Кіріспе

Аризона штатының Сан-Бернардино округіне жататын жер бедері – Виппл таулары (Mojave: Avii Kur'utat; Chemehuevi: Wiyaatuwa̱). Олар Калифорния штатының Сан-Бернардино округінің шығысында, Колорадо өзенінің, Паркер бөгетінің және Хавасу көлінің батысында; Калифорния штатының Идлс қаласының оңтүстігінде; Паркер (Аризона) және Видал (Калифорния) қалаларының солтүстігінде; Видал (Калифорния) қаласының солтүстік-шығысында орналасқан. Бұл таулар Колорадо өзенінің солтүстік-оңтүстік бағытын оңтүстік-шығысқа, содан кейін Виппл тауларының шығыс жағымен оңтүстік-батысқа өзгертеді. Таулардың ең биік нүктесі, сонымен қатар Виппл тауларының қорық аймағы – Виппл тауы, оның биіктігі 4131 фут (1259 метр). Тау тізбегінің батыс бөлігінде шығысқа қарағанда, тік жарланған және жарқын қызыл түсті вулкандардан ерекшеленетін, ашық жасыл түсті құрылымдар бар. Жер бедері алуан түрлі: аңғарлар мен құрғақ арналардан бастап, тік қабырғалы каньондар, күмбезді шыңдар, табиғи көпірлер және эрозияға ұшыраған тік шпильдерге дейін. Таулар 1840 жылдары осы аймақты зерттеген, ал кейін Азамат соғысында Канцельорсвиллде қаза тапқан АҚШ армиясының лейтенанты Амиэль Уикс Уипплдің құрметіне аталған.

Климат

Батыс өңірлік климат орталығының деректері бұл аймақтың ең құрғақ аймақтардың бірі екенін көрсетеді (жылдық жауын-шашын 150 мм-ден кем), жазда температураның өте жоғары (+40 °C) және қыста ылдам жылу болатынын көрсетеді.

Геология

Қазіргі кездегі Уиппл тауларының жер бедері солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай бағытталған, бір-біріне параллель жоталардың тізбегінен тұрады. Бұл жоталар бүкіл жотаның ортасынан өтетін үлкен шайындармен (Уиппл шайыры) тік бұрыштармен кесілген. Бұл сызықтық жоталар кең ауқымды ажыратудың ілмекті қабырғасында жатқан, еңкейген қабық блоктарының үстін көрсетеді. Ал, аймақ тұтастай алғанда әлемдегі ең жақсы зерттелген және ашылған метаморфтық өзек кешендерінің бірі болып табылады. Жотаның батыс жартысында ілмекті қабырға толығымен эрозияланып, бетіне антиформальды түрде көтерілген төменгі қабық милониттері ашық көрінеді. Шығыс жағында өзгесіз терциарлық жанартаулық және шөгінді тау жыныстары, сондай-ақ милониттелмеген кристалдық кембрийге дейінгі тау жыныстары жер бетін құрайды. Бірақ үлкен шайындар ажырату бетіне және оны қоршаған тау жыныстарына қол жеткізуге мүмкіндік береді. Ажырату бетінде гидротермалдық өзгерістердің, сұйықтанған катаклазиттердің енуінің және орта және жоғарғы қабықтардағы басқа да сыну процестерінің көптеген мысалдары кездеседі. Ілмекті қабырғада еңкейіске және кеңеюге мүмкіндік беретін бірнеше тік бұрышты қалыпты жарықтар да оңай көрінеді. Уиппл ажырату жарығы – Уипплден солтүстікке қарай Неваданың оңтүстік ұшына дейін созылатын, тереңдеген, шығысқа қарай еңкейген қалыпты жарықтардың кең кешенінің бір бөлігі. Бұл жарықтар солтүстікте батысқа қарай еңкейген қалыпты жарықтарға айналады. Бүкіл аймақ ерте және орта миоцен дәуірінде Сьерра-Невада блогы мен Колорадо платосы арасындағы қабықтың кеңеюіне қатысты. Аймақта 70-100 км ені бар жерде 40 км-ден астам кеңею орын алды. Уиппл таулары Мария бүгілу және итеру белдеуінің бір бөлігі болып табылады.

Тарих

Мохаве, Кахуилла, Кечан және басқа да американдық тайпалар мен топтар мыңдаған жылдар бойы Уипплз аймағында өмір сүрді және саяхат жасады. Сан-Ксавье дель-Бак миссиясында орналасқан зерттеуші, миссионер және аймақтық "бейбітшіл" Франсиско Гарсес 1770-ші жылдардың басында өзен мен айналасындағы жер бедері арқылы, Уипплзден өтіп экспедициялар ұйымдастырды. 1774 жылы ол атақты Хуан Баутиста де Анза Лас Калифорния экспедициясына қосылды, ол "Материкалық Жаңа Испаниядан" "олар үшін жаңа" Альта Калифорнияға бағытталған еді. Олар Идлс аймағына және одан ішке қарай, өзеннің батысындағы жергілікті халықпен бейбіт түрде саяхаттап, тау жолынан өтті. 1900 жылдардың басында Уайт Эрп өзінің соңғы қыстарын осы жерде өткізді, 1906 жылдан бастап шағын алтын және мыс кен орындарында жұмыс істеді. Сол кен орындарының үстінде және жанында орналасқан Эрп, Калифорния қаласы оның құрметіне аталған, бірақ оның резиденциясы Видал қаласында орналасқан. Қазіргі уақытта Уиппл Маунтинс Уайлдэрнесс Эйриясының ішінде және сыртындағы таулардың бір бөлігі Калифорния штатына немесе жеке меншік иелеріне тиесілі. Бұл аймақтарға кіру құқығы BLM-ға емес, басқа меншік иелері мен агенттіктерге қарасты.

Уиппл таулары аймағы

Уиппл тауларының көп бөлігі Уиппл тауларының қорық аймағында орналасқан, оны АҚШ Жерді басқару бюросының Идлс далалық кеңсесі басқарады. Бұл қорық аймағы, шамамен, таулардың жартысын қамтиды.