Кіріспе

Британдық кино пионері Роберт Уильям Пол (3 қазан 1869 – 28 наурыз 1943) – ағылшын кино пионері және ғылыми құралдар жасаушы. Ол 1895 жылдың сәуір айында-ақ көркем фильмдер түсірді, олар алғаш рет Эдисонның кинетоскопының үлгілерінде көрсетілді. 1896 жылы ол өзінің фильмдерін проекциялық көрсетуді ұйымдастырды, шамамен сол кезде Лумьер ағайындары Францияда проекциялық фильмдерді дамытып жатқан кезде. Оның алғашқы танымал ғылыми құралы – Unipivot гальванометрі болды. 1999 жылы британдық кино индустриясы Лондонның Хэттон Гарден көшесіндегі 44-үйіндегі ғимаратына ескерткіш тақта орнатты.

Ерте мансап

Пол қазіргі Ішкі Лондонның Ливерпуль-роудта дүниеге келді және Лондон қалалық мектебінде білім алды. Ол өзінің техникалық мансабын 1804 жылы құрылған лондондық аспап жасаушы компаниясы Elliott Brothers-те, содан кейін Антверпендегі Bell Телефон компаниясында бастады. 1891 жылы ол аспаптар жасау компаниясын, Роберт В. Пол аспаптар компаниясын құрды және Лондонның Хэттон Гарден 44-үйінде шеберхана ашты, ол кейіннен оның кеңсесі болды. 1894 жылы оған екі грек кәсіпкері келіп, олар сатып алған Эдисон кинетоскопын көшіріп жасауын сұрады. Ол Эдисонның бұл өнертабысына Ұлыбританияда патент алмағанын білгенге дейін бас тартты. Пол кинетоскоп сатып алып, Ұлыбританияда өндірілуге болатын модельді кері инженерия арқылы жасады. Бір дерек бойынша ол "200" дана жасады, бірақ кейін бұл санды "60" деп өзгертті. Алайда, қолжетімді фильмдер Эдисон машиналары үшін түсірілген фильмдердің заңсыз көшірмелері ғана болды. Эдисон өзінің камерасына патент алғандықтан (оның толыққанды сипаттамасы құпия сақталғандықтан), Пол бұл мәселені шешу үшін өзінің камерасын жасауға бел буды. Ортақ досы Генри У. Шорт арқылы Пол Эллиотт & Son фотостудиясының бас менеджері, тәжірибелі фотограф және фотосурет сарапшысы Бирт Акреспен танысты. Акрес жылдам фотосурет басуға арналған машинаны жасап жатқан еді, сондықтан Пол өзінің жаңалықтарын қолданып, 1895 жылдың наурыз айында тарихшы Джон Барнстың "Пол Акрес камерасы" деп атаған камераны жасады. Бұл Англияда жасалған, Эдисонның 35 мм форматында фильм түсіруге қабілетті алғашқы камера болды. 1895 жылдың 24 қазанында Пол Э.Г. Уэллстің өткен жылы жарық көрген "Уақыт машинасы" романында сипатталған әсерлерді тудыруға арналған құрылғыға патент алуға өтініш берді. Көрермендерге уақытта артқа немесе алға саяхаттау, өз заманынан бұрынғы немесе кейінгі өмірді жақыннан немесе алыстан көру сезімі берілуі тиіс еді. Пол былай деп жазды: "Көрмешілер соңғы дәуірден қазіргі уақытқа дейін саяхаттау сезімін сезінуі керек, немесе қазіргі дәуір кездейсоқ өтіп кеткендей болып, машинада көрсетілген қазіргі көрініс тоқтауы мүмкін, содан кейін қазіргі уақытқа қайта оралу сезімі пайда болып, осы орынға оралуды экранда көрсету арқылы хабарлауға болады". Бірақ патент аяқталған жоқ және ештеңе шықпады.

