Кіріспе

Калифорниядағы таулар тізбегі, Калифорния шарап өсіретін аймағы.

Санта-Круз таулары (Mutsun Ohlone: Mak sah re jah, "Бүркіттің қанатындай тік тау" немесе "Бүркіт тауының халқы") – АҚШ-тың Орталық және Солтүстік Калифорниясындағы таулар тізбегі, Тынық мұхитының жағалаулық тауларының бір бөлігін құрайды. Олар Сан-Францисконың оңтүстігіндегі Сан-Франциско түбегі бойымен созылатын қырқаны құрайды. Тынық мұхитын Сан-Франциско шығанағы мен Санта-Клара аңғарынан бөліп, оңтүстікке қарай Орталық жағалауға дейін жалғасады, Монтерей шығанағымен шектеседі және Салинас аңғарында аяқталады. Бұл таулар Сан-Матео, Санта-Клара және Санта-Крус округтерінен өтеді, ал Паджаро өзені оңтүстік шекарасын құрайды.

География

Санта-Крус тауларының ең солтүстік бөлігі, Half Moon Bay Road (SR 92) жолының солтүстігінде Монтара тауы деп аталады; ортаңғы бөлігі – Сьерра-Морена, оның құрамында Сьерра-Морена деп аталатын шыңы бар және оңтүстікке қарай Лексингтон суқоймасындағы жарыққа дейін созылады; жарықтан оңтүстікке қарай тау жотасы Сьерра-Азуль деп аталады. Бұл жотадағы ең биік нүкте – Лома-Приета шыңы, 1989 жылғы Лома-Приета жер сілкінісінің эпицентріне жақын, Морган-Хилл қаласынан батысқа қарай 18 шақырым жерде орналасқан, биіктігі 1154 метр (3786 фут). Басқа ірі шыңдарға 1063 метр (3486 фут) биіктіктегі Умунхум тауы, 1060 метр (3479 фут) биіктіктегі Тейер тауы, 985 метр (3231 фут) биіктіктегі Биелавский тауы, 914 метр (2999 фут) биіктіктегі Эль-Сомброзо тауы, 758 метр (2488 фут) биіктіктегі Игл-Рок, 853 метр (2800 фут) биіктіктегі Қара тау және 737 метр (2417 фут) биіктіктегі Сьерра-Морена жатады. Сан-Андреас жарылысы тау жотасының бойымен немесе оның жанынан өтеді. Таулардың ішкі, шығыс бөлігі, әсіресе Вудсайд және Саратога қалаларының жанында, осы жарылысқа қарай тік түседі. Сан-Франциско түбегінің көп бөлігінде 35 мемлекеттік тас жолы (SR 35) жота бойымен өтеді және «Скайлайн бульвары» деп аталады, ал 280-ші мемлекетаралық тас жолы жоталардың шығысына қарай жүреді. Таулар арқылы өтетін негізгі бағыттар (солтүстіктен оңтүстікке қарай): SR 92 Half Moon Bay қаласынан Сан-Матео қаласына дейін, SR 84 Сан-Грегорио қаласынан Редвуд-Сити қаласына дейін, SR 9 Санта-Крус қаласынан Саратога қаласына дейін, SR 17 Санта-Крус қаласынан Лос-Гатос қаласына дейін, SR 152 Уотсонвилл қаласынан Гилрой қаласына дейін, SR 129 Уотсонвилл қаласынан Сан-Хуан Баутиста қаласына дейін және 101 тас жолы (US Highway 101) Салинас қаласынан Гилрой қаласына дейін. Сонымен қатар, SR 1 Дали қаласынан Кастровилл қаласына дейін тауларға параллель, ал SR 85 Купертино қаласынан Сан-Хосе қаласына дейін параллель өтеді. Бұл аймақта 30-дан астам шарап зауыттары орналасқан және Санта-Крус таулары 1981 жылдан бері Американың жүзім өсіру аймағы (AVA) ретінде заңды түрде танылған. Бұл жерде шарап өндірісі 1840 жылдардан бері жалғарылып келеді. Санта-Крус тауының AVA-сы 1976 жылғы 24 мамырда Париж шараптар конкурсында танылған ең жақсы шараптардың бірі болып есептеледі.

