз саяхаттарының біріншісіне қатысты. Ол он екі жасында экипажға ресми түрде қосылды; оның алғашқы жұмысы Жактың қайықтарынан ұлуларды алып тастау болды. Бостон университетін қоршаған орта экономикасы мамандығы бойынша бітірді. Содан кейін ол суға түсу және су асты өнімдерін сынаумен айналысты, сонымен қатар оны «тұрақты зерттеуші» қылып тағайындауға компания іздеді. 2002 жылдың 4 тамызындағы эпизодта бұқа акулаларының шабуылдарының күрт өсуі және 1916 жылы Нью-Джерсиде акула төрт адамның өліміне кінәлі деп айыпталған оқиға зерттелді, олардың екеуі Матаван ағысында болды. Содан кейін екінші акула туралы деректі фильм түсірілді. «Red Rackham's Treasure» фильмінде Тинтин акула пішіндес суасты қайығын пайдаланып, қазына іздеу кезінде мұхитты зерттейді. Өзінің арманын шындыққа айналдыру үшін ол Голливуд инженері және отбасы досы Эдди Полмен келісімшарт жасасты. Нәтижесінде «Акула: Демонның санасы» атты деректі фильм 2006 жылы CBS телеарнасында көрсетілді. Барлығы ол 170 сағаттан астам материал түсірді, олар ғылыми зерттеулер үшін қолжетімді болды. Бір түні «Трой» операциясын жүргізу кезінде ол қолдау көліктерімен байланыс үзілді. «Мен «Тройды» бекітіп, қараңғыда 70 метрдей жүзіп, Гваделупе аралына жеттім», – деп есіне алды ол. «Мен осы уақытқа дейін ең жылдам жүзіп көрген емеспін». Басқа бір жағдайда «Трой» бұзылып, теңіз түбінде қалды. Біраз уақыттан кейін дайвинг тобы Кустоны босатып, оны су бетіне көтере алды. Жоба аяқталғаннан кейін ол: «Мен қазір акулалармен айналыспаймын. Менде зерттегім келетін көп нәрсе бар» деді. Бұл материал «Американың су асты қазыналары» деп аталатын «Жан Мишель Кусто: Мұхит оқиғалары» сериясының екі бөліміне енді. Басқа нәрселермен қатар, команда алып жабайы балықтарды, жұмбақ киттерді, Тынық мұхитында сирек кездесетін алып сегізқұйрықты және балық шашу кезіндегі балық шашуын түсірді. Олар сонымен қатар Азамат соғысының батып кеткен соғыс кемесі сияқты әртүрлі кеме апаттарына барып, экологтармен сөйлесті. Коусто шоудың мақсаты – «осы ерекше жерлерді барлық көрермендер үшін шындыққа айналдыру» екенін айтты. Кусто отбасының PBS телеарнасының «Жан Мишель Кусто мұхит оқиғалары» сериясы 2009 жылға дейін жалғасты, оның экспедициялары Арктикадан Папуа-Жаңа Гвинеяға және Амазонкаға дейін созылып, климаттың өзгеруінен бастап жергілікті мәдениеттерге дейінгі тақырыптарды қамтыды.

31-ші тапсырма

Бастапқыда 2013 жылдың қараша айына жоспарланған 31-ші миссия, АҚШ федералдық үкіметінің жұмысын тоқтатуына байланысты 2014 жылдың маусымына шегерілді. Ол 31-ші миссия идеясын федералдық бюджеттің қысқартылуы салдарынан оны сақтап қалу мақсатындағы қайырымдастық шарасына қатысқанда, теңіз асты зертханасы "Аквариумды" (Aquarius) барып көрген кезде ойлап тапты. Бұл оның алғашқы қанығу суға батуы болды.

Протеус

Proteus – бұл Фабиен Кусто жоспарлап отырған, Кюрасао жағасындағы теңіз қорғалатын аймағында шамамен 20 метр тереңдікте орналасатын, мұхит түбін зерттеу станцияларының қауымдастығын салу жобасы. Акванауттар осы су асты мекендерінде тұрып, жұмыс істей алады. Алдыңғы инженерлік жұмыстар 2022 жылы басталады, ал мекен 2025 жылы теңіз түбіне орналастырылады.