Жозеф Ваз: Цейлон Апостолы және Католик Дінін Қайта Жаңғыртушысы
Joseph Vaz
Жозеф Ваз – Шри-Ланкадағы (Цейлон) миссионер, католик дінін қайта жаңғыртқан. Голландтардың үстемдігі кезінде құпия түрде дін таратқан, шіркеуді қалпына келтірген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шри-Ланкадағы ораториандық діни қызметкер және миссионер (1651–1711)
Oratorian priest and missionary in Sri Lanka (1651–1711)
Джозеф Ваз, CO (конкани: Сан Зузе Ваза; Сан Жозе Ваз; Павитра Йозеф Ваз Сантару; Пунита Сусай Вас Мунивар; Санта Джусе Вас Мунитума, Шри-Ланканың Апостолы) (21 сәуір 1651 – 16 қаңтар 1711) – португалиялық Үндістанның Санкоале қаласынан шыққан, Шри-Ланкадағы (Сейлон) ораториандық діни қызметкер және миссионер. Ваз Сейлонға голландтардың билігі басып алу кезінде келді, сол кезде голландтар португал империясынан билікті алғаннан кейін кальвинизмді ресми дін ретінде таңдады. Ол бүкіл аралды аралап, жасырын католиктердің топтарына Евхаристия мен қасиетті обрядтарды жеткізді. Миссиясының кейінгі кезеңінде ол Канди патшалығында пана тапты, онда еркін жұмыс істей алды. Ваз қайтыс болған кезде аралдағы католик шіркеуін қайта құруға үлкерді. Еңбегінің нәтижесінде Ваз Цейлонның Апостолы деп танылды. 21 қаңтар 1995 жылы Рим папасы Иоанн Павел II оны Коломбода мақұлданды. 14 қаңтар 2015 жылы Рим папасы Франциск оны Коломбодағы Галле Фейс Гринде ашық аспан астында өткен әдеттегі діни рәсімде қасиетті деп жариялады.
Joseph Vaz, CO (Konkani: San Zuze Vaza; São José Vaz; Pavitra Yoseph Vaz Santaru; Punitha Sūsai Vas Munivar; Santha Juse Vas Munithuma, Sri Lankawe Aposthuluvaraya) (21 April 165116 January 1711) was an Oratorian priest and missionary in Sri Lanka (Ceylon), originally from Sancoale in Portuguese India. Vaz arrived in Ceylon during the Dutch occupation, when the Dutch were imposing Calvinism as the official religion after taking over from the Portuguese Empire. He travelled throughout the island bringing the Eucharist and the Sacraments to clandestine groups of crypto Catholics. Later in his mission, he found shelter in the Kingdom of Kandy where he was able to work freely. By the time of his death, Vaz had managed to rebuild the Catholic Church on the island. As a result of his labors, Vaz is known as the Apostle of Ceylon. On 21 January 1995, he was beatified by Pope John Paul II in Colombo. He was canonized on 14 January 2015 by Pope Francis in an open air Mass ceremony at the Galle Face Green in Colombo.
Ерте өмір
Алты баланың үшіншісі болған Ваз 1651 жылы Гоадағы анасының ауылы Бенаулимде дүниеге келді, бұл кезде бұл жер португалдық Үндістан деп аталатын, Португал империясының бір бөлігі еді. Оның ата-анасы Кристовао Ваз бен Мария де Миранда, терең діншіл католиктер еді. Кристовао Санкоалдың белгілі Найк әулетінен шыққан. Ол сегізінші күні Бенаулимдегі Әулие Жан Креститель шіркеуінде пастор Хасинто Перейраның қолымен крещениеден өтті. Ваз Санкоалдағы бастауыш мектепке барып оқыды. Ол Санкоалда португал тілін, ал Бенаулимде латын тілін үйренді. Ол жақсы оқушы болды және мұғалімдері мен сыныптастары оны құрметтеді. Ол сондай-ақ кейбір ауылдарда жергілікті тұрғындардың көмегімен шағын мектептер ашты. Олар дін қызметкерін өлтіруге сөз байласты, себебі ол тынымсыз миссионерлік қызмет атқарды. Олар төбеге жеткенде, оны өлтіруге тырысты. Мейірімді Ваз тасқа тізе бүгіп, таяғын тік ұстады. Олардың арасында жарық жарқылдады, және олар оның тізе бүккен жерінен судың ағып жатқанын көрді. Осы керемет оқиғаға орай, ер адамдар қашып кетіп, Ваз шіркеуге аман-есен оралды. Оның құрметіне Мүдипуде ғибадатхана салынды. Жыл сайын мыңдаған қажылар мен ізбасарлар бата алу және түрлі аурулардан шипа табу үшін осы жерге келеді. 1686-1687 жылдары Ваз Сейлонға жолда Келади Королдығында бірнеше ай тоқтады, онда серіктерінің көмегімен жергілікті христиандардың рухани қажеттіктерін қанағаттандырды. 1687 жылғы Пасха күні кедей салықшы кейпінде Тутикорин портына жетті.
