Кіріспе
Хаммам ауданы – Үндістанның Телангана штатының шығыс аймағындағы аудан. Хаммам қаласы аудан орталығы болып табылады. Аудан Сурьяпет, Махабубабад, Бхадрадри аудандарымен және Элуру және НТР аудандарымен шектеседі.
Khammam district is a district in the eastern region of the Indian state of Telangana. The city of Khammam is the district headquarters. The district shares boundaries with Suryapet, Mahabubabad, Bhadradri districts and with Eluru and NTR districts.
Тарих
Палеолит дәуіріндегі адамдар төменгі Годавари аңғарының аймақтарында және Бадрачалам, Котагудем, Вира, Сатупалли және Палонча талуктарының төңірегінде көшіп-қонып жүрген болуы мүмкін. Сатупалли талуғының Ланкапалли маңындағы Ниладри конданың жанынан ежелгі тас суреттері табылды. Пинапака талуғының Жанампет ауылынан мегалиттік дольмендер анықталды. Хаммамдағы мемлекеттік колледж кампусындағы мегалиттік орында қыш ыдыстар мен қаңқа қалдықтары табылған. Ауданның Гундала талуғындағы Кистапурам және Падугонигудем ауылдары жақында зерттелген және ашылған мегалиттік мәдениет ескерткіштеріне толы болды. Хаммам ауданының оңтүстік бөлігі Мунеру, Вира және Мурреду өзендері бойындағы Амаравати және Виджаяпури сияқты белгілі будда орталықтары ретінде гүлденген. Ауданның маңызды буддалық орындары – Нелакондапалли, Мудигонда, Асвараопета және Котагудемге жақын орналасқан Каруконда.
Тәуелсіздік алғаннан кейін
Қамам қаласы, Талуқ әкімшілігінің орталығы болған, 1953 жылдың 1 қазанына дейін үлкен Варангал ауданының бір бөлігі болып келді. Варангал ауданының алты талуғы – Қамам, Мадхира, Йелландху, Палонча, Котагудем және Бургампаду – жаңа аудан ретінде бөлініп, Қамам қаласы оның орталығы болды. 1956 жылдың 1 қарашасында Хайдарабад штаты таратылып, Хаммам ауданы Андхра-Прадеш штатының құрамына кірді. 1959 жылы, Годавари өзенінің арғы бетінде орналасқан Шығыс Годавари ауданының Бхадрахалам және Нугуру Венкатапурам талуқтарынан тұратын Бхадрахалам кіріс бөлімі, географиялық жақындық пен әкімшілік тиімділік негізінде Хаммам ауданымен біріктірілді. Асвараопета 1959 жылға дейін Батыс Годавари ауданының құрамында болды. 1973 жылы Мадхира және Котагудем талуқтарынан Сатупалли қаласы орталық болған жаңа талуқ бөлінді. 1976 жылы Қамам, Котагудем және Бургампаду талуқтарын бөлу арқылы Тирумалаяпалем, Асвараопета және Манугуру деген үш жаңа талуқ құрылды. 1985 жылы мандалдық жүйе енгізілгеннен кейін аудан төрт кіріс бөлімі – Хаммам, Котагудем, Палонча және Бхадрахалам – бойынша 46 мандалға бөлінді. 2014 жылдың 2 маусымында Хаммам, тағы тоғыз ауданмен бірге Андхра-Прадештен бөлініп, жаңа Телангана штаты құрылды. 2014 жылдың 11 шілдесінде Лок Сабха, Полаварам суару жобасын жеңілдету мақсатында Хаммам ауданының жеті мандалын (Кукунор, Велаирпаду, Бургампаду, Чинтоур, Кунаварам, Варарамачандрапурам және Бхадрахалам) Андхра-Прадеш штатына қайтару туралы заң жобасын бекітті.
География
Хаммам ауданы белгілі бір аумақты алып жатыр. Оның батысында Сурьяпет және Махабубабад аудандары, шығысында Бхадрадри Котагудем ауданы, оңтүстігінде және шығысында НТР ауданы, ал шығысында Элуру ауданымен шектеседі.
Демография
2011 жылғы Үндістан халық санағы бойынша ауданның халқы 1 401 639 адамды құрайды. Махабубабадта әр 1000 еркекке 1005 әйел шақ келеді, сауаттылық деңгейі 65,95% жетеді. 139 614 (9,96%) адам 6 жасқа дейін болған. 316 828 (22,60%) адам қалалық жерлерде тұрады. Халықтың 279 319 (19,93%) адамдары жоғары кастадан және 199 342 (14,22%) адамдары жоғары тайпадан шыққан. 2011 жылғы халық санағы кезінде халықтың 83,09% телугу, 10,21% ламбади және 5,54% урду тілдерінде сөйлеген.
Әкімшілік бөлімшелер
Ауданда Каллур және Хаммам деген екі кіріс бөлімі бар. Бұл бөлімдер 21 мандалға бөлінген. Қазіргі аудан әкімі – В. П. Гаутам.
Экономика
2006 жылы Үндістан үкіметі Хаммам ауданын елдегі 640 ауданның ішіндегі ең дамымаған 250 ауданның бірі деп атады.
Белгілі тұлғалар
Андхра-Прадеш штатының бұрынғы бас министрі Жалағам Венгала Рао Хаммам ауданынан шыққан. Ол 1973–1978 жылдары 5-ші бас министр болып қызмет етті. Телангана штаты үкіметіндегі Жолдар мен құрылыс, әйелдер мен балалар әл-ауқаты министрі Түммала Нагешвар Рао да осы аймақтан. Ол сондай-ақ Біріккен Андхра-Прадеш штатында бірнеше министрлік лауазымдарды атқарды. Понгулети Шринивас Редди – үнді саясаткері, 2014–2019 жылдары Хаммам сайлау округінің депутаты болды. 2023 жылы Редди мырза Палаир сайлау округінен сайланды. Қазір Телангана үкіметінде кабинет министрі болып жұмыс істеп жатыр. Ренука Чоудари – үнді саясаткері және Үндістан Ұлттық Конгресінің мүшесі. Ол сонымен қатар Үндістан үкіметінде Әйелдер мен балаларды дамыту және туризм министрлігінің мемлекеттік (тәуелсіз) министрі қызметін атқарды. Нама Нагешвара Рао Үндістанның 16-шы Лок Сабхасының депутаты болды. Ол бизнесмен және «Мадхукон Проектс» компаниясының иесі. 2020 жылғы қазіргі уақытта Хаммам ауданының министрі (TRS партиясы). Бабу Мохан – телугу киноиндустриясының белгілі әртісі және комедия актері. Ол сонымен қатар TDP үкіметінде Әлеуметтік қамсыздандыру министрі болып қызмет етті. Вандематарам Шринивас – Оңтүстік Үндістанның музыкалық режиссері, актері және әншісі. К. Дасарадх – телугу киносының жазушысы және режиссері. Ол «Сантошам» (2002) және «Мистер Ұлы» (2002) фильмдерімен танымал. Шриниваса Редди – телугу киноиндустриясының белгілі әртісі және комедия актері.