Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Төрт үнді патшасы немесе Жаңа әлемнің төрт патшасы – ирокездер конфедерациясының бес тайпасының бірінен шыққан үш мохаук басшысы және алгонкин халықтарының мохикандық өкілі, олардың портреттерін Джон Верэльст 1710 жылы Нью-Йорктан Ұлыбритания королевасы Аннамен кездесу үшін Лондонға сапар жасағанда суреттеген. Үш мохаук: Са Га Йеат Куа Пиет Тоу, Аю кланынан, Маквас патшасы деп аталған, христиандық есімі Питер Брант (мохаук басшысы Джозеф Бранттың атасы); Хо Не Йеат Тоу Но Роу, Жеті Қазан патшасы ("Ұлы қайнау ошағы") немесе Джон Канажохари; және Ти Йи Хо Га Роу, "Қос өмір" деген мағынада, Жеті Қазан кланынан, сондай-ақ Хендрик Тежонихокарава немесе Король Хендрик деп аталған. Француздарға қарсы қорғаныс үшін әскери көмек сұрағаннан басқа, басшылар француз иезуиттерінің ықпалын азайту үшін миссионерлерді сұрады, олар көптеген мохауктарды католицизмге аударған. Королева Анна Кентербери архиепископы Томас Тенисонға хабарлады. Миссияға рұқсат берілді, ал мэр Шкайлер келесі жылы Мохаук өзенінің жанындағы Форт Хантерде (Мохауктардың "Төменгі қамалы" ауылының жанында) шіркеу салдырды. Королева Анна күміс қасиеттер жинағы мен қамыс орган сыйлады. "Төменгі қамалы" деп белгілі мохаук ауылы 18 ғасырдың басында христиандыққа кеңінен көшті, ал өзен бойындағы Canajoharie-дегі "Жоғарғы қамалынан" өзгеше. Соңғысында 1769 жылға дейін миссия құрылмады, онда ирокездерге британдық агент Уильям Джонсон Үндістан қамалы шіркеуін салды. Ол әлі де тұр. Лондонға жасаған дипломатиялық сапарды еске алу үшін Король Джон Верэльстке Төрт патшаның портреттерін салу тапсырылды. Бұл суреттер бастапқыда Кенсингтон сарайында қойылды, содан кейін Хэмптон-корт сарайына көшірілді (1835 жылғы тізімде тіркелген). Олар кейінгі тізімдерде кездеспейді және Патшалық жинақтан шығып кеткені болжамдалады. Джон Верэльсттің төрт патшаның суреттері 1851 жылға дейін Торндон-холлдағы Лорд Петренің жинағында болды. Бұл суреттерді 1977 жылы Канаданың мемлекеттік архиві Мемлекеттік хатшының көмегімен сатып алды. Елизавета II оларды Оттавада ашты. Лондонға келген кезде олар Ковент-Гардендегі Кинг-стриттегі "The Crown and Cushion" қонақ үйінде тұрды. Томас Арн олардың мейманханашысы болды, ол мейманханашы және жиһаз жасаушы еді, ол өз қонақтарына өте мейірімді және қамқор болды. Осының арқасында үндістер оны мохаук тіліндегі шомылу рәсімінде Катаракви деп атады. Катаракви қазіргі Кингстон қаласы (Онтарио) болған бекініс еді. Олар алғаш рет төсекке жатып, оған үйренді. Төрт патша Лондонда қызықты көрініс болды, олардың дене бітімі, бұлшық еттері және алты футтан бір-екі дюйм биіктігімен қатар сипатталды. Олардың терісі қоңыр, ал шаштары ұзын және қара болды. "Олардың сыртқы келбеті өте қаһарлы және салтанатты, ал олардың сызбалары жеткілікті түрде дұрыс, бірақ біршама қатал және мұңды." Олардың беттері суреттермен жабылған, бұл суреттер соғыста қорқыныш туғызу үшін жасалған. Олардың әдепті екендігі айтылды, оларға ұсынылған кез келген сусын мен тамақтан бас тартпайды. Олар ағылшын сиыр етін басқа тағамдардан гөрі артық жақсы көретін. Лондондықтар оларды да денсаулығы жақсы деп сипаттады. "Олардың денсаулығы жақсы, өйткені олар алғашқы адамдар үшін лайықты; олар подагра, сусыну, бүйрек тасы немесе қызбадан бейхабар." Татуировкалар алдымен теріге штамп түсіріліп, содан кейін инемен немесе кішкентай сүйектермен етке тесіліп, қан шығатынша жасалған. Оның татуировкаларының нақты мағынасы белгісіз болса да, оның егжей-тегжейлі татуировкалары оның басшы және жауынгер мәртебесіне байланысты болуы мүмкін деп болжамдауға болады. Брант Лондоннан оралғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды. Са Га Йеат Куа Пиет Тоу "Император" Ти Йи Хо Га Роудың інісі болды.
