Кіріспе

Тірі айналым – бұл музыкалық бөліктің нақты уақытта, арнайы аппараттық құрылғылар – айналым құрылғылары немесе фраза үлгілеуіштер, немесе аудио интерфейсі бар компьютерде іске қосылатын бағдарламалық жасақтама арқылы жазылуы және ойнатылуы. Музыканттар айналым бағдарламалық жасақтамасымен немесе үстелге және еденге қойылатын айналым педальдарымен жұмыс істей алады.

Бұрандалы құрылғының тарихы

XIX ғасырдың соңында джаз бен блюз халық музыкасына зор әсер етіп, музыканттарды ырғақ, қайталау және музыкалық импровизациямен тәжірибе жасауға ынталандырды. 1887 жылы ойлап табылған және 1889 жылы алғаш рет сатылған граммофон пластинкасындағы дыбыс жазудың пайда болуымен бірге магнитофон да пайда болды, сондай-ақ таза электрондық музыканың дамуына жол ашылды. 1 қазан 1947 жылы Бинг Кросби таспа арқылы хабар тарату арқылы музыка шығарган алғашқы американдық музыкант атанды. 1953 жылы Лес Пол Omnibus телешоуында тікелей looping-ті көрсетті. 1963 жылы музыкант және орындаушы Терри Райли Чет Бейкердің трубасымен ойналған “The Gift” атты алғашқы таспалық циклді шығарды. Бұл екі Revox магнитофонымен жасалған таспалық кешігу/қайта байланыс жүйесіне негізделген алғашқы туынды болды. Кереметі, бұл атау басқа орындаушы музыканттардың арасында кеңінен таралған жоқ. 1980-ші жылдардағы цифрлық кешігу жүйелері тәжірибелік болғанымен, интуитивті емес еді, бірақ жабдықтың шектеулері осы техниканың новаторларын шығармашылық қолданыстар табуға жетеледі. Тіпті 1990 жылдардың басында, арнайы цикл машиналары алғаш рет сатылымға шыққан кезде де, “тікелей цикл” термині әлі қолданылмаған еді. Алғашқы арнайы цикл құрылғысы Paradis LOOP Delay болды. Paradis және басқа да модельдердің жадысы тұрақсыз болды, бұл композиторларды өз тыңдаушыларының алдында жаңа циклдерді жасауға мәжбүр етті, осылайша тікелей цикл пайда болды. Roland және DigiTech циклдік педальдары 2001 жылы, DJ миксінің танымал бола бастаған шағында нарыққа енді. 2002 жылы Repeater студиялық уақыт режимінде цикл жасау мүмкіндігін ұсынғанда, цикл құрылғылары үйдегі композиторларға қолжетімді бағада сатыла бастады. 2004 жылы ноутбуктер кеңінен таралған кезде компьютерлік бағдарламалық жасақтама 1990-шы жылдардағы алғашқы циклдік құрылғылардың әсерін имитациялауға кірісті.

Заманауи тірі циклдік құралдар мен қолданбалар

Тірі циклдеу (looping) жақында өте танымал болды, себебі ол бір музыкантқа өзінің тікелей орындауындағы музыкасына бірнеше қабат қосуға мүмкіндік береді, соның нәтижесінде "толық құрамы бар топтың" сияқты дыбыс туады. Looping құрылғыларын шығаратын белгілі фирмалардың қатарында Boss, DigiTech және TC Electronic компаниялары бар.