Геология

Санта-Крус таулары көбінесе Сан-Андреас жарылысының солға қарай иілуінен туындаған қысыммен көтерілудің нәтижесі болып табылады. Салиниандық блок негізіндегі жыныстар Ломпико құмтасының, Вакерос құмтасының және Санта-Маргарита формациясының миоцендік жастағы тау жыныстарымен жабылады.

Экология

Санта-Крус таулары – биологиялық әртүрлілігі жоғары аймақ, салқын, ылғалды жағалау экожүйелерін және жылы, құрғақ шапаральды қамтиды. Санта-Крус тауларының көп бөлігі жауын-шашынды орман болып табылады. Аралар мен ылғалды мұхитқа қараған беткейлерде, жағалаудағы Дуглас шыршасымен бірге, ең оңтүстік жағалаудағы секвойялар өседі. Санта-Крус тауларында жағалаулық тірі емен, Тынық мұхиты мадроны, Тынық мұхиты восковой мирт, үлкен жапырақты клен, Калифорния лавры және Калифорния қара емені де кездеседі. Бірнеше шағын және оқшауланған ежелгі орман участалары бар, ең танымалдары Генри Коуэлл секвойялары және Портола секвойялары мемлекеттік саябақтарында, сондай-ақ Биг-Басиндегі бір үлкен ежелгі секвойя орманында орналасқан. Биік жерлерде және күнге қарайтын оңтүстік беткейлерде құрғақшылыққа төзімді шапараль өсімдіктері басым: манзанита, Калифорния бұталы емені, шамар және шапараль бұршағы. Көктемгі жабайы гүлдер де аймақ бойынша кеңінен таралған. Бұл аймақ көптеген түрлі құстарды қабылдайды (құстар тізіміне қараңыз). Қара құйрықты бұғы, қасқыр бұғының бір түрі, батыс сұр күмісқұйрық, суырқандар мен еліктер де көптеп кездеседі. Қара аюларды кездейсоқ байқау олардың тауларда жиі кездесетінін немесе Биг-Сурдан, онда қара аюлар қоныстанған, солтүстікке қарай жылсақ мүмкін екенін көрсетеді. Түлкілер, койоттар, бобкаттар, пумалар және адамдар әкелген Вирджиния опоссумдары да осы аймақта мекендейді, бірақ оларды сирек көруге болады. Жылан да осы аймақтың тұрғыны, көбінесе құрғақ шапаральде кездеседі. Санта-Крус тауларынан және кері бағытта Диабло жотасының шығысындағы және Габилан жотасының оңтүстігіндегі өздерінің теңдестерімен байланысуға мүмкіндік беретін екі потенциалды маңызды жабайы жануарлардың қозғалыс жолы бар, мысалы, пума (Puma concolor) және туль лосі (Cervus canadensis nannodes). Біріншісі – Койота аңғары, оның солтүстік бөлігінде Диабло жотасы мен Санта-Крус тауларының Тюлер төбесі арасындағы ені 1 км болатын тар саңылау орналасқан, Сан-Хосе, Калифорнияда. Екінші маңызды жабайы табиғат жолы оңтүстік Санта-Крус таулары мен солтүстік Габилан жотасы арасында жатыр және Санта-Крус және Санта-Клара округтерінің оңтүстігіндегі Пахаро тауы мен Ранчо Юристак аралығындағы жерлерден Калифорния штатының 129-шы және АҚШ-тың 101-ші тас жолдары арқылы Сан-Бенито округінің Пайнекате шыңы мен Сан-Хуан Баутиста арасындағы жерлерге дейін созылады. Екі маңызды жабайы табиғат жолының да АҚШ-тың 101-ші тас жолынан өту үшін жабайы жануарлардың өтуін қамтамасыз ету үшін арнайы жолдар салуды қажет етеді.