The third of six children, Vaz was born in 1651 at Benaulim, his mother's village in Goa, then known as Portuguese India, part of the Portuguese Empire. His parents, Cristóvão Vaz and Maria de Miranda, were devout Catholics. Cristóvão belonged to a prominent Naik family of Sancoale. He was baptised on the eighth day at the Parish Church of St. John the Baptist, Benaulim by its pastor, Jacinto Pereira. Vaz attended the elementary school in Sancoale. He learned Portuguese in Sancoale and Latin in Benaulim. He was a bright pupil and respected by his teachers and fellow students. He also set up small schools in some of the villages with the co operation of their residents. The men had conspired to slay the priest, due to his tireless missionary activities. When they reached the top of the Hill, the men tried to kill him. The serene Vaz knelt down on the rock and held his stick straight on the ground. A light flashed in their midst and the men could see water gushing from the spots where he knelt. Owing to this miracle, the men fled from the scene and Vaz returned to the parish unharmed. A shrine dedicated to him was constructed at that very site at Mudipu. It is visited annually by thousands of pilgrims and devotees, seeking blessings and cures for various ailments. He stopped in the Keladi Kingdom in 1686–1687 for a few months on his way to Ceylon, where helped by his companions, he attended to the spiritual needs of the local Christians. Disguised as a mendicant, he reached the port of Tuticorin on Easter Sunday 1687.
Манар
Жозеф Ваз және оның қызметшісі Джон үлкен қорқынышпен кемеге мінді, себебі олар жұмысшылар кейпінде болғандықтан, ешқандай багаж алып жүрмеді, ал қасиетті құралдар мен алтарь тасы денелеріне жасырылған еді. Сол кезде сапарға 3-4 күн, ең көп дегенде бір апта уақыт кеткен. Бірақ кеме теңізге шыққаннан кейін көп ұзамай басталган қатты дауыл оның жолын тоқтатты және капитанды Маннарға паналауға мәжбүр етті. Жозеф Ваз бен оның қызметшісінде азық-түлік қоры болмағандықтан, олар өздері де азына тап болған жолаушылардың мейірімділігіне сүйенді, сондықтан олар шаршап, аш, шөлдеп, қаражатызсыз жағаға түсті. Олар бірнеше күн Маннар қаласында есіктен есікке қарай тілеу сұрады. Күш жинағаннан кейін, Тутикоринде алған паспорттарымен Жаффнаға аттанды. Маннардан кемеге көтерілгендіктен, Жаффнаға келгенде олар ешқандай тексеруден өте алмады.
Joseph Vaz and his servant John embarked, with great trepidation as, in keeping with their disguise as labourers, they carried no baggage and the sacred vessels for Mass and an altar stone were concealed about their person. At that time the journey took 3 or 4 days and never more than a week but a very severe storm which burst soon after the ship put to sea delayed its progress and compelled the Captain to take shelter in Mannar. As Joseph Vaz and his servant did not have a stock of foodstuffs and therefore depended on the charity of their fellow passengers who were themselves in short supply, they were put on shore in a state of exhaustion, famished, thirsty and penniless. They remained in the town of Mannar for some days begging from door to door and as soon as they regained sufficient strength sailed for Jaffna on the strength of the passports issued to them at Tuticorin. As they had embarked from Mannar they escaped all scrutiny on arrival at Jaffna.
Жаффна миссиясы
Яффнаға қонғанда Ваз күшті кальвинистердің ықпалын байқады. Голланд билігі католик дін қызметкерлерін тыйым салғандықтан, ол саяхатты тіршілік көрінетін кедей адам ретінде жасауға және құпия түрде жұмыс істеуге мәжбүр болды.
On landing at Jaffna, Vaz found a strong Calvinist presence. As Catholic priests were banned by the Dutch authorities, he had to travel under the guise of a mendicant and to work in secret.