The Four Indian Kings or Four Kings of the New World were three Mohawk chiefs from one of the Five Nations of the Iroquois Confederacy and a Mohican of the Algonquian peoples, whose portraits were painted by John Verelst in London to commemorate their travel from New York in 1710 to meet Queen Anne of Great Britain. The three Mohawk were: Sa Ga Yeath Qua Pieth Tow of the Bear Clan, called King of Maquas, with the Christian name Peter Brant (grandfather of Mohawk leader Joseph Brant); Ho Nee Yeath Taw No Row of the Wolf Clan, called King of Canajoharie ("Great Boiling Pot"), or John of Canajoharie; and Tee Yee Ho Ga Row, meaning "Double Life", of the Wolf Clan, also called Hendrick Tejonihokarawa or King Hendrick. In addition to requesting military aid for defence against the French, the chiefs asked for missionaries to offset the influence of French Jesuits, who had converted numerous Mohawk to Catholicism. Queen Anne informed the Archbishop of Canterbury, Thomas Tenison. A mission was authorized, and Mayor Schuyler had a chapel built the next year at Fort Hunter (located near the Mohawk "Lower Castle" village) along the Mohawk River. Queen Anne sent a gift of a silver Communion set and a reed organ. The Mohawk village known as the "Lower Castle" became mostly Christianized in the early 18th century, unlike the "Upper Castle" at Canajoharie further upriver. No mission at the latter was founded until 1769, when William Johnson, the British agent to the Iroquois, built the Indian Castle Church. It still stands. To commemorate the diplomatic visit to London, the Crown commissioned John Verelst to paint the portraits of the Four Kings. These paintings were initially displayed at Kensington Palace, then moved to Hampton Court Palace (where they appeared in an inventory of 1835). They do not appear in any later inventories and must be assumed to have left the Royal Collection. Paintings of the four kings by John Verelst appear in the collection of Lord Petre at Thorndon Hall by 1851. These paintings were purchased by the Public Archives of Canada with aid from the Secretary of State in 1977. Queen Elizabeth II unveiled them in Ottawa. During their visit to London, they lodged at The Crown and Cushion, in King Street, Covent Garden. Thomas Arne was their host, he was an inn keep and an upholsterer, he was very kind and considerate to his visitors. Because of this, the Indians renamed him Cataraqui in a Mohawk christening ceremony. Cataraqui was the fort that has now become the city of Kingston, Ontario. Here they slept on beds for the first time and became accustomed to them. The four kings were quite a spectacle in London, they were all described in a contemporary pamphlet as being in shape, muscular and within an inch or two of being six feet tall. Their complexions were described as being brown and their hair long and black. "Their visages are very awful and majestick, and their features regular enough, though something of the austere and sullen." Their faces are covered in art, probably meant to inspire terror during battle. They are described as polite, they will not refuse any drink or food that is offered to them. They loved English beef more than any other kind of food offered to them. The people of London also described them as healthy. "Their health is good, as is proper for primitives; they know no gout, dropsy, gravel, or fevers." The tattoos were created by first stenciling on the skin and then stabbed into the flesh with needles or little bones until it bled. Although the exact meaning of his tattoos is unknown it can be assumed that his detailed tattoos are because of his status as a leader and a warrior. Brant died soon after he returned from London. Sa Ga Yeath Qua Pieth Tow was the brother of the "Emperor" Tee Yee Ho Ga Row.
