Кіріспе
Гватемаладағы кратерлік көл Аматитлан көлі (Lago Amatitlán, laɣo amatiˈtlan) – Гватемаланың оңтүстік-орталық бөлігінде, Гватемала қаласына жақын орналасқан Аматитлан кальдерасындағы көл. Ол орталық таулы аймақта, теңіз деңгейінен 1186 метр биіктікте жатыр. Көлдің ең терең жері 33 метр, ал орташа тереңдігі 18 метрді құрайды. Көлдің ұзындығы 11 километр, ең енді жері 3 километр, ал ауданы 0,286 куб километрге жетеді. Көлге Виллалобос өзені құяды, ал Мичатоя өзені арқылы суы ағып шығады, ол Мариа Линда өзенінің маңызды саласы болып табылады. Аматитлан қаласы Мичатоя өзенінің бастауында орналасқан. Көлдің ең тар жерінде үстінде теміржол бар бөгет салынды, бұл көлді физикалық, химиялық және биологиялық қасиеттерімен ерекшеленетін екі су бассейніне – солтүстік-батыс және оңтүстік-шығыс алаптарына бөлді. Бұрын көл су көзі ретінде, кеме жүру және көлік үшін, сондай-ақ көрікті жерлерді тамашалау және туризм үшін пайдаланылды. Бірақ шамамен 2010 жылға дейін қарқынды ластану көлді жасыл түске бояп, жағалауларын пластикпен толтырды. Жергілікті тұрғындар оны тазалауға тырысты, бірақ көл әлі де ауырлатылған және жүзуге жарамсыз күйде қалды.
Lake Amatitlán (Lago Amatitlán, laɣo amatiˈtlan) is a lake located within the Amatitlán caldera in south central Guatemala, fairly close to Guatemala City. It lies in the central highlands, 1,186 m (3890 feet) above sea level. Its maximum depth is 33 m (108 feet) and an average of 18 m (59 feet). The lake is 11 km (7 miles) long and 3 km (2 miles) across at its widest; with an area of and a water volume of 0.286 cubic kilometers. The lake's primary inflow is the Villalobos River, and the lake is drained by the Michatoya River, an important tributary of the María Linda River. The town of Amatitlán is situated at the head of the Michatoya river. A dam with a railway on top was constructed at the narrowest point, thus effectively dividing the lake into two water bodies with different physical, chemical and biological characteristics: a north western and a south eastern basin. The lake was used as a water source, for navigation and transportation, sightseeing and tourism. Until around 2010 when rapid pollution turned the lake green and the shores are full of plastic. The local population has tried to clean it but the lake remains heavily polluted and unswimmable
Тарих
1850 жылдан бастап көл көктемде шомылуға және демалыс орны ретінде қолданылды. Жақын жердегі ыстық сулар да келушілердің арасында танымал болды.
Экономика
XIX ғасырдың ортасында көлде ракушка, сардина және басқа да теңіз өнімдері көптеп кездесетін. Теңіз өнімдері жергілікті аймаққа сирек импортталатындықтан, олар ауланып сатылып, аймақты қамтамасыз етті. Бұл көл суының ластану деңгейінің жоғарылауына, эвтрофикация мен лайланудың үдеуіне әкеліп соқты. Бұл көлдің бұрынғы ауыз су және суару көзі ретіндегі функциясына елеулі зиян келтірді, сондай-ақ оның рекреациялық мүмкіндіктерін де азайтты. 1990 жылдардың басында президент Хорхе Серрано Элиас кезінде неміс компаниясымен көлді тазалау үшін арнайы техника қолдану туралы келісім жасалды. Бірақ көлдің жартысы тазартылғаннан кейін, жемқор саяси қарсыластар, көлді ластаған самын және жуғыш заттар өндірушілермен, сондай-ақ басқа гватемалалық бизнесмендермен бірігіп, төңкеріс жасады, президентті қызметтен шеттетуге мәжбүр етті, келісім бұзылды және көл ешқашан тазартылмады, ал басқа барлық тазалау әрекеттері нәтижесіз болды. 2015 жылдың басында Аматитлан көлінің басқармасы Израильдің M. Tarcic Engineering Ltd. компаниясына 137.8 миллион квецальға Аматитлан көліне қолданылатын 93 000 литрлік деконтаминант сатып алуға келісім берді. Алайда, Израиль компаниясының келісімшартына күмән келтірген ғалымдар, академиялық қауым, саясаткерлер және экологиялық белсенділердің наразылықтары мен заңдық шараларынан кейін, вице-президент Роксана Балдетти 2015 жылдың 30 наурызында жобаны тоқтатты және компанияға төлемді де, көлге құйылатын кез келген деконтаминантты да тоқтатты. Бұдан әрі, 2015 жылдың мамыр айының басында «La Linea» жемқорлық ісіне байланысты Балдетти отставкаға кетуге мәжбүр болды.