Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уильям Портер "Билл" Лоуренс (13 қаңтар 1930 – 2 желтоқсан 2005) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің вице-адмиралы және әскери авиаторы, 1978 жылдан 1981 жылға дейін АҚШ Әскери-теңіз академиясының суперинтенданты қызметін атқарған. Лоуренс белгілі ұшқыш, әскери ұшақта дыбыс жылдамдығынан екі есе жоғары жылдамдықпен ұшқан алғашқы әскери авиатор және Меркурий ғарыш бағдарламасына түскен соңғы үміткерлердің бірі. Вьетнам соғысы кезінде Лоуренс жауынгерлік тапсырмада атып түсірілді және 1967 жылдан 1973 жылға дейін алты жыл соғыс тұтқыны ретінде өтті. Осы кезеңде ол тұтқындаушыларына қарсы тұруымен көзге түсті.
American poet
William Porter "Bill" Lawrence (January 13, 1930 – December 2, 2005) was a decorated United States Navy vice admiral and Naval Aviator who served as Superintendent of the United States Naval Academy from 1978 to 1981. Lawrence was a noted pilot, the first Naval Aviator to fly twice the speed of sound in a naval aircraft, and one of the final candidates for the Mercury space program. During the Vietnam War, Lawrence was shot down while on a combat mission and spent six years as a prisoner of war, from 1967 to 1973. During this time, he became noted for his resistance to his captors.
Ерте өмір және білім
Лоренстің ата-анасы мен әже-шешесі Теннесси штатынан шыққан. Оның әкесі Роберт Лэнди "Fatty" Лоуренс (1903–1976) Вандербильт университетінде оқыған, ол 1924 жылы бітірген, белгілі студент-спортшы болды. Ол 1930 жылдың 13 қаңтарында Нэшвилл қаласында дүниеге келді және жергілікті мектептерге қатысты. Лоуренс өзін академиялық жағынан да, студенттік спортшы ретінде де ерекшелендірді – сыныбында бірінші болып бітіріп, студенттік кеңестің төрағасы болды, сонымен қатар Нэшвиллдің Вест-Энд орта мектебінде студент-спортшы ретінде көзге түсті. 1947 жылы Йель университетінен стипендия ұсынылғанына қарамастан, ол АҚШ Әскери-теңіз академиясына түсуді жөн көрді.
Lawrence's parents and grandparents were from Tennessee. His father Robert Landy "Fatty" Lawrence (1903–1976) attended Vanderbilt University, where he was a noted student athlete who graduated in 1924. He was born January 13, 1930, in Nashville, and attended local schools. Lawrence distinguished himself not just as an outstanding student academically, graduating first in his class and being a student body president, but also as a student athlete at Nashville's West End High School, and in 1947 turned down a scholarship for Yale University to attend the United States Naval Academy.
Теңіз мансабы
Лоуренс әскери-теңіз академиясында үш спорт түрінен үздік спортшы ретінде көзге түсті: футбол, баскетбол және бейсбол. Академияда оқып жүрген кезінде ол бірнеше жоғары лауазымды мичмандық қызметтерді атқарды, оның ішінде мичмандық бригадасының командирі және 1951 жылғы түлектер тобының президенті болды. Сондай-ақ, ол 725 түлектің арасында 8-ші орынды академиялық жетістіктерімен иеленді. Оның басқа да маңызды еңбектеріне мичмандық тәртібін реттейтін ар-ұяқ қағидасын құруға көмектесу кіреді. 1951 жылы ол АҚШ Әскери-теңіз академиясын электротехника мамандығы бойынша бітірді. Лейтенант Лоуренс 1951 жылдың қыркүйегіне дейін Мичмандық командирінің көмекшісі ретінде академияда қызмет етті, содан кейін ұшқышқа дайындыққа бағытталды. 1952 жылы Лоуренс Әскери-теңіз авиаторы атанды.
Lawrence stood out as a varsity athlete in three sports at the Naval Academy: football, basketball, and baseball. During his time at the academy, he held several high ranking midshipman offices, including commander of the Brigade of Midshipmen, president of the Class of 1951, while also graduating 8th academically out of a class of 725. His other major accomplishments included helping to establish the honor concept governing midshipmen's conduct. He graduated from the U. S. Naval Academy with a Bachelor of Science degree in electrical engineering in 1951. Ensign Lawrence continued on at the Naval Academy as aide to the Commandant of Midshipmen until September 1951, when he reported to flight training. Lawrence became a Naval Aviator in 1952.
