Кіріспе

Нью-Йорк штатының Йонкерс қаласындағы Тревор паркінде орналасқан Гудзон өзені мұражайы Вестчестер округының ең ірі мұражайы болып табылады. 1919 жылы қала әкімдігінде құрылған Йонкерс мұражайы 1948 жылы Гудзон өзені мұражайы болып өзгертілді. Көпшілік оны көбінесе өнер мұражайы деп есептесе де, себебі Гудзон мектебінің суреттерінің мол жинағы бар, мұражайда сонымен қатар аймақтың тарихы, ғылымы және мәдени мұрасы туралы көрмелер де ұсынылған.

Тарих

1919 жылы Йонкерс мұражайы ретінде құрылған бұл мекеме, мүсінші Исидор Конти мен Джордж Дж. Стенгел сияқты, Йонкерс ғылым және өнер мұражайы деп те белгілі болды. Оның тарихының орталық бөлігі – 1877 жылы американдық сәулетші Чарльз В. Клинтонның жобасымен салынған және бір кезде Джон Бонд Тревордың үйі болған Гленвью сарайы. 1929 жылдан бастап 45 жыл бойы мұражайға үй болған бұл үй қазір Гадсон өзені мұражайының маңызды бөлігін құрайды. Онда сол дәуірге тән жиһаз бен интерьерді көрсететін алты зал бар. 1972 жылы ол Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. Мұражай 1974 жылдан бері Американдық мұражайлар альянсының аккредитациясын сақтап келеді, бұл оның жоғары деңгейін көрсетеді. Көрме залдарында Филадельфиялық жиһаз шебері Дэниел Пабст жасаған ою-өрнектермен безендірілген ағаш бұйымдары қойылған. 1979 жылы суретші Ред Грумс Гудзон өзені мұражайында «Кітап дүкені» атты туындысын орнатып, оны тұрақты көрмеге қойды. Мұражай Вестчестер округіндегі жалғыз қоғамдық планетарий – Андрус планетарийына ие. 1969 жылы ғарыш дәуірінің басталуын және ғарышқа қызығушылықтың артуын атап өту мақсатында планетарий ашылды. Планетарий 1960 жылдардағы мұражайдың кеңейтілуінің бір бөлігі болды, соның ішінде коллекцияларды сақтау үшін жаңа және кең үй-жайлар салынды, содан кейін Гленвью үйінің бірінші қабаты 19 ғасырғы түріне келтірілді. Планетарий мен оның лазерлік шоулары 1990 жылдардың басында мұражайға келушілер санының 30%-ға өсуіне ықпал етті. Мұражайдың көп түрлілігі 1972 жылы Нью-Йорк штатының өнер жөніндегі кеңесі тарапынан ең ерекше мәдени орындардың бірі деп танылуына себеп болды. Мұражай тарихы бойында басшылық пен бағыттың өзгеруіне қарамастан, осы түрлілікті сақтауға тырысып келеді. Мұражайдың территориясындағы түрлілік 2006 жылғы кеңейтуде де көрінеді, ол Гленвью сарайын 1969 жылғы жаңа қосымшалармен үйлестіруге бағытталған. Мұражай 1994 жылы 75 жылдығын атап өтуде өзінің атауын алған Гудзон өзенін тойлаудың орталық элементі ретінде пайдаланды. 2019 жылы 100 жылдығы тойланды. 2014 жылдың наурыз айында мұражай планетарийді жаңартып, жаңа Megastar орнатты, ол 5000 жұлдызды көрсеткен Zeiss проекторымен салыстырғанда 22 миллионға дейін жұлдызды көрсетуге қабілетті. 1995 жылдан бері мұражай кіші экскурсоводтар бағдарламасын ұсынады, ал 2008 жылы бұл бағдарлама Президенттің өнер және гуманитарлық ғылымдар жөніндегі комитеті тарапынан «Coming Up Taller» сыйлығымен марапатталды. 2020 жылдың қараша айында мұражай кеңейту жобасын бастап, кампусқа жаңа қанат қосты. Жаңа Батыс қанаты 2023 жылдың маусым айында ашылды және Хадсон өзеніне қарап тұрған арнайы көрме залдары, 100 орындық аудитория, қоғамдық және серіктестік галереясы, сондай-ақ өнерді сақтау алаңын қамтиды, бұл мұражайға тұрақты коллекциясының көбірек бөлігін көрсетуге мүмкіндік береді.

Қаржыландыру

1980-ші жылдардың соңында Хадсон өзені мұражайы үшін қаржыландырудың азаюы, болашақ қаржыландырудың белгісіздігі және қызметкерлердің үлкен айналымы қиын кезең болды. Мұражай жұмыс уақытын қысқартуға және бірқатар бағдарламаларды тоқтатуға мәжбүр болды, бірақ планетарийді кеңейте алды. 1990-жылдары мұражай жаңа серпіліс алды, бірнеше гранттар мен сыйлықтар иеленді, Вестчестер округінен қаржыландыру көбейді және 75 жылдығына қарай кеңейтілді. 1990-1994 жылдар аралығында мұражайға келушілер саны 55 000-нан 100 000-ға жуық екі есеге өсті. Осы кесімдерден кейін мұражай жеке шаралар өткізе бастады және табыс көбейту мақсатында, әсіресе мектеп оқушыларының топтарына экскурсиялар ұсынды.