Кіріспе

Oxfam Australia – Австралияның тәуелсіз, қайырымдылық, коммерциялық емес, зайырлы, қоғамдыққа негізделген көмек және даму ұйымы, және Oxfam International Confederation филиалы болып табылады. Oxfam Australia-ның жұмысы климаттық әділдік, экономикалық әділдік, гендерлік әділдік және халықтардың алғашқы құқықтары, сондай-ақ гуманитарлық жауап беруді қамтитын төрт негізгі бағытқа бөлінеді. Олардың пікірінше, 21-ші ғасырдағы кедейлік – бұл тапшылық мәселесі емес, ресурстардың, мүмкіндіктердің және қорғау шараларының қалай бөлініп, пайдаланылуының салдары. Oxfam Australia ұзақ мерзімді, инклюзивті даму жобаларын қолдайды, төтенше жағдайларға денқойлықпен жауап береді және әлемде кедейлікте өмір сүретін адамдардың жағдайын жақсарту үшін үгіт жүргізеді. Олардың мақсаты – мүңкіл жағдайдағы адамдарға әлеуметтік қызметтерге қолжетімділікті арттыру, шешім қабылдауда тиімді үн беруге мүмкіндік беру, тең құқықтар мен мәртебе, сондай-ақ қақтығыстар мен апаттардан қауіпсіздік пен қорғауды қамтамасыз ету. Oxfam Australia қызметі негізінен қоғамдық қолдаудан түсетін қаржымен қамтамасыз етіледі. 2020-2021 жылдары Oxfam Australia-ның даму және үгіттеу бағдарламалары донорлық қаражаттың 73%-ын, 19%-ын қаражат жинау және насихаттауға, ал қалған 8%-ын әкімшілік шығындарға жұмсады. Төтенше жағдайларға байланысты түскен қаражаттың 85%-ы тікелей төтенше жағдайларға жауап беру мақсатына жұмсалады. 2020-2021 жылдары Oxfam конфедерациясы әлемдегі 25,7 миллион адамға өмірді сақтап қалуға көмектесетін көмек, үгіттеу қолдауы және трансформациялық даму бағдарламаларын ұсынды.

Тарих

Оксфам Австралияның тарихы 1950 жылдарға, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Азиядағы кедейлік мәселесіне алаңдаған отец Джерард Кеннеди Такердің жұмысына салады. Алғашқы жергілікті топ 1953 жылы Мельбурн қаласының маңындағы Хоторн ауданында «Бейбітшілік үшін азық-түлік» атты шара ретінде құрылды. Перт және Сидней қалаларында да жергілікті топтар құрылды. 1962 жылы ұйымның мақсаты тек азық-түлікпен ғана емес, тұтас қоғамды дамытуға бағытталғандықтан, атауы «Шетелдегі қоғамдық көмек» болып өзгертілді. 1965 жылы «Шетелдегі қоғамдық көмек» Австралия мен дамып келе жатқан елдер арасында қолөнер бұйымдарын сату арқылы сауда мүмкіндіктерін кеңейту мақсатында «Сауда әрекеті» тармағын құрды. 1965 жылдан 1976 жылға дейін «Сауда әрекеті» табысты қызмет етіп, ұйымның операциялық шығындарын субсидиялады. Бірақ, оның көрсеткіштері төмендеп, 1979 жылы сатылды. Жергілікті топтар жоба серіктестерімен сауда-саттық жүргізуді жалғастырды. 1986 жылы осы күш-жігерлер біріктіріліп, CAA Trading құрылды. 2005 жылға қарай ол Австралия бойынша 17 дүкенді және Аделаидадағы пошта арқылы тапсырыс беру, сондай-ақ көтерме сауда операцияларын қамтыды. Осы кәсіпорындар Oxfam дүкенінің негізін құрады, ол соңғы жылдары кеңейіп, әділ сауда тауарларын сатуда. «Шетелдегі қоғамдық көмек» Австралияның жергілікті халқының кедейлігін азайту және ондағы жобаларды қолдауға әрқашан көмектесіп келеді. 1970 жылдары қолдау Тынық мұхитына, әсіресе ядролық қаруға қарсы күреске кеңейтілді. 1980 жылдардың ортасында Мексика және Оңтүстік Америка да қолдау шеңберіне енді. 1983 жылы Қоғамдық даму орталықтары құрылды. Олардың бағыты көбірек коммерциялық сипатта болды және қабілетін арттыру принциптеріне негізделді. Олар «Шетелдегі қоғамдық көмек» ұйымынан тәуелсіз жұмыс істеді және қазір IDSS деп аталады. 1991 жылы «Шетелдегі қоғамдық көмек» Австралияның Аштықтан құтылу науқанымен бірігіп, Австралияның ең ірі даму ұйымдарының біріне айналды. 1995 жылы Oxfam International ұйымымен байланысын көрсету үшін «Oxfam Community Aid Abroad» атауын алды. 2005 жылы ол Oxfam Australia болып өзгертілді.

