Кіріспе

Калифорния штатының оңтүстік бөлігінде орналасқан субальпілік мұздық аңғар. Аңғар Кавеа өзенінің солтүстік-шығыс саласының бастауында жатыр, ол аңғардың шығыс бөлігінен басталып, солтүстік-батысқа қарай ағады. Ұзын, тар және иісті жолмен қол жеткізілетін бұл аңғар көбінесе рюкзакпен саяхат жасайтындар мен жаяу жүргіншілерге танымал. Тарихи тұрғыдан алғанда, жаз айларында йокут тайпасы осы аңғарда мекен еткен. Олар Орталық аңғардың ыстығынан қашу үшін, сондай-ақ аң аулау және жеміс-жидек жинау үшін мұнда көшіп келетін. Сондай-ақ, Сиерраның шығыс бетінен келген топтармен сауда жасау үшін кездесетін. 1870 жылдары Минерал Кингке қарап тұрған таудың беткейінде күміс кені табылды. Минерал Кинг жолы 1873 жылы салынды және 20 ғасырдың басында жақсарту жұмыстары жүргізілді. 1966 жылдың 19 қыркүйегінде Уолт Дисней Продакшнс аңғарда "Диснейдің Минерал Кинг тау шаңғысы курорты" деп аталатын шаңғы курортын салу жоспарларын жариялады. Бірақ, қорғаушылардың, оның ішінде Сьерра клубының қарсылығынан кейін жоба тоқтатылды. 1978 жылы аңғар Секвоя ұлттық паркінің құрамына енді. Минерал Кинг атауы аңғардың ішінде және жанында орналасқан тарихи кеншілер лагерьдері мен қалаларына да қатысты, оның ішінде Silver City және Cabin Cove. Бұл елді мекендердің барлығы 2003 жылы тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілген Минерал Кинг жолының мәдени ландшафты деп аталады.

География

Минерал Кинг – Оңтүстік Сьерра-Невададағы 12 шақырымдық (7,5 миль) мұздық аңғар. Аңғардың төменгі жағы 2256 метр (7400 фут) биіктікте орналасқан, ал аңғардың басынан көтерілетін гранитті шыңдар 3353 метр (11000 фут) немесе одан да биікке жетеді. Құс ұшып өткенде, Минерал Кинг Үш өзеннен оңтүстік-шығысқа қарай 32 шақырым (20 миль) қашықтықта орналасқан, ол Кавеа өзенінің Шығыс саласы мен Орта саласының қосылған жеріне жақын. Аңғардың төменгі жағы – Кавеа өзенінің Шығыс саласы бойындағы қысқа ағаштар мен бұталарды қоса, жағалау өсімдіктерінің тар жолағы бар ашық шалғынды алап. Жазық шалғындықтар тасты беткейлерге ауысқанда, ағаш шегіне дейін көтерілетін көптеген қызыл ағаштардың шоғырлары кездеседі. Ағаштардан жоғары, тік немесе тікке жақын гранитті қабырғалар орналасқан, олар Саутут шыңы, Империя тауы, Минерал шыңы, Хенгст шыңы және басқаларынан тұрады. Минерал Кингтен екі маңызды тау өткелі шығады: Кавеа өзенінің Орта саласына апаратын Тимбер Гэп және аңғардың басындағы Керн өзеніне апаратын Farewell Gap. Аңғардың бірінші жартысы оңтүстіктен солтүстікке, ал екінші жартысы шығыстан батысқа қарай созылады. Қардың еруімен, бұлақтармен және аңғардың жоғарғы жағындағы гранитті ойыстардағы көптеген көлдермен қоректенетін өзендер, тік және ирек аңғар қабырғаларынан ұзын құламалар түзеді. Оларға Туфа шарлауығы, Кристалл шарлауығы және Франклин шарлауығы (жоғарыдан төмен қарай) жатады. Аңғардың осы бөлігінде негізгі каньоннан таралатын көптеген салалы шатқалдар бар. Аңғардың осы бөлігіндегі көлдерге Москито көлдері, Бүркіт көлі, Франклин көлдері және Кристалл көлдері кіреді. Аңғардың соңынан Шығыс Кавеа өзені Минерал Кинг шарлауығы мен Шығыс Кавеа шарлауығынан құлап, Минерал Кинг жолымен тік және тар шатқалдан төмен ағып түседі. Минерал Кинг – Биік Сьеррадағы ең көне қауымдастықтардың бірі, көптеген отбасылар алты немесе жеті буын бойы үйлерге ие. Көптеген қауымдастықтар 1870 жылдардағы күміс кәсібінен бастау алған және содан бері қоныстанған.