Хо Ни Еат То Но Роу (Канахохари патшасы) (Канахохари Джон)
Хо Ни Еат То Но Роу қазіргі Нью-Йорк штатының солтүстігінде дүниеге келген. Ол Ұлыбританияға королевамен кездесу үшін сапар шеккен үш хауденосауне (ирокездер) басшысының бірі болды. Хо Ни Еат То Но Роу христиан дініне өтіп, содан кейін Жұнис деп аталды. Хо Ни Еат То Но Роу – Қасқыр руының мүшесі болғандықтан, Джон Верэльст салған портретінде оның қасында қасқыр бейнеленген. Басқа басшылар сияқты, символдық дене белгілері, киім және әдемі немесе ерекше заттар – бұл түпкілікті дипломаттардың құндылықтары мен мәртебесін көрсету тәсілдері еді.
Ho Nee Yeath Taw No Row was born in what is now Upstate New York. He was one of the three Haudenosaunee (Iroquois) chiefs who traveled to Great Britain to meet the Queen. Ho Nee Yeath Taw No Row was baptized and then called John. Ho Nee Yeath Taw No Row was a part of the Wolf Clan, and that is why a wolf is depicted with him in his portrait by John Verelst. Just like the other chiefs the symbolic skin markings, clothing, and beautiful or unique items were all ways that Native diplomats demonstrated their values and status.
Этов О Коам (Николас)
Эту О Коам мохикан тайпасынан шыққан басшы емес, бірақ ол басқа басшылармен бірге Ұлыбританияға, королевамен кездесу үшін сапар шекті. Верэльст салған Эту О Коамның суретінде ол бас жағы оюлы, ағаштан жасалған доп тәрізді соққы құралын ұстап тұр, бұл оның жауынгер екенін көрсетеді. Эту О Коамның бетіне "Көкмаймыл" татуировкасы салынған, "Көкмаймыл" – аса күшті аспан рухы саналған және оны жауынгерлер рухани қолдау символы ретінде тағуға болады.
Etow Oh Koam was a Mohican and not a Haudenosaunee chief, but he also traveled with the other chiefs to Great Britain to meet the Queen. In Etow Oh Koam's portrait by Verelst, he is holding a carved wooden ball headed club, which shows his status as a warrior. Etow Oh Koam has a Thunderbird tattooed on his face, the Thunderbird was thought to be a powerful sky spirit and it was a symbol of spiritual support for a warrior to wear it.
Те Йи Хо Га Роу (Хендрик Тежонихокарава) (Кинг Хендрик)
Ти-И Хо Га Роу (хрестілген Хендрик) – Ұлыбританияға патшайыммен кездесу үшін сапарлаған үш хауденосауне (ирокездер) басшысының үшіншісі. Ол «Алты ұлттың императоры» деп аталады. Ти-И Хо Га Роу Верелст салған портретте уампум белбеуін ұстап тұрған күйінде бейнеленген. Уампум белбеуі ирокез халқы үшін маңызды зат болды, ол кездесуді есте сақтауға және белбеу қайтарылмайынша бұзылмайтын одақты көрсетеді. Лондон тұрғындары Ти-И Хо Га Роуды бойы ұзын, келбеті әдемі деп сипаттады, оның терісі «қызыл күннің көлеңкелі түсін» көрсеткен. Ол шамамен отыз жаста болған, өз халқының арасында күшті және беделді адам болды, сондай-ақ ағылшыздардың жақсы досы ретінде танымал еді. Ти-И Хо Га Роу өзінің інісі Са Га Йеат Куа Пит Тоумен бірге Англияға сапар шекті.
Tee Yee Ho Ga Row (baptized Hendrick) was the third of the three Haudenosaunee (Iroquois) chiefs who traveled to Great Britain to meet the Queen. He is called the "Emperor of the Six Nations." Tee Yee Ho Ga Row is depicted in his portrait by Verelst as holding a wampum belt. The wampum belt was a significant item to the Iroquois people that serves to remember the meeting and to represent an alliance that cannot be broken unless the belt is returned. The people of London described Tee Yee Ho Ga Row as tall and handsome, his complexion showed "the shadowed livery of the burnished sun." He was about thirty years old, and a powerful man among his people, he was described as a good friend to the English. Tee Yee Ga Row traveled to England with his brother Sa Ga Yeath Qua Pieth Tow.