Кіріспе

Құрып кеткен динозаврлар туысы

түрлер қорабы
| аты = Агилизавр
| қазбалар кезеңі = Ортаңғы юра,
| сурет = Zigong Dinosaur Museum Agilisaurus louderbacki.jpg
| сурет сипаттамасы = Зигонг динозаврлар мұражайындағы жиналған қаңқа
| ата-анасы = 2
| туысы = Агилизавр
| ата-анасы авторы = Пэнг, 1990
| түрі = лаудербаки
| авторы = Пэнг, 1990

Олардың жапырақ тәрізді тістері абразивті, өсімдіктермен қоректенуге жақсы бейімделген. Ең таңғаларлығы, А. louderbacki және барлық басқа орнитоподтардың тістерінің толқынды эмалі, ықтималда, тозуға төзімділігін арттыру үшін, бұрын хадрозаврларға ғана тән деп есептелген.

Ашу және тарихы

Бір атаулы түрі бар (А. louderbacki), ол 1915 жылы Қытайдың Сычуань провинциясынан динозаврлардың қазбаларын алғаш рет таныған американдық геолог доктор Джордж Лаудербектің құрметіне аталған. Холотипі, яғни қазірге дейін табылған жалғыз мысал, 1984 жылы Зигонг динозаврлар мұражайы салынып жатқанда табылды. Тұқым мен түрдің атауын қытай палеонтологы Пэн Гуанчжоу 1990 жылы қысқаша берді, ал 1992 жылы Пэн оны толықрақ сипаттады. Атауы латын тіліндегі "agilis" – "шапшаң" және грек тіліндегі "sauros" – "кесіртке" сөздерінен алынған, ол жеңіл қаңқасы мен ұзын аяқтарынан көрінетін оның шапшаңдығын көрсетеді. Түрдің есімі, louderbacki, 1915 жылы Сычуань алқабында қазбаларды алғаш ашқан американдық геолог доктор Джордж Д. Лаудербектің құрметіне берілген. А. louderbacki-нің ғылымға белгілі бір толық қаңқасы бар, ол табылған ең толық шағын орнитосхиан қаңқаларының бірі. Оның сол жақ алдыңғы және артқы аяқтарының бірнеше бөлігі жоқ, бірақ оларды оң жақтағы сәйкес бөліктерінен қайта құруға болады. Бұл мұражайда Қытайдың Сычуань провинциясындағы Зигонг қаласының жанындағы әйгілі Дашанпу карьерінен табылған көптеген динозаврлар қойылған, олардың ішінде Агилизавр, сондай-ақ Сюаньханозавр, Шунозавр және Хуаянгозавр бар. Бұл карьерде Төменгі Шаксимао формациясының (кейде "Шиашаксимао" деп аталады) шөгінділері сақталған, ол Орта Юра кезеңінің Батон және Каллов кезеңдеріне, яғни шамамен 168-161 миллион жыл бұрын жатады.

Сипаттама

Оның тібіет сүйегінің (аяқ сүйегінің) ұзындығы 207,0 мм, сан сүйегінің (жамбас сүйегінің) ұзындығы 199,0 мм-ден ұзын болған, бұл оның өте жылдам екі аяқты жүгіруші болғанын көрсетеді, ол тепе-теңдік үшін ұзын құйрығын пайдаланған, бірақ азық іздегенде төрт аяғымен де жүрген болуы мүмкін. Құйрығын қатайтатын өрілген сүйек тіректерінің болмауына байланысты, кейбір палеонтологтар оның жер астында қоныстанған болуы мүмкін деп есептейді. Дегенмен, гетеродонтозаврлар барлық жағдайда орнитоподтар саналмайды және Marginocephalia қатарға жақын деп есептеледі, оған кератопстар мен пахицефалозаврлар кіреді. Бір жақыңғы кладистік талдау бойынша, Агилизавр Marginocephaliaға қарайтын тармақта гетеродонтозаврлардан бастапқырақ жағдайда табылған. 1992 жылы Пэнг толық сипаттамасында Agilisaurus туысына жаңа түр қосты. Көптеген зерттеулер бұл түрдің Агилизаврдан сәл дамығандығын көрсетеді. Күндіздің белсенді уақыты қысқа мерзімдерде болған.