Төтенше жағдайға қарсы іс-қимыл

"Оксфам" Австралияның жұмысының үлкен бөлігі гуманитарлық төтенше жағдайларға тікелей ден қоюды қамтиды. "Оксфам" Австралия апатқа ұшыраған аймақтардағы өкілдерімен бірлесіп, су және санитария сияқты гуманитарлық көмек көрсету үшін жұмыс істейді. Сондай-ақ, апаттар мен қақтығыстар кезінде адам құқықтарының сақталуын қолдайды, мысалы, Женева конвенциясын ұстануды қамтамасыз етеді. Төтенше жағдайдың алғашқы қатері сейілгеннен кейін, "Оксфам" қауымдастықтарда жағдайдың жақсаруын қамтамасыз ету үшін жұмысын жалғастырады. 2004 жылы Үнді мұхитында болған цунамиге жауап беруде "Оксфам" Австралия маңызды рөл атқарды. Австралия халқы мен бизнес қауымдастығынан 27 777 000 австралиялық доллар жиналды, ол 2008 жылдың соңына дейін төрт жыл бойы жұмсалды. "Оксфам" Австралияның жауап беру бағдарламаларына үйінен айырылған адамдарға баспана беру, сондай-ақ шағын бизнес ашуға көмектесетін шағын несиелер ұсыну кірді. "Оксфам" Австралия цунамиге жауап ретінде Индонезия, Шри-Ланка, Үндістан, Таиланд, Сомали, Мальдив және Мьянма елдерінде жұмыс істеді. "Оксфам" Австралия 2008 жылдың қазан айында Брисбенде ашылған Бірлескен Төтенше Жағдайлар Қоймасының жұмысына серіктес болып табылады. Бұл нысанда Азия-Тынық мұхиты аймағында пайдалануға арналған 100 тонна гуманитарлық көмек заттары бар. "Оксфам" Австралия соңғы кезде Йемендегі азаматтық соғыс (2014 – қазіргі уақытқа дейін), 2015 жылғы "Пэм" циклон, 2015 жылғы Непал жер сілкінісі және 2018 жылғы Сулавеси жер сілкінісі мен цунами сияқты ірі гуманитарлық төтенше жағдайларға ден қойды.

Бағдарламалар

"Оксфам" Австралия 30 елде өздігінен даму жобаларын қолдайды. Бұл елдерді бес өңірге бөлуге болады.

Бірінші халықтар бағдарламасы

40 жылдан астам уақыт бойы Австралиядағы "Оксфам" ұйымы аборигендер мен Торрес бұғазы аралдарының тұрғындарының құқықтарын ілгерілету үшін жұмыс істеп келеді. "Оксфам Австралия" жер құқығы, климаттық әділдік, әділдікті қайта инвестициялау салаларындағы түрлі серіктестермен ынтымақтаса жұмыс істейді және екі жылда бір рет ұйымдастырылатын "Straight Talk" атты маңызды саяси бағдарламасын өткізеді. Бұл бағдарлама аборигендер мен Торрес бұғазы аралдарының әйелдерін Канберраға саясаткерлермен кездесуге, Австралияның саяси жүйесін оқып үйренуге және алған білімдерін өздерінің қоғамдарында өзгерістер жасау үшін пайдалануға мүмкіндік береді.

Тынық мұхиты

Оксфам Австралия 1960 жылдан бері Тынық мұхиты аймағында жұмыс істеп келеді, бастауыш білім беру, жастардың қоғамдық театры, тәуелсіз бұқаралық ақпарат құралдары, адам құқықтары бойынша оқыту және әйелдер үшін кәсіпкерлік дағдыларын дамыту сияқты салалардағы жобаларды қолдайды. Оксфам Австралия қазіргі уақытта Фиджи, Папуа-Жаңа Гвинея, Соломон аралдары және Вануату елдерінде жұмыс істеп жатыр.

Оңтүстік Африка

Оңтүстік Африкада «Оксфам Австралия» келесі елдерде жұмыс істейді: Малави, Мозамбик, Оңтүстік Африка, Судан және Зимбабве. Жұмыс салалары: таза сумен қамтамасыз ету, төтенше жағдайларда көмек көрсету, қоғамдардың жеткілікті тамақпен қамтамасыз етілуін қадағалау, қақтығыстарды келiсiру арқылы шешу, гендерлiк теңсiздiк мәселелерi, ВИЧ/ЖИТС-тiң алдын алу және қарыздан босату.

