Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кеннет Аллен Гибсон (15 мамыр 1932 – 29 наурыз 2019) – американдық саясаткер, Демократиялық партиясының өкілі. 1970 жылдан 1986 жылға дейін Нью-Джерси штатының Ньюарк қаласының 36-шы мэрі болды. Ол Солтүстік-Шығыс АҚШ-тың ірі қалаларының арасында тұңғыш афроамерикандық мэр болды.
American politician (1932–2019)
Kenneth Allen Gibson (May 15, 1932 – March 29, 2019) was an American politician of the Democratic Party who was the 36th mayor of Newark, New Jersey from 1970 to 1986. He was the first African American mayor of a major city in the Northeastern United States.
Ерте өмір және білім
Гибсон Ньюарк, Нью-Джерсиде өсті және Орталық орта мектепке барды. Оқудан кейін ол отбасының қаржылық қажеттіліктерін өтеу үшін би ансамблімен бірге ойнады. Гибсон Ньюарк инженерлік колледжінде (қазіргі Нью-Джерси технология институты) азаматтық инженерияны оқыды, бірақ қаржылық қиындықтарға байланысты оқудан бірнеше ай өткен соң зауытта жұмыс істеуге, әскери қызметке шақырылып, кейін Нью-Джерси автомобиль жолдары департаментінде жұмыс істеуге мәжбүр болды. 1963 жылы кешкі сабақтарға қатысып, инженерлік білімін аяқтады.
Gibson grew up in Newark, New Jersey, and attended Central High School, where he played with a dance band after school to bring in income needed for his family. Gibson studied civil engineering at Newark College of Engineering (now New Jersey Institute of Technology), but financial challenges forced him to drop out of school after a few months in school to work in a factory, serve in the military and later work for the New Jersey Highway Department, completing his engineering degree in 1963 by taking night classes.
Ерте мансап
Гибсон 1950-1960 жылдары Нью-Джерси штатының автомобиль жолдары департаментінде инженер болып жұмыс істеді. 1960-1966 жылдары ол Ньюарк тұрғын үй басқармасының бас инженері, ал 1966-1970 жылдары қаланың бас құрылыс инженері болды.
Gibson worked as an engineer for the New Jersey Highway Department from 1950 to 1960. From 1960 to 1966, he was chief engineer for the Newark Housing Authority, and chief structural engineer for the city from 1966 to 1970.
Қала әкімі қызметі
Гибсон 1970 жылы алты кандидаттың ішінен екінші турда сайлауға қатысып, қолданыстағы мэр Хью Аддониционы жеңіп сайланды. Ол кезде Гибсон «Ньюарк – елдегі ең құлдыраған және қаржылық тұрғыдан қиын жағдайдағы қала болуы мүмкін» деп атап өтті. Бұрынғы әкімшіліктің жемқорлықпен айналысқанын айтып, ол реформатор ретінде билікке келді. Соған дейін мэр Аддоницио қорқыту және сөз байласу үшін сотталды. Гибсон қаланың көптеген афроамерикалық тұрғындарының өкілі болды, олардың көпшілігі көшіп келгендер немесе ата-аналары мен ата-бабалары Ұлы көші-қон кезінде Солтүстікке келген. Қаланың өнеркәсіптік қуаты күрт төмендеді. 1950 жылдан бері индустрияландыру салдарынан ондаған мың жұмыс орындары жойылды, ал афроамерикалықтар бұрынғы өмірлерінен жақсы мүмкіндіктер іздеп Оңтүстіктен келді. Қаланың дамуы және нәсілдік шиеленістердің салдарынан 1960 жылдары Солтүстік және Орта Батыстағы басқа да ірі өнеркәсіптік қалалар сияқты мәселелерге тап болды – жұмыссыздық пен отбасылардың қиын жағдайы күшейді. Гибсон билікке келгенге үш жыл бұрын, 1967 жылы қалада нәсілдік дүрбелең болды. Дүрбелеңнен кейін көптеген кәсіпкерлер мен тұрғындар қаланы тастап кетті. Гибсонның сайлануын кейбір адамдар болашақты болжағандай қабылдады. Ақын және драматург Амири Барака: «Біз қаланың мекемелерін, Зимбабве немесе Анголадағы азат етілген аумақтар сияқты, мемлекеттік меншікке береміз» деп жазды. Ал Гибсон өзі: «Америка қалалары қайда бет бұрса, Ньюарк сонда бірінші болады» деді. Гибсон жаңа қалалық кеңеспен бірге «корпоративтік сектордың салықтық жүйесіне қарсы шығып, бизнес мүдделерін қоғамда белсенді және жауапты рөл атқаруға итермеледі». 