Кандидегі жұқпалы ауру
1697 жылдың ортасында Ваз Коломбодан Кандиге оралғанда, қалада шешек індетінің күрт өршігенін көрді. Бұл өте жұқпалы және Шри-Ланкада қорқынышты ауру саналатын дерт еді. Алғашқы зардап шеккендер, көбінесе құлдар мен жалшылар, ауылға жер аударылып, тасталып, орманды жерлерде өлуге тасталды. Сондықтан, денелер орманнан, тіпті жол жиегінен де табылды, бұл індеттің таралуына себеп болды. Әулие Жозеф Ваз және оның жүйесі орманға тасталып кеткендерді іздеп, оларды арнайы салынған лашықтарға орналастырып, күніне екі рет тамақ, дәрі-дәрмек және киім-кешек жеткізіп, күтім жасады. Олар науқасты жуып, іріңдерін тазалап, дәрі беріп, тамақтандырып, киіндіріп, үйді тазалағандай қарапайым жұмыстарды атқарды – мұндай қызметтерді ақшаға немесе ықыласқа ешкім істемейтін. Кейін жұмыс көбейгенде, бірқатар берілген католиктер оларға көмектесті. Індеттің саны артып, король мен оның сарайы қаладан кетуге мәжбүр болды. Басшылар мен байлар да солай істеді. Тіпті қарапайым халық та туысы немесе көршісі ауруға шалдыққанда үйлерін тастап кетіп қалды. Көп ұзамай қала дерлік толық босады. Әулие Жозеф Ваз үйден-үйге барып, тастап кетілген науқастарға өз үйлерінде көмек көрсетті, ал қалғандарын шіркеуге жақын тұрған бос үйлерге орналастырды, оларды бірінен соң бірі жалға алып, соңында төрт үйге дейін науқастар толып кетті. Бұл жайлы хабар таралып, барлық науқастар екі дін қызметкерінен көмек сұрады. Олар нәсілі мен дініне қарамай, барлық науқастарға бірдей көңіл бөлді. Көптеген науқастар көздеріне жас алып, өз көздерімен көргендеріне сенуге баталды. Ақырында науқастар қоғамдық пікірден қорқуды жеңіп, Шри-Ланкада католик дінінің таралуына ең үлкен кедергі болған осы қорқыныштан арылды. Олардың көптегені Әулие Жозеф Ваздан оларды осындай қайырымдылыққа үйреткен және оны осындай жағдайда істеуге күш-қуат берген Құдайдың дініне қабылдауды өтінді. Осылайша, қайтыс болғандар мен аман қалғандардың арасында көптеген адам дінге келді. Індеттің ең қатты күнінде күніне 10-12 адам қайтыс болды, жұмыс істеуге жеткілікті адам болмағандықтан, екі дін қызметкері өз қолдарымен денелерді жуып, табытқа салып, қабір қазып, жерлеуге мәжбүр болды. Егер қайтыс болғандар ауру кезінде крещение алған болса, католиктер Әулие Жозеф Ваздың тілегі бойынша жерлеу процессиясына қатысты. Кандиде шешек індетінің басылуына 12 ай кетті, ал король Ваздың қайырымдылығы болмаса, көшелер өліктерге толып кетер еді деп ашық айтты.
Towards the middle of 1697 when Vaz returned to Kandy from a visit to Colombo he found a violent outbreak of smallpox in the city. This is a highly infectious disease and looked up in Sri Lanka as a dreaded disease. The first sufferers, mostly slaves and beggars, had been removed and left to die in deserted spots and jungles. Dead bodies were thus found in forests and even on the road sides, thereby, spreading the disease. St. Joseph Vaz and his nephew sought out those abandoned in the woods, accommodated them in huts erected for the purpose, and tended them twice a day carrying food, medicine and clothing collected by them. Each time they washed the patient, cleansed his pustules, administered medicines, fed and clothed him and cleaned up the place, rendering the most menial services for which no persons could be found anywhere either for money or for love. Later, as the work increased, some devout Catholics assisted them. When the number of cases multiplied greatly the King and his Court left the city. The Chiefs and the well to do also did the same. Even the common people left as soon as a family member or a neighbour fell a victim to the disease. Before long the city was almost deserted. St. Joseph Vaz then went from house to house attending to the abandoned patients in their own homes, and he accommodated the others in vacant houses close to the church which he rented out one by one until there were altogether four such houses full of patients. When this became known every patient sought the aid of the two priests who treated all patients alike irrespective of their race or creed and brought to the hospital the homeless, the abandoned and the helpless. Very often the patients were moved to tears and could scarcely believe what they saw with their own eyes. Eventually the patients overcame the fear of public opinion which has been the greatest obstacle to the spread of the Catholic faith in Sri Lanka and many of them begged St. Joseph Vaz to receive them into the religion of the God who taught such manner of charity and gave him the strength and courage to practice it in such circumstances. Thus, there were many conversions both among those who died and those who survived. When at the height of the pestilence there were as many as 10 to 12 deaths a day and sufficient men were not available for the work, the two priests had often to dress the corpses, carry the coffins, dig the graves and bury the dead with their own hands. When the dead happened to be persons baptized during their illness the Catholics followed the funeral procession at St. Joseph Vaz's request. It took 12 months for the smallpox epidemic to abate in Kandy and the King openly declared that were it not for Vaz's charity, the streets would have been full of corpses.
