Кіріспе

Акустикада шуды өлшеу мақсаты қоршаған ортадағы шуды немесе жұмыс орнындағы шуды анықтау болуы мүмкін. Оған құрылыс алаңдарын, ұшақ шуын, жол қозғалысы шуын, ойын-сауық орындарын және көршілес аудандардағы шуды бақылау кіреді. Шудың бір анықтамасы бойынша, ол барлық "керексіз дыбыстарды" қамтиды. Дыбыс деңгейі белгілі бір қарқынға жеткенде, қалаған немесе қаламаған дыбыс есту қабілетіне зиян келтіруі мүмкін. Қоршаған ортадағы шуды бақылау – көлік құралдары (мысалы, автокөліктер, ұшақтар және пойыз), өнеркәсіп (мысалы, машиналар) және демалыс (мысалы, музыка) салдарынан туындаған сыртқы ортадағы шуды өлшеу. Қоршаған ортадағы шуды бақылауға қатысты заңдар мен шектеулер елден елге өзгеше. Ең кемінен, шу адамдардың немесе жануарлардың қызметін немесе өмірлік тепе-теңдігін бұзуы, ашу-ыза, гипертония және стресс деңгейін арттыруы мүмкін. Өте жоғары деңгейдегі немесе ұзаққа созылған шу есту қабілетінің жоғалтылуы, құлақ шуы, ұйқының бұзылуы, қан қысымының көтерілуі, стрестің күшеюі, қан тамырларының тарылуы және жүрек қантамырлары ауруларының көбеюі сияқты ұзақ мерзімді денсаулыққа зиян келтіруі мүмкін. Жануарларда шу, жыртқыштарды немесе жемді анықтау және олардан қашу қабілетін өзгерту арқылы, көбею және бағдарлау процесіне кедергі келтіру арқылы, сондай-ақ созылмалы құлақ шуы мен есту қабілетінің жоғалтуына себеп болып, өлім қаупін арттыруы мүмкін. Қоршаған ортадағы шумен күресу үшін түрлі шаралар бар. Жол шуын шу тосқауылдарын орнату, көлік құралдарының жылдамдығын шектеу, жол төсемінің құрылымын өзгерту, ауыр көліктерді шектеу, көлік ағынын тегістейтін және тежеу мен үдеуді азайтатын жол жүйелерін пайдалану және дөңгелектерді жақсарту арқылы азайтуға болады. Ұшақ шуын азайту үшін тыныш реактивтік қозғалтқыштарды қолдану, ұшу жолдарын өзгерту және әуежай маңындағы тұрғындардың ыңғайлылығы үшін күндізгі уақытты ескеру қажет. Өнеркәсіптік шуды өндірістік жабдықтарды қайта жобалау, серпімді тіреулерді қолдану және жұмыс орнында физикалық тосқауылдар орнату арқылы шешуге болады. Шуды шу көзінде дыбыс деңгейін өлшегішпен өлшеуге болады. Сонымен қатар, ұйым немесе компания жұмыс орнындағы адамның қоршаған ортадағы шуға ұшырауын шу дозиметрі арқылы өлшеуі мүмкін. Екі әдіспен алынған өлшемдер төменде көрсетілген стандарттарға сәйкес бағаланады.

Аудио жүйелері және радио хабар тарату

Шуды өлшеу, ақ шу немесе басқа да арнайы сынақ сигналын қолданатын сынақ процедурасының бір бөлігі болуы мүмкін. Аудио жүйелерде және хабар таратуда, әртүрлі құрылғылар мен сигнал жолдарын олардың генерирлейтін шудың тұрақсыз спектральдік таралуына және уақыттық қасиеттеріне қарамастан, салыстыру үшін субъективті жарамды нәтижелер алу мақсатында нақты әдістер қолданылады. Атап айтқанда, ITU R 468 шу салмағы осы мақсат үшін әзірленді және кәсіби аудио және хабар тарату өлшемдерінде кеңінен қолданылады.