1974 жылы Гибсон бизнесті қаладан кетірмеу үшін жасаған тырабындағы жақтастарының наразылығына түсті. Амири Барака оны «жаңа колонизатор» деп атап, Гибсонның «Пруденциал, Мемлекеттік (жеке) қызмет, Порт басқармасы және Ньюаркке кіріп-шығатын басқа да ірі корпорациялардың пайдасы үшін жұмыс істеп, салық төлемейтінін» айтты, ал тұрғындар назарсыз қалды. 1976 жылы Гибсон АҚШ қала әкімдері конференциясының алғашқы афроамерикалық президенті болды. Ол 1976 жылдан келесі жылға дейін президент қызметін атқарды. 1979 жылы Гибсон АҚШ сенаторы Джон Хайнцтің сайланған немесе тағайындалған лауазымды адам жасаған ең үлкен мемлекеттік қызметі үшін сыйлығын алды. Гибсонның 16 жыл басқарған кезеңінде қаладағы жұмыссыздық деңгейі 50 пайызға жуық өсті, халық саны азайды, кинотеатрлар болмады, тек бір ғана супермаркет қалды және жоғары сынып оқушыларының үштен екісі ғана бітірді. 1986 жылы демократтық партиядан келген қарсыласы Шарп Джеймс Гибсонды бесінші мерзімге қайта сайлануға тырысқанда жеңіп шықты.
Emerging from a crowded six candidate field, Gibson was elected in a runoff election in 1970, defeating incumbent mayor Hugh Addonizio. At the time Gibson noted that "Newark may be the most decayed and financially crippled city in the nation." He entered office as a reformer, alleging that the prior administration was corrupt. Later that same year, Mayor Addonizio was convicted of extortion and conspiracy. Gibson was also a representative of the city's large African American population, many of whom were migrants or whose parents or grandparents had come North in the Great Migration. The city's industrial power had diminished sharply. Deindustrialization since the 1950s cost tens of thousands of jobs when African Americans were still arriving from the South looking for better opportunities than in their former communities. Combined with forces of suburbanization and racial tensions, the city encountered problems similar to those of other major industrial cities of the North and Midwest in the 1960s increasing poverty and dysfunction for families left without employment. The city was scarred by race riots in 1967, three years before Gibson took office. Many businesses and residents left the city after the riots. Gibson's election was seen by some in almost prophetic terms. Poet and playwright Amiri Baraka wrote, "We will nationalize the city's institutions, as if it were liberated territory in Zimbabwe or Angola." Gibson himself said, "Wherever American cities are going, Newark will get there first". Gibson entered and with his new city council "challenged the corporate sector's tax arrangements and pushed business interests to take a more active and responsible role in the community." By 1974, Gibson had alienated some of his supporters in his efforts to keep businesses from leaving the city. Amiri Baraka then labeled him a "neo colonialist" and complained that Gibson was "for the profit of Prudential, Public (private) Service, Port Authority, and other huge corporations that run in and around and through and out of Newark paying little or no taxes" while the residents were ignored. In 1976, Gibson became the first African American president of the United States Conference of Mayors. He served as president from 1976 until the next year. In 1979, Gibson received the U. S. Senator John Heinz Award for Greatest Public Service by an Elected or Appointed Official, an award given out annually by the Jefferson Awards. After 16 years under Gibson, the city’s unemployment rate had risen nearly 50 percent, its population had continued dropping, it had no movie theaters, only one supermarket remained, and only two thirds of its high school students were graduating. In 1986, fellow Democratic challenger, Sharpe James, defeated Gibson in his attempt to be reelected for a fifth term.