Кино инновациясы

Пол Эрлс-Корт көрме орталығында кинескоп салонын пайдалануға концессия алды, ал бұл кәсіптің табысы оны Эдисонды басып өтуге, жылжымалы бейнелерді экранға проекциялау арқылы тырыстырды. Пол мен Бирт Акрес Ұлыбританиядағы алғашқы 35 мм камераны жасау арқасында инноваторлар мәртебесін бөлісті, бірақ олар серіктестікті кинокамералар мен проекторлар нарығында бәсекелес ретінде жұмыс істеу үшін тез таратып жіберді. Акрес өзінің проекторын 1896 жылғы 14 қаңтарда Корольдік фотографиялық қоғамдастықта көп мақтаумен таныстырды. Пол өзінің «Театрографы»н 20 ақпанда Финсбери Парк колледжінде ұсынды, иронияға орай, бұл Лумьер ағайындарының Лондондағы алғашқы фильмдерін көрсеткен күнімен бірге келді. 1896 жылы ол қос Мальта кресі жүйесін пайдаланып, экранға кинофильмдерді проекциялау жүйесін енгізді, бұл Лумьер ағайындарының проекциялау жүйесімен үйлесімді болды. Бірнеше ғылыми топтар алдында демонстрациялар өткізгеннен кейін, одан Лестер алаңындағы «Альгамбра» музыка залына проектор мен персоналды жеткізуді сұрады, және ол өзінің алғашқы театрлық бағдарламасын 1896 жылғы 25 наурызда көрсетті. Бұл бағдарламаға Бирт Акрес түсірген фильмдер кірді, онда карикатурист Том Мерри неміс императоры Кайзер Вильгельм II (1895) және Принц Бисмарк (1895) карикатураларын салды. Мерри бұрын музыкалық зал сахнасындағы өнер бағдарламасының бөлігі ретінде өте жылдам сурет салу өнерін көрсеткен болатын. Жақын жердегі «Эмпайр» музыка залында Лумьер ағайындары өздерінің проекцияларын көрсетті. Оның «Театрографы»н Англиядағы музыка залдарында пайдалану британдықтар арасында киноны танымал етуге көмектесті. Жергілікті қызығушылық тудыратын фильмдерді түсіруге ниеттенген көптеген шоумендерді қолдау үшін Пол камералар, проекторлар және кино жабдықтарына арналған жеке өндіріс бөлімін, сондай-ақ арнайы кеңсе мен көрме залын құрды. Портативті камералар саласындағы жаңалықтарын жалғастыра отырып, Пол 1896 жылғы сәуірде «Cinematograph Camera No. 1» құрылысын аяқтады, бұл кері айналдыру мүмкіндігіне ие болған алғашқы камера. Бұл механизм бірнеше рет бірдей пленкаға түсіруге мүмкіндік берді. Суперпозициялар мен көп экспозициялар жасау мүмкіндігі Полдың 1901 жылғы «Скродж немесе Марлидің арбауы» фильмінде қолданылды, бұл Чарльз Диккенстің «Рождестволық ән» романының ең ерте бейімделуі болып табылады. Француз режиссері Жорж Мелиес өзінің мансабын Пол жасаған камераларды пайдаланудан бастады.

Ұзақ мансап

Карьерасы бойы Пол 1904 жылы Сент-Луис әлемдік көрмесінде және 1910 жылы Брюссель халықаралық көрмесінде алтын медальдар жеңіп, Unipivot гальванометрі сияқты әлемдік деңгейде танымал аспаптарды көруді жалғастырды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ол әскери құралдар, оның ішінде алғашқы сымсыз телеграф жиынтықтары мен су асты кемелеріне арналған құралдарды өндіруге кірісті. 1919 жылдың желтоқсанында Кембридж ғылыми аспаптар компаниясы кішкентай, бірақ табысты Роберт В. Пол аспаптар компаниясын өзіне қаратып алып, «Кембридж және Пол аспаптар компаниясы» Ltd құрылды. 1924 жылы компания акционерлік қоғамға айналғанда атауы «Cambridge Instrument Co Ltd» деп қысқартылды. Пол жақын планға түсіру және монтаж сияқты жаңа тәсілдерді қолданып, өзінің фильмдерін түсіруді жалғастырды және оларды тікелей немесе жаңа дистрибьюторлық компаниялар арқылы сатты. Пол 1910 жылдың басында киноиндустриясынан шығып кеткенімен, оның маңыздылығы замандастары арасында «Дэди Пол» деген лақап атымен танылды. Полдың киноға қосқан үлесі туралы бұрыннан хабардар болмаған «Kinetic» технологиялық компаниясы 1994 жылы Лондондағы 44 Hatton Garden үйін сатып алып, оны «Kinetic House» деп атады. 1999 жылы британдық киноиндустриясы Полдың еңбегін еске алу үшін ғимаратқа ескерткіш тақта орнатты, осы шараға киноактерлер мен кәсіби одақ мүшелері, мысалы, алғашқы британдық кино комиссары Сэр Сидни Самуэльсон қатысты.

Мұра

2019 жылдың сәуірінде Брюс Касл мұражайында Ян Кристидің "Аниматограф! Кино Харингиде қалай туды" атты кураторлық жобасы бойынша көрме ұйымдастырылды. 2019 жылдың тамызында Барнет Лондон қалалық кеңесі Липтон Плант Архитекторлары ұсынған, Лондонның Мусвелл Хилл қалашығында пәтерлер, супермаркет және тұрақтан тұратын Лайт Хаус жобасына, Пауылдың ерте кино саласындағы еңбегіне құрмет ретінде ерекше жылтыраған кеңістікті қосу туралы ұсынысты мақұлдады. 2019 жылдың қарашасында Брэдфордтағы Ұлттық ғылым және медиа мұражайында Роберт Полға және оның кино индустриясындағы еңбегіне арналған "Ұмытылған шоумен: Роберт Пол британ киносын қалай ойлап тапты" көрмесі ашылды. Көрме 2019 жылдың 22 қарашасынан 2021 жылдың 21 ақпанына дейін ашық болды, COVID-19 пандемиясына байланысты уақыт аралығында жабылулар болды.