Ханвелла
Ваз алғаш рет Португалияның Ханвелла қаласын аралады. Ол португалдардың ұрпақтары мен жергілікті халықтың, католиктердің, дінге берілгенін көрді. Оларға қасиетті дұғалар жасап, киялысын берген соң, Коломбоға қарай сапарға шықты.
The first Portuguese town visited by Vaz was Hanwella. He found that the descendants of the Portuguese and the local people who were Catholics were strong in their faith. So after administering the sacraments to them, he proceeded on his way to Colombo.
Малвана
Ваз келесі кезекте Малуанаға сапар шекті. Ол кезде бұл өте маңызды бекет болған және шіркеуі болған. Католик тұрғындары сенімді болғандықтан, ол мұнда ұзақ тоқталған жоқ.
The next place visited by Vaz was Malwana. It was then a very important post, and had a church. The Catholic population was faithful, so he did not have to tarry long here.
Коломбо қаласы
Католиктердің көпшілігі Петта қаласында, Ескі қала деп аталатын жерде болды, сондықтан Вазға католиктердің өте сирек кездесетін Фортқа немесе оны Касл деп те атаған, сол жерге барудың қажеті болмады. Петтадағы католиктердің саны мен ықпалы Вазға біраз уақыт бойы голландтардың білмейтін күйінде қаланың түрлі аймақтарында және шеткері елді мекендерде түнгі уақытта діни қызметін атқаруға және көптеген адамдарды дінге көшіруге мүмкіндік берді. Оның қалада бар екені белгілі болғанда және оны ұстауға дайындық жүргізілгенде Ваз қауіпсіз түрде Негамбоға аттанған еді.
Most of the Catholics were in the Pettah named Old City, so Vaz had no need to enter the Fort or The Castle as it was called, where there were very few Catholics. The number and influence of the Catholics in the Pettaha enabled Vaz to remain for some time, unknown to the Dutch, in different parts of the city and in the suburbs to carry out his ministry by night and to make several conversions. By the time his presence became known and arrangements were made to hunt him Vaz was safely on his way to Negambo.
Негомбо
Бұл жерде, қуғын-сүргінмен оңай бағындырылмаған өте көп католик халқы болды, және олар кейін де бағынбады. Голландия қызметінде болған, бірақ Канди патшасының үлкен құрметіне ие болған бас католик – Негамбо Мудалияры еді. Осы себепті ол Мухуппу қызметіне тағайындалды. Оның және басқа католиктердің ықпалымен Ваз католик халқының ынтасын арттыра алды. Содан кейін ол Кандиге қайтып келді, онда Кандиялық жас ақсүйек оны оқытуды және крещение рәсімінен өтуді күтіп тұрғанын білді. Біраз уақыттан кейін ол Путталамға, содан кейін Мантотаға аттанды.
Here, there was a very large Catholic population who could not be easily tamed by persecution then or afterwards. The chief Catholic who was in the service of the Dutch but was greatly respected by the king of Kandy was the Mudaliyar of Negambo. He was in consequence appointed Muhuppu. Due to his influence and that of other Catholics Vaz was able to increase the fervour of the Catholic population. Thereafter he returned to Kandy to find that a young Kandyan nobleman was waiting to be instructed and baptized by him. Shortly afterwards he left for Puttalam and thence to Mantota.
Мантота
Бұл ауданға шашырап, Ванниге дейін созылған үлкен католик халқының ортасында орналасқан маңызды католик ауылы еді. Ол бірнеше уақыт бойы дін қызметкері болып жұмыс істеді, шағын шіркеулер ашуға және Мухуппус пен Аннавис тағайындалуына ықпал жасады, содан кейін төрт жылдық үзілістен кейін қайтадан Жабнаға жол тартты. Осы кезеңде ол Шри-Ланканың Жабнадан Коломбоға дейінгі батыс жағалауының көп бөлігін аралап шықты, бұл аймақ сол кезде де, қазір де Шри-Ланканың ең католик аймағы болып табылады.
This was an important Catholic village situated in the centre of a large Catholic population scattered over the district and extending to the Vanni. He ministered for some time, caused chapels to be set up, and Muhuppus and Annavis to be appointed before making his way to Jaffna, which he was re visiting after an absence of four years. During this period he had visited practically the whole of the west coast of Sri Lanka from Jaffna to Colombo which area was then as it is now the most Catholic part of Sri Lanka.
