Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Экран бағыты – актерлер немесе объектілердің камера немесе көрерменнің көзқарасынан экранда қозғалып жатқан сияқты көрінуі. Фильмді монтаждау және фильмнің грамматикасы бойынша ереже – бір монтаждалған кадрдан екіншісіне өту кезінде көрерменнің шатасуын болдырмау үшін экран бағытының тұрақтылығы сақталуы тиіс. "Камераның сол жағы" немесе "кадрдың сол жағы" экранның сол жағына қарай қозғалуды білдіреді, ал "камераның оң жағы" немесе "кадрдың оң жағы" экранның оң жағына қарай қозғалуды көрсетеді. "Алдыңғы план" – камераға (демек, көрерменге) жақын көрінетін кеңістік, ал "артқы план" – камерадан және көрерменнен алыс көрінетін кеңістік. Мысал ретінде, егер актер бір кадрда экранның сол жағынан оң жағына қарай жүріп, келесі кадрда кері бағытта (экранның оң жағынан сол жағына қарай) қозғалып жатса, көрермен актер бағытын өзгерткенін және бастаған жеріне қайтып келе жатқанын ойлайды (егер анық контексттік немесе қоршаған ортаның белгілері болмаса). Егер кадрда ол қайтадан сол жақтан оң жаққа қозғалып бара жатса (бірінші кадрдағыдай), көрермен актер бұрынғы қозғалысын жалғастырып, оны үлкен қашықтыққа дейін созып жатқанын ойлайды, тіпті бұл монтаждың жасалмасы болса да. Тағы бір мысал: егер екі кейіпкер белден жоғары орташа кадрда бір-біріне қарап тұрса, әдетте біреуі экранның сол жағында, екіншісі оң жағында болады. Сол жақтағы кейіпкер оң жақтағыға қарайды, керісінше. Егер монтажшы адамның жақын кадрын түсіргенде, кейіпкер басқа жаққа қараса, көрерменге бұл шатастыру тудырады. Көрермен кейіпкердің басқа нәрсеге қарап тұрғанын ойлайды. Сценаны түсіру кезінде, кинотехникасы бойынша экран бағытын сақтау қалыпты жағдай. Жақын кадрда қоршаған ортаның белгілері азайған. Режиссердің, оператордың және сценарий жетекшісінің міндеті – экран бағытының тұрақтылығын сақтау, соның арқасында монтаж кезінде көптеген қысқа кадрларды монтажшы дұрыс құрастырып, түсінікті фильмге айналдыра алады, ол көзделген оқиғаны баяндайды. Авангардтық, эксперименталдық және кейбір тәуелсіз фильмдер мен бейнеөндірістер көрерменді шатастыру немесе түсініксіздік тудыру үшін экран бағыты ережелерін әдейі бұзуы мүмкін. Бірақ, егер бұл өте шеберлікпен жасалмаса, экран бағытын бұзу көрерменге кино жасаушының біліктілігінің жетіспеуінен туындаған нәтиже болып көрінуі мүмкін, емес, эксперименттен емес.
Screen direction is the direction that actors or objects appear to be moving on the screen from the point of view of the camera or audience. A rule of film editing and film grammar is that movement from one edited shot to another must maintain the consistency of screen direction in order to avoid audience confusion. "Camera left" or "frame left" indicates movement towards the left side of the screen, while "camera right" or "frame right" refers to movement towards the right side of the screen. "Foreground" refers to the apparent space close to the camera (and thus to the audience), and "background" refers to the apparent space in the distance away from the camera and the audience. As an example of screen direction in use, if an actor is shown in one shot walking from screen left to screen right and then is shown in the next shot to be moving in the opposite direction (screen right to screen left), the audience will assume that the actor has changed direction and is walking back to where he started (in the absence of obvious contextual or environmental cues). If the shot shows him again moving from screen left to screen right (as in the first shot), the audience will assume that the actor is continuing his previous movement and extending it to apparently cover a greater distance even if that is purely a fabrication of editing. Another example would be if two characters are shown in a medium shot, say from the waist up, looking at each other, it is generally established that one is on the left of screen and the other on the right. The one on the left looks right to the other character and vice versa. When the editor cuts to a close shot of a person, it would be disorienting if the character looked the other way. The audience would assume that the character is looking at something else. In the coverage of the scene, it is customary in film technique to be sure that screen direction is maintained. In a close up, the environmental cues are at a minimum. It is the responsibility of the director, cameraman, and script supervisor on the set to maintain consistency of screen direction so that later during editing, the myriad short pieces of film can be properly assembled by the editor into a coherent film that tells the story intended. Avant garde, experimental, and some independent film and video productions often deliberately violate screen direction rules in order to create audience disorientation or ambiguity. However, unless it is done very skillfully, violation of screen direction can appear to the audience to be the result of filmmaker ineptitude rather than experimentation.