Кіріспе
MOS – синхронды дыбыс жолы жоқ екенін білдіретін стандартты кино өндірісінің жаргон сөзі. Бұл өндіріс есептерінде нақты түсірілген бөлімнің синхронды дыбыс жолы жоқ екенін көрсету үшін қолданылады. Дыбысты жазбау арқалы уақыт үнемделеді және түсіру тобының түсірілім кезінде үнсіз болу сияқты талаптары жеңілдетеді. Сондықтан, MOS түсірілімдері заманауи фильм түсірілімдерінде жиі кездеседі, әсіресе түсірілімге түскен адамдар сөйлемегенде немесе пайдалы дыбыс шығармағанда. Пост-өндірісте MOS түсірілімдері орнында жазылған әртүрлі дыбыстармен, музыкалық саундтрекпен, дауыстаумен немесе Фоли суретшісі жасаған дыбыс эффектілерімен біріктірілуі мүмкін.
MOS is a standard filmmaking jargon acronym used in production reports to indicate an associated film segment has no synchronous audio track. Omitting sound recording from a particular shot can save time and relieve the film crew of certain requirements, such as remaining silent during a take, and thus MOS takes are common on contemporary film shoots, mostly when the subjects of the take are not speaking or otherwise generating useful sound. In post production, a MOS take may be combined with miscellaneous sounds recorded on location, the musical soundtrack, voice overs, or sound effects created by a Foley artist.
Терминнің шығу тегі
"MOS" аббревиатурасының шығу тегі туралы көптеген теориялар бар. Дыбыс жазу технологиясы дамып, дыбыс синхронды, бірақ жеке тасымалдағышқа (мысалы, 35 мм пленка, аудиокассета немесе басқа да медиаға) жазылатын кез келгенде, жазу құралын және камера пленкасын "синхронды" ұстау қажеттігі туды. Осы үшін бірнеше "орамдары" бар арнайы мотор қолданылды. Бұл моторды басқа бірдей мотормен байланыстыру арқылы, бір моторды белгілі бір қашықтыққа бұрғанда, екінші мотор да дәл сол қашықтыққа бұрылатын еді. Моторлардың жақын болуы міндетті емес, сондай-ақ тиісті схемалармен бірдей өлшемде немесе қуатында болуы да қажет емес. Мұндай моторлар selsyn (өздігінен синхронды) моторлар деп аталды. Студиядағы дыбыс жазу бөлмесін студия алаңындағы кез келген сахнаға қосуға мүмкіндік беретін жүйе құрылды (мұндай қосылу нүктелерін ең көне сахналардың кейбірінде әлі де көруге болады). Сахнадағы дыбыс режиссері басқару тақтасын жазу бөлмесімен және камерамен байланыстырды. Камерада selsyn моторы орнатылған, ол студия алаңындағы дыбыс жазу құрылғысындағы сәйкес selsyn моторымен байланысты болды. Бұл жүйені пайдалану үшін дыбыс режиссері дыбыс операторына интерком арқылы "жазуды бастау" немесе жүйені іске қосуды бұйырды. Бұл механикалық жүйе болғандықтан, моторларды іске қосып, қажетті жылдамдыққа жеткізуге біраз уақыт кетті. Дұрыс жылдамдық пен синхрондылыққа қол жеткізілгеннен кейін, дыбыс операторы интерком арқылы "Жылдамдыққа жеттік" деп хабарлап, дыбыс режиссері бұл хабарды режиссер мен сахнадағы топқа жеткізді. Бұл сөз әлі де қолданылады, бірақ қазір ол "дыбыс жазылуда" дегенді білдіреді. Дыбыс операторы камера моторын іске қосып, тоқтатуға жауапты болды. Оператордың камераны жүктеу, линзаларды ауыстыру сияқты қолайсыз жағдайларда іске қосылмауын қамтамасыз ететін қосқышы болды. Сонымен қатар, егер бірдеңе дұрыс болмаса, моторды тоқтату да дыбыс операторының міндеті еді. Камера моторының қуат көзі дыбыс операторлық кабинасында орналасқан. Егер дыбыссыз кадр түсірілсе, дыбыс режиссері дыбыс операторынан "тек моторды іске қосуды" сұрайтын. Дыбыс операторы "дыбыс" моторы мен электрониканы іске қоспай, тек камера моторын іске қосатын. Осы процедура "тек мотормен түсіру" деп аталды, ол MOS аббревиатурасының негізі болды.
Баламалы шығу тегі
MOS деген сөздің шығу тегі туралы танымал теория бар, ол бойынша MOS – бұл бұзылған ағылшын тіліндегі "mit ohne sound" фразасының қысқартылған түрі, яғни 1920-ші жылдардағы неміс эмигранты режиссер айтарлықтай "дыбыссыз". Осы теорияға сәйкес, жақында Голливудқа көшіп келген неміс режиссерінен (вероятно Эрнст Любич, бірақ Фриц Ланг болуы да мүмкін) сценарийді бақылаушы күннің келесі сахнасын қалай түсіргісі келетінін сұрады. Режиссер "mit ohne sprechen!" деп жауап берген дегенді айтады, бұл "сөйлемей" дегенді білдіреді, сондықтан бұл түсірілім есебінде және кадр тізімінде әзіл ретінде жазылған. Бұл терминнің пайда болуы туралы көп айтылатын оқиға болғанымен, оның шындыққа сәйкес келмейтінін айту керек. Өйткені неміс тілінде "ohne" сөзі "сыз" дегенді білдіретіндіктен, ешбір туған неміс тілдісі осы контексте "mit ohne" деп айтпауы тиіс. "Сценаристтің Киелі кітабында" автор Дэвид Троттье осы терминді австриялық режиссер Эрих фон Строхаймге жатқызады, ол өз командасына "Біз бұл дыбыссыз түсіреміз" деп айтқан екен.