Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
(CH3)3SiCl формуласы бар органосиликатты қосылыс. Триметилсилил хлориді, сондай-ақ хлоротриметилсилан деп те аталады – бұл органосиликатты қосылыс (силил галоид), формуласы (CH3)3SiCl, көбінесе Me3SiCl немесе TMSCl деп қысқартылады. Бұл судың болмаған жағдайында тұрақты, түссіз, ұшқыш сұйықтық. Ол органикалық химияда кеңінен қолданылады.
Organosilicon compound with the formula (CH3)3SiCl
Trimethylsilyl chloride, also known as chlorotrimethylsilane is an organosilicon compound (silyl halide), with the formula |(CH3)3SiCl, often abbreviated |Me3SiCl or TMSCl. It is a colourless volatile liquid that is stable in the absence of water. It is widely used in organic chemistry.
Дайындық
ТМСКл үлкен көлемде метилхлоридтің кремний-мыс қорытпасымен тікелей реакция арқылы дайындалады. Бұл процестің басты өнімі – диметилдихлорсилан, бірақ триметил және монометил өнімдерінің де маңызды мөлшері алынады. Тиісті реакциялар (Me = метил, |CH3): Әдетте өнім ағынының 2–4% монохлорид болып табылады, ол |MeSiCl3-пен азеотропты құрайды.
TMSCl is prepared on a large scale by the direct process, the reaction of methyl chloride with a silicon copper alloy. The principal target of this process is dimethyldichlorosilane, but substantial amounts of the trimethyl and monomethyl products are also obtained. The relevant reactions are (Me = methyl, |CH3):
Typically about 2–4% of the product stream is the monochloride, which forms an azeotrope with |MeSiCl3.
Реакциялар және қолдану
TMSCl нуклеофилдерге өте реактивті, нәтижесінде хлорид ионы алмасады. TMSCl-дің ерекше реакциясында нуклеофил су болып табылады, бұл гидролиз процесіне алып келіп, гексаметилдизилоксан түзеді:
TMSCl is reactive toward nucleophiles, resulting in the replacement of the chloride. In a characteristic reaction of TMSCl, the nucleophile is water, resulting in hydrolysis to give the hexamethyldisiloxane:
Триметилсилилхлорид пен спирттердің арасындағы байланысты реакцияны спирттердегі сусыздандырылған хлорлы қышқыл ерітінділерін алу үшін пайдалануға болады, олар карбоксил қышқылдары мен нитрилдерден эфирлерді, сондай-ақ кетондардан ацетальдарды синтездеуде қолданылады. Сол сияқты, триметилсилилхлорид зертханалық шыны ыдыстарды силандау үшін де қолданылады, бұл олардың бетін липофильді етеді.
The related reaction of trimethylsilyl chloride with alcohols can be exploited to produce anhydrous solutions of hydrochloric acid in alcohols, which find use in the mild synthesis of esters from carboxylic acids and nitriles as well as, acetals from ketones. Similarly, trimethylsilyl chloride is also used to silanize laboratory glassware, making the surfaces more lipophilic.
Органикалық синтезде силлирлеу
Силиляция процесінде спирттер мен аминдер сияқты полярлы функционалдық топтар триметилсилилхлоридпен оңай реакцияға түсіп, триметилсилил эфирлері мен триметилсилил аминдерін береді. Бұл жаңа топтар, лабильді протонды алып тастау және гетероатомның негіздігін төмендету арқылы бастапқы функционалдық топты "қорғайды". |Me3Si\sO және |Me3Si\sN топтарының лабильділігі оларды кейін оңай алып тастауға ("қорғауын жоюға") мүмкіндік береді. Триметилсиллиляция қосылыстың ұшпақтығын арттыру үшін де қолданылуы мүмкін, бұл әдетте ұшпайтын заттардың, мысалы глюкозаның газ хроматографиясын жүргізуге мүмкіндік береді. Триметилсилилхлориді сондай-ақ карбаниондармен реакцияласып, триметилсилил туындыларын береді. Литий ацетилидтері триметилсиллилалкиндерді, мысалы бис(триметилсилил)ацетиленді береді. Мұндай туындылар алкиндердің пайдалы қорғалған түрлері болып табылады. Триэтиламин және литий диизопропиламид қатысуымен энолданатын альдегидтер, кетондар және эфирлер триметилсилил энол эфирлеріне айналады. Гидролиздік тұрақсыздығына қарамастан, бұл қосылыстар органикалық химияда кеңінен қолданылады; эпоксидтеу немесе дигидроксилдеу арқылы екі байланыстың тотығуы бастапқы карбонил тобын альфа-көміртектегі спирт тобымен қайтару үшін пайдаланылуы мүмкін. Тримэтилсилил энол эфирлерін Мукайяма алдол қосылысында маскаланған энолят эквиваленттері ретінде де қолдануға болады.
By the process of silylation, polar functional groups such as alcohols and amines readily undergo reaction with trimethylsilyl chloride, giving trimethylsilyl ethers and trimethylsilyl amines. These new groups "protect" the original functional group by removing the labile protons and decreasing the basicity of the heteroatom. The lability of the |Me3Si\sO and |Me3Si\sN groups allow them to be easily removed afterwards ("deprotected"). Trimethylsilylation can also be used to increase the volatility of a compound, enabling gas chromatography of normally nonvolatile substances such as glucose. Trimethylsilyl chloride also reacts with carbanions to give trimethylsilyl derivatives. Lithium acetylides react to give trimethylsilylalkynes such as bis(trimethylsilyl)acetylene. Such derivatives are useful protected forms of alkynes. In the presence of triethylamine and lithium diisopropylamide, enolisable aldehydes, ketones and esters are converted to trimethylsilyl enol ethers. Despite their hydrolytic instability, these compounds have found wide application in organic chemistry; oxidation of the double bond by epoxidation or dihydroxylation can be used to return the original carbonyl group with an alcohol group at the alpha carbon. The trimethylsilyl enol ethers can also be used as masked enolate equivalents in the Mukaiyama aldol addition.