Кіріспе

Per Erik Wästberg – швед жазушысы, 1997 жылдан бері Швед академиясының мүшесі. Вэстберг Стокгольмде Эрик Вэстберг пен оның әйелі Грета Хирштің ұлы ретінде дүниеге келді. Уппсала университетін әдебиет мамандығы бойынша бітірген. 1976–1982 жылдары Швецияның ең ірі күнделікті газеті «Dagens Nyheter» бас редакторы болды және 1953 жылдан бері оған үлес қосып келеді. Ол Олле Вэстбергтің ағасы. Вэстберг көп жылдар бойы Amnesty International ұйымының мүшесі болды және Халықаралық ПЕН клубының президенті қызметін атқарды. 1999 жылдан бері Әдебиет бойынша Нобель сыйлығы комитетінің мүшесі, ал 2005–2019 жылдары төрағасы болды.

Әдеби шығармашылық

Пер Вэстберг көптеген кітаптар жариялаған, оның ішінде Африкаға ерекше қызығушылық танытатын саяхат әдебиеті, романдар, өлеңдер жинақтары және өмірбаяндық кітаптар бар. Сонымен қатар, ол туған Стокгольм қаласының белгілі шежірешісі.

Саяси шығармалары

Вэстберг адам құқықтары үшін жан-жақты күш салды. Ол 1979 жылдан 1986 жылға дейін Халықаралық ПЕН орталығының президенті және 1963 жылы Халықаралық Амнистияның швед бөлімшесін құрған адам болды. Осыған байланысты ол отаршылдыққа қарсы қозғалысқа қатысты. Ол Оңтүстік Африкадағы апартеидке қарсы күресте ерекше белсенділік танытты, онда ол Надин Гордимермен жақын дос болды. 1959 жылы Родезия үкіметі оны елден қуды, ал 1960 жылы "På svarta listan" ("Қара тізімде") атты апартеидге қарсы кітабы жарықтанғаннан кейін Родезияға және Оңтүстік Африкаға кіруіне тыйым салынды. Ол Нельсон Мандела түрмеден босатылғаннан кейін ғана 1990 жылы Оңтүстік Африкаға оралды. 2022 жылдың тамызында Вэстберг 2022 жылы Ресейдің Украинаға басып кіруіне қатысты Амнистияның бір есебіне байланысты туған даудан кейін Амнистиядан кетті. Бұл есеп Ресейді басып кіруге кінәлағаннан өзге, Украина үкіметінің азаматтық жерлерге әскер мен қару-жарақ орналастыруға жауапкершілігі бар екенін, осылайша Амнистияның халықаралық гуманитарлық құқық тұрғысынан қарағанда оларды қауіпке тікелей ұрындырмауы керектігін айтты. "Мен 60 жылдан астам уақыттан бері мүшемін. Амнистияның Украинадағы соғысқа қатысты мәлімдемелеріне байланысты, мен ұзақ және жемісті еңбегімді аяқтауға мәжбүрмін" деді ол.