Вьетнам соғысы
1967 жылы сол кездегі командир Лоренс «Констелляция» әуе кемесінде 143-ші истребитель эскадрильясының (VF 143) командирі болып қызмет етті. 1967 жылғы 28 маусымда Лоренс және оның радарлық операторы, кіші лейтенант Джеймс У. Бейли, Бюро нөмірі 152242 болатын F-4B Phantom II ұшағымен Солтүстік Вьетнамның Нам Динь қаласының солтүстік-батысындағы шабуыл кезінде, әуе шабуылына қарсы күресу бөліміне жетекшілік етіп ұшып жатқанда, ұшақ 85 мм снарядтан зардап шекті. Гидравликалық жүйе істен шыққанға қарамастан, Лоренс пен Бейли бомбаларын тастады, бірақ маневр жасау кезінде ұшақтың құйрығының бөлігі айырылып қалды. Екі офицер де катапультация жасауға мәжбүр болды, тұтқындалды және 1973 жылға дейін «Ханой Хилтон» деп белгілі Хун Ло түрмесінде соғыс тұтқыны ретінде ұсталды, осы уақыт ішінде олар қайта-қайта азаптаулар мен ұрып-сапыруларға ұшырады. Ол, бірге тұтқынға алынған Джеймс Стокдейлмен, тұтқынға қарсы күресімен танымал болды. Сонымен қатар, ол тұтқында болған кезде әрбір тұтқынның атын-жөні мен шені жаттап алды. Ол түрме қабырғаларын соғып, басқа тұтқындармен байланысу үшін код әзірледі. Бейли 1973 жылғы 18 ақпанда, ал Лоренс 1973 жылғы 4 наурызда босатылды. Тағы бір тұтқын – болашақ президенттік үміткер және сенатор Джон Маккейн болды. Лоренстің «Los Angeles Times» газетіндегі некрологында Маккейн: «Ол менің өмірімде кездескен ең ұлы адам болуы мүмкін», – деді және оның «тұрақты, бекем, шабыттандыратын, бірақ өте рационалды басшылығы көптеген қиын жағдайларда бізге жол көрсетті» деп атап өтті.
In 1967, then Commander Lawrence was serving as commanding officer of Fighter Squadron 143 (VF 143), aboard the aircraft carrier Constellation. On 28 June 1967, Lawrence and his radar intercept officer, Lieutenant, junior grade James W. Bailey, were flying an F 4B Phantom II aircraft, Bureau Number 152242, while leading an anti aircraft suppression section during a raid northwest of Nam Dinh, North Vietnam. Their aircraft was struck by an 85 mm round while rolling in on target. Despite failing hydraulics, Lawrence and Bailey released their bombs, but part of the aircrafts tail section separated while attempting to pull out of a dive. Both officers were forced to eject, were captured, and were held as prisoners of war at the Hỏa Lò Prison (the Hanoi Hilton) – until 1973, during which time they suffered repeated torture and beatings. Along with fellow prisoner James Stockdale, Lawrence became noted for his resistance to his captors. Additionally, he memorized every POW by name and rank while in captivity. He developed a code by tapping on the prison walls to communicate with other prisoners. Bailey was released on 18 February 1973 and Lawrence on 4 March 1973. Another fellow inmate was future presidential candidate and Senator John McCain. In Lawrence's obituary in the Los Angeles Times, McCain stated, "He's probably the greatest man I've ever known in my life," and that it was the former's " constant, steadfast, inspirational, yet very rational leadership that guided many of us through some very difficult times."