Тарих

Дәлелдерге сүйенсек, ежелгі замандағы американдықтар Минерал Кингті лагерь құру және аң аулау үшін пайдаланған. Бұл американдық топтарға викчумни йокуттар (немесе вукчумни) және тубатулабалдар кірді. Йокуттардың негізгі елді мекендері, негізгі ауылдары кең аңғарда, ал қазіргі Кавеа көлі орналасқан жерде болған. Олар аңғардың жазық жерлеріне, сондай-ақ кейіннен Атвелл диірмені орналасқан аймаққа жазғы лагерьлер құрды. Бұл жазғы лагерьлердің басты мақсаты – Сиерра-Невада тауының шығысында тұратын пайюттармен аң аулау және сауда жасау еді. Минерал Кингті еуропалық тегінен алғаш зерттеген адам 1862 жылы ирландиялық Гарри "Парл" О'Фаррелл болды. Визалиядан Тәуелсіздікке дейін Хокет жолын салуға жұмыс істеген аңшылар тобымен бірге О'Фаррелл және пайют серігі Farewell Gap арқылы оңтүстіктен аңғарды тапты. Минералды байлықтарға үміт артып, О'Фаррелл Кавеа өзенінің шығыс саласында іздестірулер жүргізіп, Гарри Бенд деп аталған жазғы лагерь салды. 1870 және 1880 жылдары Уайт-Шиф-Каньон және Эмпайр тауындағы құнды металдарды зерттеу Беула қаласының өркендеуіне әкелді. Минерал Кинг аңғарында күміс алғаш рет 1872 жылы Минерал шыңы мен Эмпайр тауының төменгі жағында табылды. Осы жаңалықтан кейін, 1873 жылдың желтоқсанында "Mineral King Wagon and Toll Road Company" компаниясы құрылып, керуен жолын салу жұмыстары басталды. Минерал Кинг жолының алғашқы бағыты Шығыс Форк каньонының оңтүстік беткейімен жүрді. Осыған дейін Минерал Кингке жету қиын болған. 1878 жылы күміс тағы да табылып, кеншілерді Минерал Кинг аймағына тартты. 1879 жылы каньонның солтүстік жағынан өтетін екінші Минерал Кинг жолы салынды. 1920 жылдары және Секвойя ұлттық орманның бір бөлігі ретінде, аймақ демалыс орталығына айналды. Бұл 1906 жылғы Сан-Франциско жер сілкінісінен кейін көптеген кен құрылыстары жер көшкіні салдарынан қирағандықтан одан әрі нығайтылды. Минерал Кинг жазғы лагерь ретінде пайдаланылды. 1942 жылға дейін Минерал Кинг аймағында жеке коттедждер салынып, Кабин Коув, Сильвер Сити және Беула қауымдастықтары кеңейді. (Бұл қауымдастықтардың барлығы, Сильвер Сити қоса алғанда, кейіннен Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енген Минерал Кинг Роуд мәдени ландшафтының бір бөлігіне айналды.) 1926 жылы АҚШ Конгресі Минерал Кингті Секвойя қорығы деп жариялады.