Шығыс Азия

Шығыс Азияда Oxfam Australia қазіргі уақытта жеті елде жұмыс істейді: Камбоджа, Қытай, Индонезия, Лаос, Филиппин, Шығыс Тимор және Вьетнам.

Оңтүстік Азия

Бұл аймақта Австралияның "Оксфам" ұйымы Үндістан, Шри-Ланка және Бангладеште бағдарламалар жүргізеді.

Ауыстықты жабу

Бұл - Австралияның аборигендерінің (жергілікті тұрғындарының) кемсітулері туралы хабардарлықты арттыруға бағытталған, табысты және жалғасып жатқан науқан. Атап айтқанда, Oxfam Australia аборигендердің өмір сүру ұзақтығындағы айырмашылықты жариялады, олардың орташа өмірі абориген емес австралиялықтарға қарағанда шамамен 20 жылға қысқа.

Еңбек құқықтары

"Оксфам Австралия" басқа халықаралық ұйымдармен бірлесіп, спорттық киім өндіруші компанияларды жұмысшылардың құқықтарын құрметтеуге және іске асыруға ынталандыруда. "Оксфам Австралия" Азиядағы кәсіподақтар мен ұйымдарды фабрикаларда, жұмыс орындарында еңбек құқықтары үшін күресуге, сондай-ақ спорттық киім шығаратын жұмысшылардың құқықтарын қамтамасыз ету үшін үкіметтер мен компанияларға лоббилік жұмыс жүргізуге қолдау көрсетеді. Спорттық жабдықтарды шығаратын жұмысшылардың басым көпшілігі – өз елдерінің ауылдық аймақтарынан қалаларға көшіп келген, өздері мен отбасыларын асырау үшін ақша табуға тырысатын жас әйелдер. "Оксфам Австралия" сонымен қатар еңбек құқықтары мәселелерін зерттеу және ірі брендтерге ұсынымдар беру арқылы шешімдерді іздеуге ұмтылады. "Оксфам Австралияның" науқаны бірнеше ірі спорт брендтеріне (соның ішінде Adidas және Nike) бағытталған, олар өз жеткізушілері арқылы Азияда жүздеген мыңдаған жұмысшыларды жұмыспен қамтиды. Науқанның басты мәселелері – спорттық киім өндіруші компаниялардың жұмысшылардың кәсіподақ құру және оған қосылу құқығын (қауымдастық бостандығы деп аталады) және ұжымдық келіссөздер жүргізу құқығын құрметтеуі, ең төменгі жалақы төлеуін қамтамасыз етуі, жұмыс орнындағы мазақтау мен кемсітушілікке тоқтатқандығы, қауіпті немесе қанаушылық еңбек жағдайларын (көбінесе "қарлыханалар" деп аталады) жою қажеттігін қамтиды.

Тау-кен, мұнай және газ

Oxfam Australia Австралияның тау-кен компаниялары мен үкіметтеріне тау-кен жұмысының салдарынан зиян көруі мүмкін әлсіз топтардың құқықтарын қорғайтын саясатты және тәжірибені қабылдауға белсенді түрде лоббилейді. "Оксфам Австралия" өзінің Тау-кен омбудсмені процесі арқылы тау-кен компанияларының адам құқықтарын бұзуы мен қоршаған ортаны жоюына қарсы тұрады. Oxfam Australia "Publish What You Pay" (Төлемдерді жариялау) науқанына қолдау көрсетеді, ол тау-кен компанияларын кен пайдалану құқығын алу үшін шетелдік үкіметтерге төленген ақша сомасын ашуға шақырады. Oxfam Australia мұндай төлемдер дамып келе жатқан елдерде жемқорлықтың өсуіне алып келуі мүмкін деп санайды. Oxfam Australia Мельбурн қаласында орналасқан OceanaGold компаниясына Филиппиндегі Didipio алтын-мыс кен жобасы бойынша қысым көрсетті. 2007 жылы парақорлық және адам құқықтарын бұзу туралы ақпаратты анықтағаннан кейін Oxfam Australia Австралия Федералды полициясын тергеуге шақырды. Соңынан OceanaGold 2008 жылдың қазан айында нашар экономикалық жағдайға байланысты жобаны тоқтатты.

Климаттың өзгеруі

"Оксфам" Австралиясы дамушы елдердегі кедей қоғамдар климаттың өзгеруінен ең көп зардап шегетініне және оған бейімделуге ең аз мүмкіндіктері бар екеніне сенеді. Осы себепті, "Оксфам" Австралиясы дамыған елдердің көміртегі шығарылымдарын қысқартуын және дамушы елдердегі халыққа қолдау көрсетуін жақтады.

