Кіріспе

Британдықтар мен американдықтар арасындағы шайқас, екінші шайқас.

Сакет портының бірінші шайқасы (кейде Сакетт деп те жазылады) 1812 жылдың 19 шілдесінде АҚШ пен Ұлыбритания арасында болды; бұл екі елдің әскерлері арасындағы соғыстың алғашқы қақтығысы еді. Нәтижесінде американдық әскерлер ауылға және оның маңызды кеме жасау шеберханасына жасалған шабуылды тойтарды, онда осы соғыс үшін 12 әскери кеме салынды.

Өмірбаян

Сакетс-Харбор Нью-Йорк штатының солтүстігіндегі Онтарио көлінің оңтүстік-шығыс жағалауында орналасқан. 1812 жылғы соғыс кезінде ол АҚШ-тың басты кеме құрылысы орталығы ретінде дамыды, онда он екі соғыс кемесі құрылды. Көлде стратегиялық жағдайының артықтығы, мол ресурстары және тамаша табиғи порты бар шағын ауыл, соғыстың солтүстік театрындағы әскери және теңіз операцияларының орталығына айналғанда өркендеді. Бірінші шайқастан кейін ауыл мен порт кеңейтіліп, нығайтылды, ірі және орталықтандырылған әскери кешенге айналды, онда бірнеше мың әскер мен кеме құрылысы жұмысында 3000 жұмысшы қызмет етті. Осы кезеңде бұл кешен штаттағы халық саны бойынша төртінші орынға ие болды. 1812 жылдың 19 шілдесінде Онидадан келген капитан Меланктон Тейлор Вулси өзінің бригінің мачтасынан Сакетс-Харборға қарай бет алған бес жау кемесін байқады. Британдық кемелер провинциялық теңіз флотына қарасты: (24 зеңбірек), Принц-Регент (22 зеңбірек), Мойра графы (20 зеңбірек), Губернатор Симко (10 зеңбірек) және Сенека (2 зеңбірек). Британдықтар жақын жердегі ұн тасымалдаған сауда кемесін басып алып, оның экипажын жағалауға жіберіп, АҚШ-тан Oneida және Лорд Нельсон кемелерін, соғыс жарияланбастан бұрын АҚШ әскері басып алған сауда кемесін беруді талап етті. Егер оларға оқ атса, Сакетс-Харбор ауылын өртеп жіберетіндерін айтты.

Шайқас

Бірінші оқтарды британдықтар Oneida бригіне атты, ол келіп жатқан британдық кемелерден қашып құтылуға тырысты, бірақ сәттілік болмады және Navy Point-ке қайтып келді. Британдықтар одан әрі жылжып, тістік тастады. Ал Oneida жағалаудағы төбешікке жақын, 9 зеңбіректің бір жағын жауға бұрып орналастырды, ал қалғандарын алып шығып, асығыс түрде жағалау бойындағы төбеге орналастырды. Бұл жерде Oneida үшін арналған, бірақ тым ауыр болғандықтан қолданылмаған 32 фунттық зеңбірек орнатылған еді. Зеңбірек астында шамамен 2 метрлік қорғаныш дөңгелек салынған. Дабыл оқтары атылып, көршілес жасақтарды шақыру үшін дереу хабаршылар жіберілді. Көптеген жасақтар көмекке уақытында келмеді, алайда күнінің соңына қарай шамамен 3000 жергілікті жасақ жиналды, бірақ олар шайқасқа түспеді. Британдықтар портың қорғанысы туралы қате ақпарат алған және қару-жарақ жағынан ешқандай қауіп жоқ деп ойлады. Сол кезде қалада Oneida экипажынан басқа полковник Беллингер басқаратын полк, капитан Камп басқаратын артиллерия ротасы және жасақтар болды. Капитан Вулси бригін лейтенантқа тапсырып, жағалаудағы басқаруды өз қолына алды, ал 32 фунттық зеңбіректі теңізші Уильям Вон басқарды, ал қалған зеңбіректерді капитан Камп басқарды. Қалада 32 фунттық зеңбірекке қолданылатын кілемнен жасалған жапсырмалармен атылатын шарлардан үлкен оқ болған жоқ. Осы дайындықтар аяқталған кезде, жау батареяға жетіп, оған жақын келді. Шабуыл басталды; алғашқы оқ 32 фунттық зеңбіректен атылды, бірақ ол британдық кемелердің ешқайсысына тимеді. Содан кейін флоттан күлкі дауысы естілді, бұл американдықтардың алғашқы оғы нысанадан қашық кеткенін көрсетті. Британдықтар американдық батареяға қарқынды оқ атып, екі сағат бойы атуды жалғастырды. Британдықтардың көптеген оқтарының дәл болғаны хабарланды. Американдықтар бомбалау кезінде жауап берді; Oneida-ның жақтары мен 32 фунттық зеңбірегі Корольдік теңіз кемелеріне көптеген тікелей және жақын соққылар берді. Шабуылдың соңында, "Royal George" тағы бір жақпен оқ атуға маневр жасағанда, 24 фунттық оқ оның кормасына тиіп, бүкіл кемені шарпып, сегіз адамды өлтіріп, көптеген зақымдар келтірді. "Royal George" кемесінің жоғарғы мачтасы мен шапаншасы да қирады. Басқа британдық соғыс кемелері де зақымдалды, бірақ зақымның мөлшері белгісіз. Осыдан кейін кері шегіну сигналы берілді және британдық флот салтанатсыз Кингстонға, Үстіңгі Канадаға бет бұрды. Американдық оркестр "Янки Дудл" ұлттық әнін орындады, ал әскерлер үш рет жеңіс айғайлады.

Салдары

1812 жылдың 24 шілдесінде генерал Джейкоб Браун күндік табысты офицерлер Вулси, Беллинджер және Кемпке, олардың атқаратын қызметтеріне сәйкес, және әсіресе 32 фунттық зеңбірек экипажына жатқызды. 32 фунттық зеңбіректі басқарған Уильям Воган соғыста жауға қарсы алғашқы оқ атқан адам деп мәлімдеді. Осы зеңбірек жанындағы адамдардың бірі – Джулиус Торри, афроамерикалық, «Қара Джулиус» деген есіммен белгілі және лагерьдегі көпке ұнаған адам болды. Ол өте белсенділікпен және батылдықпен өзінің міндетін өтеді. Шағын қару қолдануға мүмкіндік болмағандықтан, құралынған әскерлердің көп бөлігі шайқасты көрермен ретінде қабылдады.

Жауынгерлік алаңның сақталуы

Америкалық Соғыс алаңдары қоры және оның серіктестері Сакетс-Харбор шайқасының алабының бір бөлігін сатып алып, сақтап қалды.