Пунарим, Коттияр, Тринкомали, Баттикалоа және Саммантурай
Кандиге қайтып оралар алдында Ваз осы жерлердің бәріне сапар шекті, ал Канди патшасына тиесілі соңғы төрт жерде ғибадатханалар ашты. Алғашқы сапарларында ол өзінің дінін сақтап қалған католиктерге ғана қадірлі қасиеттерді сыйлады. Кандиге оралғанда, Гоадағы өзінің қауымы екі священник жібергенін және олардың Путталамға жеткенін естіді. Олар – Жозеф де Менезес және оның жекжат інісі Жозеф Карвальо, ол Канарада оның серігі болған. Сондықтан ол оларды қарсы алу үшін дереу Путталамға аттанды.
Before returning to Kandy Vaz visited all these places and at the last four places which belonged to the King of Kandy he set up chapels. During these first visits he limited himself to administering the Sacraments to the Catholics who had retained their faith. On his return to Kandy he had the most welcome news that his Congregation in Goa had sent two priests and that they had already arrived at Puttalam. They were Joseph de Menezes and his own nephew Joseph Carvalho who had been his constant companion in Kanara. So he rushed down to Puttalam to welcome them.
Су басқан Дедуру Оя өзенін жаяу өтетін жер
Путталамға бара жатқанда оған Дедуру Оя өзенін кесіп өтуге тура келді, бірақ су тасқынынан оны жаяу өте алмады; сондай-ақ, саудагерлердің бірнеше тобы су деңгейі төмендегенше бірнеше күн күтіп тұрды. Дұға тілеп, жүрегінде сеніммен, ол қолындағы таяғымен күшті ағысқа батырып, серіктеріне оны ілесіп келуді бұйырды, бұл көрермендерді қатты қызықтырды. Ол өзеннің ортасына ешқандай қиындықсыз жетті де, тоқтағаннан кейін, қызметшілеріне қорқып-үркіп өтуге бұйырды. Олар басқа да жолаушылармен бірге қауіпсіз түрде қарсы жағаға жетті, ал Ваз барлығы өткенше күтіп, содан кейін өзі де өтті.
On the way to Puttalam he had to wade across the Deduru Oya but due to floods it could not be crossed on foot; and several parties of merchants had been waiting for several days until the floods subsided. With a prayer on his lips and confidence in his heart he stepped into the rushing waters with staff in hand and bade his companions to follow him, to the great amusement of the onlookers. He advanced to the middle of the river without mishap and halting there asked his attendants to go across without fear. They did so along with some other travellers and reached the other side safely while Vaz waited till all had crossed and followed only then.
Баттикалоа миссиясы
Жозеф Ваз 1710 жылы католиктерді голландиялықтар қуғынға салған кезеңде католик дінін қайта жаңғырту мақсатымен Баттикалоаға келді. Ол Тхандавенвелидегі шіркеуге барды, қазір ол Презентациялық Анамыз шіркеуі деп аталады, онда оны ағашқа байлап, ұрып-сапалаған. Содан кейін, ол католик дінін қайта жаңғырту үшін Баттикалоаға тағы бір рет барып, Кандиге қайтып келді.
Joseph Vaz visited Batticaloa in 1710 in order to revive the Catholic faith during the time of Dutch persecution against Catholics. He visited a church in Thandavenveli, now known as Church of Our Lady of Presentation, where he was tied to a tree and beaten. Again, he made a second visit to Batticaloa for reviving the Catholic faith and returned to Kandy.
Өлім
Ваздың қамқоршысы Вималдарна Сурья II 1707 жылы қайтыс болды, бірақ оның мұрагері Вира Нарендра Синха одан да жақсы қолдау көрсетті. 1708 жылы жаңа миссионерлер келді. 1710 жылы Ваз денсаулығы нашарлағанына қарамастан, тағы бір апостолдық сапар жасады. Отанына оралғанда ауырып қалды. Ол бірнеше жұқпалы ауру мен қызбадан жазылып, бірақ әлсіз қалды. Ораториандық ереже бойынша тағайындалған сегіз күндік рухани жаттығуларды орындады, бірақ жетінші күні аяқталмас бұрын 1711 жылдың 16 қаңтарында 59 жасында Кандиде қайтыс болды. Ваздың еңбегін Жакоме Гонсалвес жалғастырды.