Вьетнам соғысынан кейінгі қызмет
Мекенге оралғаннан кейін және Мемфис әскери-теңіз ауруханасында сауығып шыққаннан кейін, Лоуренс Вашингтондағы Ұлттық соғыс колледжіне оқуға түсті, онда ол үздік түлек атанды. Сол кезеңде ол Джордж Вашингтон университетінде оқып, 1974 жылдың шілдесінде халықаралық қатынастар бойынша магистр дәрежесін алды. 1974 жылдың шілдесінде контр-адмирал дәрежесіне көтерілгеннен кейін Лоуренс Калифорниядағы Лемур әскери-әуе базасында АҚШ Тынық мұхиты флотының жеңіл шабуылдық қанаттарының командирі болып қызмет етті. Кейіннен ол Пентагонның авиациялық бағдарламалар бөлімінің директоры және әскери-теңіз операциялары (әуе соғысы) баслығының орынбасары болып қызмет атқарды. 1980 жылдың 1 тамызында вице-адмирал дәрежесіне көтерілді. Лоуренс 1981 жылдың қыркүйегінде Перл-Харбордағы АҚШ үшінші флотының құрама күштеріне басшылық етті. 1983 жылы ол 45 жастан асқандар арасындағы Гавайи қарулы күштерінің жеке теннис чемпионатында жеңіске жетті. 1983 жылдың 28 қыркүйегінде ол әскери-теңіз операциялары (кадрлар, персонал және оқу) бас орынбасары/әскери-теңіз кадрларының бастығы болып тағайындалды, ол кадрлар және оқу мәселелері бойынша әскери-теңіз саясатын қалыптастыруға және іске асыруға жауапты болды. Осы кезеңде флоттағы теңізшілер оны «Теңізшілер адмиралы» деп атады. 2000 жылы Теңіз академиясы Лоуренстің туған оқу орнына қосқан үлесін мойындап, оған үздік түлектердің біріне берілетін сыйлықты табыс етті. 2004 жылы адмирал Лоуренс жоғары мектепте және колледждегі спорттық жетістіктері үшін Теннесси штатының спорттық даңқ залына енгізілді. 2009 жылы АҚШ әскери-теңіз күштері Арли Берк классының эсминеціне Уильям П. Лоуренс деген ат берді, оның кемеге спонсорлық жасаушысы оның әйелі мен қыздары болды. 2008 жылдың 17 қазанында әскери-теңіз академиясында вице-адмирал Уильям П. Лоуренстің қоладан жасалған мүсіні ашылды. Бұл мүсін әскери-теңіз академиясының түлегі және іскер адам Х. Росс Перо сыйға берді.
Following repatriation and convalescence at the Naval Hospital in Memphis, Lawrence attended the National War College in Washington D. C., where he was designated a distinguished graduate. During the same period, he attended George Washington University, receiving his master's degree in international affairs in July 1974. After promotion to Rear admiral in July 1974, Lawrence served as Commander, Light Attack Wing, U. S. Pacific Fleet at Naval Air Station Lemoore, California. Subsequently, he served as the Director, Aviation Programs Division and Assistant Deputy Chief of Naval Operations (Air Warfare) in The Pentagon. He was promoted to Vice admiral on August 1, 1980. Lawrence assumed command of the U. S. Third Fleet in Pearl Harbor, Hawaii, in September 1981. In 1983, he won the Hawaii Armed Forces singles tennis championship in the seniors division (over 45). On 28 September 1983, he became the Deputy Chief of Naval Operations (Manpower, Personnel and Training)/Chief of Naval Personnel, responsible for formulating and executing Navy policies on personnel and training matters. During his period, he was dubbed by the men and women in the fleet as the "Sailor's Admiral". In 2000, the Naval Academy recognized Lawrence's contributions to his alma mater by presenting him with one of its Distinguished Graduate Awards. In 2004, Admiral Lawrence was inducted into the Tennessee Sports Hall of Fame in recognition of his athletic achievements both in high school and college. In 2009, the U. S. Navy named the Arleigh Burke class destroyer William P. Lawrence in his honor, sponsored by his widow and daughters. On October 17, 2008, a bronze statue of Vice Admiral William P. Lawrence was dedicated at the Naval Academy. The statue was a gift of the Naval Academy graduate and business tycoon H. Ross Perot.
Жеке өмір
1973 жылы Вьетнамнан қайтқанда Лоуренс әйелінің қайтадан үйленгенін білді. Келесі жылы ол Диана Уилкокс Роға үйленді. Венди Лоуренс әкесінің қадамын басып, Әскери-теңіз күштеріне қабылданып, капитан шеніне жетті. Әкесі сияқты, ол да Әскери-теңіз авиаторы болды. Кейін NASA ғарышкері атанды және төрт рет ғарыш шаттлымен ғарышқа ұшты. Оның қарындасы, доктор Лори Лоуренс, әкесінің әкесі бітірген Вандербильт университетінде оқыды және қазір Вандербильт университетінің медициналық орталығында дәрігер болып жұмыс істейді.
When Lawrence returned from captivity in Vietnam in 1973, he found that his wife had remarried. The following year, he married Diane Wilcox Raugh. Wendy Lawrence followed her father into the Navy and attained the rank of Captain. Like her father, she became a Naval Aviator. She later became a NASA astronaut and flew four Space Shuttle missions. Her sister, Dr. Laurie Lawrence, attended Vanderbilt University—her paternal grandfather's alma mater—and is a physician at the Vanderbilt University Medical Center.