Кіріспе
Митчелл Парк бау-бақша консерваториясы (Митчелл Парк күмбездері немесе Күмбездер) – АҚШ, Висконсин штаты, Милуоки қаласындағы Митчелл паркінде орналасқан консерватория. Ол Милуоки округінің парктік жүйесіне тиесілі және басқарылады. Бұл консерватория 1898 жылдан 1955 жылға дейін болған бұрынғы Милуоки консерваториясының орнын басты. Үш күмбезде өсімдіктердің алуан түрлілігі көрсетілген.
Mitchell Park Horticultural Conservatory (Mitchell Park Domes or The Domes) is a conservatory located at Mitchell Park in Milwaukee, Wisconsin, United States. It is owned and operated by the Milwaukee County Park System, and replaced the original Milwaukee Conservatory which stood from 1898 to 1955. The three domes display a large variety of plant life.
Сипаттама
Дональд Л. Гриб Ассошиэйтс, архитектор жобалаған Консерватория үш бал арасы тәрізді шыны күмбезден тұрады, олардың диаметрі 43 метр, ал биіктігі 26 метр. Бұл әлемдегі алғашқы конустық күмбездер деп аталады. Олар 1959 жылдан 1967 жылға дейін кезең-кезеңмен салынды. Үш күмбезді біріктіретін орталық вестибюль аймағы 2008 жылдың жазында кеңінен қайта жаңартылды. Консерваторияның артындағы кішігірім қызметтік күмбезде ауыстыруға арналған өсімдіктер мен орхидеялар коллекциясы сақталады. Бұл бөлімге қоғамның кіруіне рұқсат жоқ. Жыл сайын күмбездерге 200 000-нан астам адам келеді.
Күмбездерді қайта құру және жөндеу
Консерватория 2008 жылдың жазында 800 жарылған шыны панельдерін ауыстыру мақсатында жабылды. Лоби қайта жаңартылды, ал 500 000 долларлық қайырымдылық жаңа сыртқы және ішкі жарықтандыру жүйесін орнатуға мүмкіндік берді. Консерватория 2008 жылдың 20 қазанында көпшілікке қайта ашылды. Қараша айы бойында бейсенбі күндері кешке бірнеше концерттер өтті. Басқа да жақсартулардың ішінде қайта жабдықталған тұрақ, сыртқы ландшафтты жақсарту және жаңа білім беру орталығы бар. 2016 жылдың 8 ақпанынан бастап Митчелл паркіндегі күмбездер құрылымдық мәселелерге байланысты жабылды. 2016 жылдың соңына қарай жөндеу жұмыстары аяқталып, үш күмбездің барлығы да қайтадан көпшілікке ашылды. 2017 жылы консерваторияның арт жағында бұрынғы базадан тыс орналасқан жайларды алмастыру үшін жылыжай кешені ашылды. 2019 жылы, жылдар бойы нашарлап, бетон сынықтары құлағаннан кейін, Галлахер музейлік қызметтері күмбездерді зерттеу үшін шақырылды. Бұл фирма күмбездерді бұзуды, шамамен 300 миллион долларға дейін шығынмен ұсынды. Бұл ұсынысты Ұлттық тарихи ескерткіштерді сақтау қоры сынға алды, ал Милуоки округінің қадағалаушысы Джейсон Хас бұл ұсыныстың күмбездердің болашағына ешқандай әсер етпейтінін мәлімдеді.
Күмбездер
Үш күмбездің әрқайсысы өзінің мазмұнының көрсетілуі үшін ерекше климат пен ортаны қамтамасыз етеді.
Тропикалық күмбез
Тропикалық күмбез 1966 жылдың ақпан айында ашылды. Тропикалық күмбезде 1000-ға жуық өсімдік түрі өседі, оның ішінде банан, папая, акки, гуава, авокадо және какао сияқты көптеген толыққанды жеміс беретін, тағамдық құнды өсімдіктер бар. Какао ағаштарының бірі 60 жылдан асып, ескі консерваториядан көшіріліп келген. Ол әлі де жыл сайын жеміс береді. Қатты ағаштардың ішінде үлкен жапырақты, кішкентай жапырақты және африкалық махогани, эбони және лигнум витае ағаштары бар. Сонымен қатар, сирек кездесетін кураре өрмесі де өсіп жатыр. Күмбез маусым бойынша әртүрлі гүлдейтін өсімдіктермен, оның ішінде жүлделі орхидеялармен әсем безендіріледі. Күмбездің ортасында алып капок ағашы биіктеп тұр. Бұл - шыны астындағы ең биік ағаштардың бірі. Бұрын оның биіктігі 95 футқа (29 метрге) жететін, бірақ қазір оны 60 футқа (18 метрге) дейін шектеуге болады. Өсімдіктерден өзге, Тропикалық күмбез түрлі-түсті құстарға да мекен.
Шөлдік күмбез
Шөлдік күмбез 1967 жылы қарашада ашылды. Онда Америка мен Африкадан келген өсімдіктердің алуан түрлері қойылған. Америка бөлімінде Сонора шөліне тән көптеген өсімдіктер бар, олардың ішінде бұталар, ағаштар, бір жылдық және түйірлі өсімдіктер, сондай-ақ таныс кактустар кездеседі. Африка бөлімінде алоэ, крассула, еуфорбиялар, сонымен қатар екі жапырағы үздіксіз өсетін және мың жылдан астам өмір сүре алатын ерекше вельвицкия өсімдігі бар. Тағы бір бөлімде Мадагаскардың суккулент флорасы орналасқан, оған эуфорбия, пахиподиум, адения, дидиерея, аллуаудия және операкуликария сияқты өсімдіктер кіреді. Олардың көптегені Мадагаскардан алынған тұқымдардан өсірілген. Бұл аймақ 1984 жылдың 8 қыркүйегінде Мадагаскар елшісі Леон Раджаобелинамен ресми түрде ашылды. 2006 жылдың тамызында Encephalartos ferox екі қызыл түсті конус шығарды. Бұл соңғы 30 жылда екінші рет болып отыр. Конустар бірнеше ай бойы, көктемде ауа райы жылына бастағанша сақталуы күтілуде.
Митчелл саябағы
Митчелл паркі – алғашқы парк комиссиясы құрған алты түпнұсқа Милуоки парктерінің бірі. Ол Милуокидің оңтүстік жағында орналасқан, генерал Билли Митчеллдің әкесі Джон Л. Митчелл сыйға берген жердің негізінде құрылып, оның атымен аталған. Қосымша сыйлықтар парктің жалпы ауданын бірнеше гектарға жеткізді. Парк аумағында, Меномоне аңғарына қарайтын биік жартаста, Жак Вио салған ерте сауда бекетінің орнын көрсететін ескерткіш орналасқан. Вио – қоныс аударушы және тері саудагері, кейін Милуоки қаласын негіздеуші Соломон Джуноның қайнағасы болған. Консерваторияның оңтүстігінде әсем гүлзарлар мен суға батып жатқан әдемі су нысаны болған. 1904 жылы ашылған бұл нысан 1980-жылдардың соңында бюджеттің қысқартылуына байланысты алынып тасталды.
Also found on park grounds, at a bluff overlooking the Menomonee Valley, is a monument marking the site of an early trading post built by Jacques Vieau. Vieau was a settler and fur trader who later became father in law to Milwaukee founder Solomon Juneau. Just south of the Conservatory was the site of extensive formal gardens and a sunken water feature. Opened in 1904, it was removed in the late 1980s due to budget cuts.