King Vimaldharna Surya II, Vaz's patron, died in 1707, but Vira Narendra Sinha, his successor, proved to be an even greater supporter. New missionaries arrived in 1708. In 1710, despite health problems, Vaz took another apostolic trip. On his return, he fell ill. He recovered from a series of infections and fevers, but was left weakened. He undertook eight days of spiritual exercises prescribed by the Oratorian Rule, but before the seventh day he died at Kandy on 16 January 1711, aged 59. Vaz's work was carried forward by Jacome Gonsalves.
Құрмет
Оның қасиеттілікке ие болу мәселесін алғаш рет 1737 жылы Кочин епискобы Франсиско де Васкончеллос көтерді, ол Сейлонға да билік ету құқығын талап еткен болатын. Бұл процесс Гоада басталды, және көптеген кереметтер тіркелді. Бірақ, кейбір маңызды талаптар орындалмағандықтан, Папа Бенедикт XIV іс жүргізуді тоқтатып, оны қайта бастау туралы бұйрық берді. Шығыс Үндістанның апостолдық делегаты Ладислаус Залески (1852–1925), Кандиде тұрып, осы туралы көп хабарлар еститін. Ол Джозеф Вазды өте құрметтеді, жеке зерттеу жүргізіп, оның көп томдық өмірбаянын жариялады. Кейіннен ресми процесс қайта басталды және 1953 жылы Гоа және Даман архиепископтығы оны аяқтады. 1995 жылдың 21 қаңтарында Папа Иоанн Павел II оны Шри-Ланканың Коломбо қаласында қасиетті деп жариялады. 2013 жылдың қазан айында Вазға байланысты керемет туралы епархиялық сауалнама өтті. 2013 жылдың қараша айында патриарх Филипп Нери Феррао Ваздың қасиеттілікке ие болу ісі «шешуші кезеңге» жеткенін мәлімдеді. Папа кардиналдар мен епископтардың кезекті отырысында Үндістанда туған дін қызметкерін қасиетті деп тануға келісім берді және жақын арада консистория шақыруға шешім қабылдады. Папа Франциск канонизация үшін әдетте қажет болатын екінші кереметтің талабынан бас тартты. Папа Иоанн XXIII-ті қасиетті деп жариялау үшін қолданған тәсілді пайдаланды – оның шарапатымен жасалған екінші кереметсіз. Джозеф Ваз 2015 жылдың 14 қаңтарында Шри-Ланканың Коломбо қаласындағы Галлефаста Папа Франциск тарапынан қасиетті деп жарияланды. Джозеф Ваз – Шри-Ланкада қасиетті деп жарияланған алғашқы адам, Шри-Ланканың алғашқы қасиеттісі (ол онда қайтыс болды) және Үндістанның Гоа аймағынан шыққан алғашқы қасиетті. Джозеф Ваздың қасиеттілікке ие болуы 2015 жылдың 14-16 қаңтары аралығында Маңғалор қаласындағы Мудипудегі Сент-Жозеф Ваз ғибадатханасында тойланды, өйткені ол Конкан жағалауынан шыққан алғашқы қасиетті дін қызметкері болды.
The subject of his beatification was first urged upon the consideration of the Holy See about 1737 by Francisco de Vasconcellos, Bishop of Cochin, who also claimed jurisdiction over Ceylon. The process was begun in Goa, and a number of miracles were registered. But the non fulfilment of certain essential formalities led Pope Benedict XIV to cancel the proceedings, with an order, however, that they should be re instituted. The Apostolic Delegate of the East Indies, Ladislaus Zaleski (1852–1925), who was resident in Kandy, kept hearing reports. He was a great admirer of Joseph Vaz, did his own research, and published a multi issued biography of him. The formal process was resumed later and completed in 1953 by the Archdiocese of Goa and Daman. On 21 January 1995, he was beatified by Pope John Paul II in Colombo, Sri Lanka. In October 2013, a Diocesan Inquiry of a miracle attributed to Vaz took place. In November 2013, Patriarch Filipe Neri Ferrao stated that the cause for Vaz's canonisation had reached a 'crucial stage'. The pope approved the vote by the Ordinary Session of Cardinals and Bishops in favor of canonization of the Indian born priest and decided to summon a consistory shortly after. Pope Francis waived the requirement for a second miracle, generally a requirement for canonization. The pope used the same process he used to canonize Pope John XXIII—without a second miracle attributed to his intercession. Joseph Vaz was canonized by Pope Francis on 14 January 2015 in Colombo at Galleface, Sri Lanka. Joseph Vaz is the first saint to have been canonised in Sri Lanka, the first saint of Sri Lanka (having died there) and first originally from the area of Goa, India. The canonization of Joseph Vaz was celebrated at the St Joseph Vaz Shrine, Mudipu, Mangalore, during 14–16 January 2015, as he was the first priest from the Konkan Coast to be canonized.