Даму банктері

Oxfam Australia Халықаралық валюта қоры (ХВҚ) және Азия даму банкі (АДБ) сияқты даму банктерінің қызметін сарапқа салады. Oxfam Australia осы ірі ұйымдардың дамушы елдер үкіметтеріне берген несиелер арқылы қаржыландыратын бағдарламалары әрқашан да сол елдердің халқының мүддесіне қызмет етпеуі мүмкін екенін мәлімдейді.

Oxfam дүкендері

Oxfam Australia өзінің Oxfam дүкендері арқылы әділ сауданы қолдады. Oxfam Shop Халықаралық әділ сауда қауымдастығы тіркеген әділ сауда ұйымы болды. Oxfam Shop толыққанды Oxfam Australia-ның еншілес компаниясы болып табылып, коммерциялық емес ұйым ретінде жұмыс істеді. Ол үшінші дүние елдерінде өндірілген азық-түлік пен қолөнер бұйымдарына базар ұсынуға бағытталды. Оның бүкіл әлем бойынша 100 000-нан астам өндіруші серіктесі болды, оның ішінде Австралияның аборигендері де бар. Oxfam Shops сатып алған тауарлар үшін 50%-ға дейін аванстық төлем жасады және өнімді және дағдыларды дамытуға көмектесті. Соңғы 13 Oxfam дүкені 2019 жылы жабылды, ал Oxfam қазір Австралиядағы бөлшек сауда желісі арқылы өзінің Fair кофе тауарларын таратады.

Оқиғалар

Оксфамның Австралиядағы ең ірі шарасы – Trailwalker, ол жыл сайын Сиднейде, Мельбурнда және Брисбенде өтеді. 2009 жылы Trailwalker Melbourne-ге төрт адамнан тұратын 700-ден астам команда қатысады. Әр команда 48 сағат ішінде 100 шақырымды жүріп өтуі керек. Oxfam Trailwalker 1981 жылы Гонконгте патшайымның Гурка сигнал полкі үшін әскери жаттығу ретінде басталған. 1986 жылы «Оксфам Гонконг» ұйымы шараны бірлесіп ұйымдастыруға шақырылды, ал 1997 жылы толыққандай жауапкершілікті өз мойнына алды. Уақыт өте келе, Oxfam Trailwalker Гонконгтағы ең ірі қайырымдылық спорттық іс-шараларының біріне айналды және қазір Ұлыбританияда, Жаңа Зеландияда, Австралияда, Жапонияда және Бельгияда жыл сайын үлкен табысқа жетеді. Trailwalker – Walk Against Want шарасынан бөлек, ол алғаш рет 1967 жылы Мельбурннен Франкстонға дейін 45 шақырымдық жаяу жүріс ретінде өткізілді. Walk Against Want келесі онжылдықтарда Австралияның маңызды қайырымдылық шарасы болды. Бүгінде Австралия бойынша қоғамдық ұйымдар жыл бойы бірнеше Walk Against Want шараларын өткізеді.

Сын

2007 жылдың сәуірінде Мельбурн қаласындағы екі ғалым Австралия Бәсекелестік және Тұтынушылар Комиссиясына Oxfam-ды тергеу үшін ресми шағымдар жолдады. Олар Oxfam Australia-ны Сауда Практикасы Заңына сәйкес, Fairtrade кофесін сатуда адастырушылық немесе алдаушылық әрекеттер жасады деп айыптады. Олардың пікірінше, Fairtrade кофесі үшінші әлем елдерінің өндірушілерін кедейліктен шығаруға көмектеседі деп насихаттауға болмайды, себебі шаруалар өз бұршақтары үшін өте аз төлем алады. Oxfam-ның белсенділігі бірнеше жыл бойы дұрыс бағытталмаған және жеткіліксіз ақпаратталған деп сынға ұшырады. Мысалы, ұйымның зияткерлік меншікке қатысты ұстанымын сол кездегі Қоғамдық істер институтының саясат директоры Тим Уилсон "дамушы елдердегі ВИЧ/ЖҚС дағдарысын өнеркәсіптік патенттер мен зияткерлік меншік жүйелеріне байланыстыруға тым асықты" деп бағалады. Ол сондай-ақ, олардың алаңдаушылығының фактілермен сәйкес келмейтінін, патенттердің өмірлік маңызы бар дәрі-дәрмектерге қол жеткізуге кедергі келтіретін басты фактор еместігін айтты және ұйымның "бұл мәселені шешуде қаншалықты адал екенін анықтауы және жеке кәсіпкерлікпен келісуді қарастыруы қажет" деді. 2008 жылы жарық көрген бір баяндамада Oxfam-ның қаржыландыруы мен көмек жобалары сынға алынып, олардың "негізінен қате" екені және "Oxfam көпжақты сауда келіссөздерінің экономикасы туралы жаңылысқан" деп көрсетілді.