Кейінгі өмірі
1981 және 1985 жылдары Нью-Джерси губернаторының демократиялық үміткерлігіне сәтсіз тырысқаннан кейін, ол бесінші рет қатарынан мэрлікке үміткер болғанда Кеңес мүшесі Шарп Джеймске жеңіліп қалды. Гибсон 1998 жылға дейін инженерлік консалтинг бизнесмен айналысты, содан кейін саясатқа оралуға уақыт келді деді. Ол Эссекс округінің басшысы лауазымына үміткер болды, бірақ бәсекелес Джеймс Треффингерге шамалы айырыспен ұтылды. 2000 жылдың 24 шілдесінде Гибсон пара алу және жақын орналасқан Ирвингтон (Нью-Джерси) қаласындағы мектеп құрылысы жобасынан қаражат ұрлау айыптарымен айыпталды. Гибсон келесі жылы сотқа тартылды, бірақ қазылар алқасы бірауыздан келісімге не келе алмады, нәтижесінде сот тоқтатылды. 2002 жылдың қараша айында Гибсон салықтан қашуға кінәлі екенін мойындады, ал қалған айыптар алынып тасталды. 2005 жылы «Нью-Йорк Таймс» газетіне берген сұхбатында Гибсон Ньюарк қаласының денсаулық сақтау жүйесін жақсартудың өзінің «ең маңызды» мэрлік жетістігі болғанын айтты, бұл қаладағы туберкулездің, нәрестелер өлімінің және босанған аналардың өлімінің жоғары көрсеткіштерін төмендетуге әкелді. Сондай-ақ, ол «қалаға көптеген жұмыс орындарын тарта алмағанына» өкініш білдірді. Қылмыстық істерге қатысты Гибсон «көзге түскен қоғамдық тұлға» прокурорлардың мансаптық өсуі үшін жиі нысанаға алынатынын, «біздің лайықтылығымыз болсын болмасын» атап өтті. Бірақ «тарих кітаптары жазылғанда Кен Гибсонның есімі онда болады», деді ол, сондай-ақ оның айыптаушыларының есімдерін «ешкім есіне алмайды» деп қосты.
After unsuccessful runs in 1981 and 1985 for the Democratic nomination for New Jersey governor, he was defeated as well in his bid for a fifth consecutive term as mayor by Councilman Sharpe James. Gibson then ran an engineering consulting business until 1998, when he said that the timing was right to return to politics. He ran for Essex County executive but lost in a close vote to incumbent James Treffinger. On July 24, 2000, Gibson was indicted for bribery and for stealing funds from a school construction project in nearby Irvington, New Jersey. Gibson went to trial the following year, but a jury failed to reach a unanimous decision, and thus a mistrial was declared. In November 2002, Gibson agreed to plead guilty to tax evasion as long as the other charges were dropped. In a 2005 interview with The New York Times, Gibson said his "most gratifying" mayoral accomplishment had been improving Newark's health services, leading to a reduction in the city's high rates of tuberculosis, infant mortality and the deaths of mothers during childbirth. He also said he regretted not having been able to "attract major job producing industries to the city." Regarding the criminal cases, Gibson observed that "a public figure of note" is often a target of prosecutors seeking advancement, "whether or not we should be." But "when the history books are written, Ken Gibson's name will be there," he said, adding that he did not think "anyone will remember" the names of his prosecutors.
Өлім және мұра
Гибсон 2019 жылдың 29 наурызында 86 жасында Нью-Джерси штатының Вест-Оранж қаласында қайтыс болды. Қоштасу рәсімі 2019 жылдың 4 сәуірінде Ньюарк симфониялық залында өтті. 2019 жылдың мамыр айында Ньюарктағы Броуд көшесі Мэр Кеннет А. Гибсон бульвары деп аталды.
Gibson died in West Orange, New Jersey, on March 29, 2019, at the age of 86. Funeral services were held at Newark Symphony Hall on April 4, 2019. In May 2019, Broad Street in Newark was designated Mayor Kenneth A. Gibson Boulevard.