Кіріспе

Тонга Корольдігінің аралдар тобы. Хаапай – Тонганың орталық бөлігіндегі аралдар, кішкентай аралдар, рифтер мен таяз сулы аймақтардың тобы. Оның оңтүстігінде Тонгатапу аралдар тобы, ал солтүстігінде Вавау тобы орналасқан. Хаапай аралдарының 17-сінде адамдар тұрады. Олардың жалпы саны 5419 адамды құрайды. Хаапай тобындағы және барлық Тонгадағы ең биік нүкте – Као тауы, ол теңіз деңгейінен шамамен биіктікке көтеріледі. Хаапай ауданының әкімшілік орталығы – Пангай ауылы, ол Лифука аралында орналасқан.

География

Хаапай Тонга шұңқырының батысында жатқан 51 аралдан тұрады. Олар жанартау және коралл аралдарынан құралған тізбек, соның ішінде патшалықтың ең биік нүктесі – Као аралдары бар, ол өте биік. Одан шығысқа қарай адамдар тұратын коралл аралдары орналасқан. Хаапай архипелагы Тонгатапудан солтүстікке, Ваваудан оңтүстікке қарай жатыр. Аралдардың он жетісінде адам тұрады, оның ішінде Лифука және Фоа аралдары. Архипелагтың екі негізгі ауылы – Лифукадағы Пангай (Салате Пилолеву әуежайы осы жерде орналасқан) және Хаано. Хаапай аралдарында барлығы 6125 адам тұрады (2016 жылғы санақ бойынша). Хаапайдың барлық ірі аралдары шығыс Лифука тобына жатады. Екі ең үлкен арал – Лифука және Фоа, 2016 жылы оларда 2205 және 1392 адам тұрды. Келесі ірілері – Номука мен Хаано, оларда 4 ауыл бар, олардың жалпы саны 910 адамды құрайды. Бұл аралдардың оңтүстігінде Уиха орналасқан, онда 695 тұрғыны бар екі ауыл бар. Уихада сондай-ақ көне зираттар мен ежелгі ескерткіштер де кездеседі. Тофуа (белсенді жанартау) және Као (ұйықтап жатқан жанартау) сияқты ірі аралдар қашықтағы батыста орналасқан. Коту тобындағы аралдар, жергілікті тұрғындар Лулунга деп атайды, архипелагтың оңтүстік-батысында жатыр. Номука аралдары тобы, жергілікті атауы – ʻОту Муʻomuʻа, оңтүстікке қарай орналасқан. Хунга Тонга–Хунга Хаапай жанартауы Хаапайдың оңтүстік-батысында орналасқан. Дөңгелек киттер "қысқы" маусымда осы аймаққа көшіп келеді.