Мұра
Осы уақытқа дейін Ваздың құрметіне аталған жалғыз мектеп – 1935 жылдың қаңтарында Марист бауырлары (1933 жылы бастама көтерілген) құрған Шри-Ланканың Веннапува қаласындағы Джозеф Ваз колледжі. Гоа штатында Санкоаледе мектеп, сондай-ақ Корталимде Әйін Ваз атындағы ғылым колледжі бар. Карнатакада Вазға арналған Модипудағы приход бар, ал Шри-Ланкада Вахакотте приходының құрамында, Галевеладан шамамен 10 шақырым қашықтықтағы Алутвева деген шалғай ауылда оның қамқорлығымен шағын шіркеу бар. Сол жерде Вахакоттеден көшіп келген, оған құлшылық ететін шаруалардың кішкентай қауымы бар. Британдық Лейбористік партиясының депутаты, парламенттегі ең ұзақ қызмет еткен азиялық мүше Кит Ваз – Джозефтің алыс туысы.
So far the only school named in honor of Vaz is the Joseph Vaz College of Wennappuwa, Sri Lanka, which was founded in January 1935 by the Marist Brothers (initiated 1933). In the state of Goa there is a school, at Sancoale as well as a science college in Cortalim named St. Joseph Vaz. In Karnataka, there is a parish dedicated to Vaz in Mudipu and in Sri Lanka, there is a chapel under his patronage in a remote village called Aluthwewa, about 10 miles off Galewela, in the Parish of Wahakotte. There is a small community of Christians who are migrant farmers from Wahakotte there who brought the devotion to him. British Labour MP Keith Vaz, the Parliament's longest serving Asian member, is a distant relative of Joseph.
Негізгі
Бәракетті Жозеф Ваздың хаттары: Гоаның ұлы, Канара және Шри-Ланканың апостолы. Ред. Косме Хосе Ваз Коста. Гоа: Эремито М. Ребело, 2011.
Letters of Blessed Joseph Vaz: Son of Goa, Apostle of Canara and Sri Lanka. Ed. Cosme Jose Vaz Costa. Goa: Eremito M. Rebelo, 2011.
Екіншілік
Маскаренхас, Майкл, SDB. Дауыл мен найзағай арқылы: Қанара мен Шри-Ланканың елшісі (1651–1711) – Блаженді Джозеф Ваздың өмірбаяны және Шри-Ланкадағы алғашқы ораториандардың (Гоа) тарихи еңбектері туралы есеп. Мумбаи: Tej prasarini Don Bosco Communications, 2001. Маскаренхас, Майкл, SDB. Bhaktivant Jose Vazachem Caritravarnan: Kanara және Sri Lankecho prashit (1651–1711) ani Goemcya pratham Oratorian Sansthen Sri Lankat kel’lea caritrik missao vavracho vivar. Конкани тіліне (каннада әрпімен) аударған: Реджинальд Пинто, Сантош Менезес, OFM Cap. және Виктор Родригес. Мумбаи: Tej prasarini Don Bosco Communications, 2002. Маскаренхас, Майкл, SDB. Vadoll ani tufananantlean: Goencho bhagevont put Padri Juze Vazachea jivitachi kotha. Конкани тіліне (рим әрпімен) аударған: Томас Мисквит және Джесс Фернандес. Panjim: Boskon Communications, 2010. Маскаренхас, Майкл, SDB. Vadalvara va tufanatun: Dhanyavadit Joseph Vaz yanche jivan caritra. Маратхи тіліне аударған: Анил Дабре. Мумбаи: Tej prasarini Don Bosco Communications, 2006. Кабрал е Са, Марио және Лурдес Браво да Коста Родригес, Ұлы Гоандар. 1-том: Аббе Фария, Хосе Ваз, Лата Мангешкар, Т. Б. Куна. N. N. A. P. Publications, 1986. Дон Питер, W. L. A. Сейлон шіркеуі тарихы бойынша зерттеулер. Коломбо: Catholic Press, 1963. Дон Питер, W. L. A. Тарихи жинақтар. Коломбо, н. п., 1992. Гомес, Мануэл. Блаженді Джозеф Ваз: Өз заманынан озық шығармашылық миссионер. Ескі Гоа: Manuel P. Gomes, Pastoral Institute St Pius X, 2010. Goonetileke, H. A. I. Цейлонның библиографиясы. 5 томдық. Цуг: Швейцария, 1975–1983. Перейра, Денис Г. Блаженді Джозеф Ваз, Адам, оның миссиясы, оның үндеуі. Бомбей: Pauline, шамамен 1996. Перера, С. Г. Блаженді Джозеф Ваздың өмірі: Шри-Ланка елшісі. Онтарио: Humanics Universal Inc., 2011. [Говада қайта басылған: Эремито М. Ребело.] Перера, С. Г., ред. Сейлондағы ораториандық миссия: Құрметті Джозеф Ваздың өмірі мен еңбегіне, оның серіктері мен ізбасарларына қатысты тарихи құжаттар. Коломбо: Caxton Printing Works, 1936. Перниола, V. Шри-Ланкадағы католик шіркеуі: Голланд кезеңі. 2 томдық. Дехивала: Tissara Prakasakayo, 1983. Перниола, V., ауд. Шри-Ланкадағы католик шіркеуі. Португал кезеңі: Түпнұсқа құжаттар. Сейлон тарихи журналының 15–16 монографиялық сериясы. Дехивала: Tissara Prakasakayo 1989–(1991). [1:77.] Викрамасинге, Мартин. Сингал әдебиетінің ескерткіштері. Коломбо: Gunasena, 1948/1963. Гомес, Луис. Boddvo Iadnik. Коста, Косме. Жозеф Ваздан хат. До Рего, Себастьяно. "Құрметті" әке Жозе Ваздың өмірі.