Дисней тау шаңғысы курортының ұсынысы және ұлттық паркке қосылу

Диснейдің Минерал Кинг тау шаңғысы курорты – 1960 жылдары Уолт Дисней студиясы жасаған жоба. Дисней осы кезеңде шаңғы спортына қызығушылық танытып, Минерал Кинг аңғарында шаңғы курортын салуға шешім қабылдады. Сол кезде көптеген шаңғышылар бұл курорттың Калифорниядағы ең ірі әлеуетті курорт болады деп санайтын. Диснейдің ұсынысы басқа да жобалаушылардың ұсыныстарынан басымдық алды, себебі оның жоспарлары ең ауқымды болды. Дисней сол кезде Денвер университетінің және Олимпиада чемпионы шаңғы жаттықтырушысы Вилли Шеффлермен танысып, олар бірлесіп курорт ауылы мен тау шаңғысының жоспарларын жасады. Алайда, бастапқыда Сиерра клубы курорт жобасын оның даму кезеңінде қолдаған болатын. Кейін бастапқы жоспарлар 14 шаңғы көтергіші, қонақүйлер және кең паркинг аймақтарын салуды көздейтін ұсынысқа өзгертілді. Ал соңғы жоспарда жылына екі миллион туристті қабылдайтын 27 шаңғы көтергіші мен инфрақұрылымдық нысандар қарастырылған. Осы кезде Сиерра клубы жобаға қарсылығын білдірді. Қоршаған ортаға қатысты алаңдаушылықтарды көтерген, Сиерра клубы бастаған табиғатты қорғаушылар коалициясының арқасында шаңғы курорты ешқашан салынбады. Бірақ, табиғаттағы жануарлар популяциясы бірте-бірте қалпына келді.

Демалыс

Минералдық Король аңғарына Үш өзен маңындағы 198 тас жолымен қиылысып, оңтүстік-шығысқа қарай 25 миль (40 км) сапарымен жалғасатын ұзын, тар, қисық тау жолы арқылы кіруге болады. Жолдың соңында Москито Игл бағыттық нүктесі орналасқан, ол жаяу жүргіншілерге аңғардың оңтүстік жағынан басталатын жолдарға қол жеткізуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, Timber Gap арқылы солтүстікке қарай аңғардан шығатын жаяу жүру жолдары да бар. Минералдық Корольде Секуоя ұлттық паркінің екі кемпингі орналасқан: Атвелл Милл кемпингі және Колд Спрингс кемпингі, барлығы 61 шатырға арналған орын бар. Минералдық Король аңғарында коммерциялық қызметтер жоқ, сондықтан келушілер өздерімен бірге тамақ, кемпингтік жабдықтар, отын және басқа да қажетті заттарды әкелуі керек. Кабиналардың ешқайсысында электр қуаты жоқ, көбісі жарықтандыру, тамақ пісіру және жылыту үшін пропанды пайдаланады. Минералдық Король аңғарында, әсіресе Колд Спрингс кемпингінде, бағыттық нүктесіндегі тұрақ пен жолдың соңында бірнеше қоғамдық телефондар орналасқан. Жердің шалғай орналасқандығы мен тік беткейіне байланысты аңғарда ұялы телефондар жұмыс істемейді. Минералдық Король аңғарының жыл бойына көрінісін ұсынатын кем дегенде екі веб-камера бар. 198 мемлекеттік тас жолынан шыққаннан кейін, 25 мильдік қисық Минералдық Король жолында (90 минуттық сапар) бензин табу мүмкін емес. Ұлттық парк қызметі Колд Спрингс және Атвелл Милл кемпингтерін пайдаланғаны үшін ақы алады. Аңғарда аюлар, мармоттар және басқа да жабайы жануарлар көп, сондықтан кемпинг жасаушылар азық-түліктері мен көліктерін қорғау үшін сақтық шараларын қабылдауы керек. Парк қызметі қоғамдық кемпингтерде ескертулер жариялайды. Жол бойындағы қоғамдық кемпингтерден басқа, кемпинг жасауға рұқсат етілмейді.

Сақтау

Минералдық Король жолының дәлізі 2003 жылдың 24 қазанында Ұлттық тарихи орындар тізіміне қосылды.