Кіріспе

Серомдық темір – қанда еркін айналып жүретін және трансферринге байланысқан айналымдағы темірдің мөлшерін өлшейтін медициналық зертханалық тест. Дәрігерлер темір жетіспеушілігінен, яғни анемия және басқа да проблемалардан күдіктенгенде осы зертханалық зерттеуді тағайындайды. Денедегі темірдің 65% -ы қызыл қан жасушаларындағы гемоглобин молекулаларында кездеседі. Оның шамамен 4% миоглобин молекулаларына байланысқан. Денедегі темірдің шамамен 30% -ы ферритин немесе гемосидерин түрінде селезенде, сүйек кемігінде және бауырда сақталады. Темірдің шағын мөлшері денедегі жасушалардағы басқа молекулаларда да табылуы мүмкін. Бұл темірдің ешқайсысы сарысуды тестілеу арқылы тікелей анықталмайды. Дегенмен, сарысуда белгілі бір мөлшерде темір айналып жүреді. Трансферрин – бауырда өндірілетін, бір немесе екі темір(III) ионын, яғни темір(III) ионын (Fe3+) байланыстыратын молекула; сақталған темірді жылжыту және пайдалану үшін трансферрин өте қажет. Көбінесе трансферрин молекуласындағы шамамен 30% орын толтырылады. Серомдық темірді анықтау үшін тамырлардан алынған қан пайдаланылады, ол қанда айналып жүрген трансферринге байланысқан темір иондарын өлшейді. Бұл тестті 12 сағаттық ашарадан кейін жасау керек. Трансферрин молекулаларындағы орындардың темір иондарымен толу деңгейі – трансферриннің пайыздық қанықтығы деп аталатын қосымша клиникалық көрсеткіш болуы мүмкін. Тағы бір зертханалық тест трансферриннің жалпы мөлшерін анықтау үшін үлгіні қанықтырады; бұл тест жалпы темір байланыстыру қабілеті (TIBC) деп аталады. Бұл үш тест әдетте бір уақытта жасалады және анемия, темір жетіспеушілігінен туындаған анемия, созылмалы аурулардың анемиясы және гемохроматоз сияқты жағдайларды диагностикалау процесінің маңызды бөлігін құрайды.