Mascarenhas, Michael, SDB. Through Storm and Tempest: A Biography of Blessed Joseph Vaz, Apostle of Canara and Sri Lanka (1651–1711) and an Account of the Historic Exploits of the First Oratorians (Goa ) in Sri Lanka. Mumbai: Tej prasarini Don Bosco Communications, 2001. Mascarenhas, Michael, SDB. Bhaktivant Jose Vazachem Caritravarnan: Kanara and Sri Lankecho preshit (1651–1711) ani Goemcya pratham Oratorian Sansthen Sri Lankat kel'lea caritrik missao vavracho vivar. Tr. into Konkani (Kannada script) by Reginald Pinto, Santosh Menezes, OFM Cap. and Victor Rodrigues. Mumbai: Tej prasarini Don Bosco Communications, 2002. Mascarenhas, Michael, SDB. Vadoll ani tufananantlean: Goencho bhagevont put Padri Juze Vazachea jivitachi kotha. Translation into Konkani (Roman script) by Thomas Misquith and Jess Fernandes. Panjim: Boskon Communications, 2010. Mascarenhas, Michael, SDB. Vadalvara va tufanatun: Dhanyavadit Joseph Vaz yanche jivan caritra. Translation into Marathi by Anil Dabre. Mumbai: Tej prasarini Don Bosco Communications, 2006. Cabral e Sa, Mario, and Lourdes Bravo da Costa Rodrigues, Great Goans. Vol. 1: Abbe Faria, Fr Jose Vaz, Lata Mangeshkar, T. B. Cunha. N. N. A. P. Publications, 1986. Don Peter, W. L. A. Studies in Ceylon Church History. Colombo: Catholic Press, 1963. Don Peter, W. L. A. Historical Gleanings. Colombo, n. p., 1992. Gomes, Manuel. Blessed Joseph Vaz: A Creative Missionary Ahead of His Time. Old Goa: Manuel P. Gomes, Pastoral Institute St Pius X, 2010. Goonetileke, H. A. I. A Bibliography of Ceylon. 5 vols. Zug: Switzerland, 1975–1983. Pereira, Denis G. Blessed Joseph Vaz, the Man, His Mission, His Message. Bopmbay: Pauline, c. 1996. Perera, S. G. Life of Blessed Joseph Vaz: Apostle of Sri Lanka. Ontario: Humanics Universal Inc., 2011. [Reprinted in Goa by Eremito M. Rebelo.] Perera, S. G., ed. The Oratorian Mission in Ceylon: Historical Documents relating to the Life and Labours of the Venerable Father Joseph Vaz, his Companions and Successors. Colombo: Caxton Printing Works, 1936. Perniola, V. The Catholic Church in Sri Lanka: The Dutch Period. 2 vols. Dehiwala: Tissara Prakasakayo, 1983. Perniola, V., tr. The Catholic Church in Sri Lanka. The Portuguese Period: Original Documents. Ceylon Historical Journal monograph series 15–16. Dehiwala: Tissara Prakasakayo 1989–(1991). [1:77.] Wickremasinghe, Martin. Landmarks of Sinhalese Literature. Colombo: Gunasena, 1948/1963. Gomes, Luis. Boddvo Iadnik. Costa, Cosme. A letter from Joseph Vaz. Do Rego, Sebastiao. Vida do Veneravel Padre Jose Vaz.