Кіріспе

Акони Пуле тас жолы (Гавайи штатының тас жолы) – АҚШ, Гавайи штаты, Гавайи округіндегі мемлекеттік тас жол. Бұл жол Гавайи аралының Солтүстік Кохала жағалауында Кавайхаеден Уполу шоқысына және одан Пололу аңғарына дейін басты жол болып табылады. Жолдың жалпы ұзындығы 43 километрді (27 миль) құрайды.

Кавайхэ жолы

Кавайхае жолы Гавай белдеу жолының бөлігі ретінде Ваймеа қаласында басталса да, 270-ші бағыт 67-ші мильдің жанындағы Т-түйіскенде басталады, онда 19-шы бағыт Каахуману патшайымы тас жолы деп аталады. Кавайхае жолындағы алғашқы жасыл миль таңбасы "Королева К" дегеннен кейін 2-ші мильде орналасқан, ал алғашқы 2 миль (3 км) 1975 жылы қайта бағытталғанда 19-шы бағытқа қосылды. Оңтүстікке қарай Самуэль М. Спенсер жағажай паркі орналасқан, ол үлкен құмды жағажайымен, көлеңкелі шөпті аймақтарымен және ойын-сауық дастархандарымен танымал орын. Паркке іргелес Пуухола Хейау ұлттық тарихи ескерткіші орналасқан, ол 1790-91 жылдары Камехамеха I салған және соғыс құдайы Кū-ға арналған. Кū разы болды және Камехамеха I-ге батыстың әскери стратегиясы мен қаруларын қолданып, барлық Гавай аралдарына билігін кеңейту үшін бірнеше шайқастар жүргізуге мүмкіндік берді. Бұл жерде сонымен қатар кішкентай Майлекини Хейау, су астында қалған Хале о Капуни Хейау және Джон Янгтың үйі де орналасқан. 3-ші мильден кейін Кавайхае порты орналасқан, ол 1959 жылы отын қоймасы, кеме терминалы және әскери қондырғы ретінде салынған. Порттың маңындағы шағын қалада көптеген мейрамханалар, дүкендер мен өнер галереялары, сондай-ақ серфинг пен каноэ спортына арналған танымал орын бар. 270-ші бағыт Акони Пуле тас жолына порттың алдындағы Т-түйіскенде бұрылады (Кавайхае жолы бұрынғы 269-шы бағыттың сопасымен тағы 1000 футқа (305 м) созылады).

Акони-Пуле тас жолы

Кавайхаедегі қиылыс Акони Пуле тас жолының басталуын көрсетеді. Ол екі жолақты тар көше ретінде басталады, бірақ Каэй Хана II индустриалды паркіне дейін кеңейеді және жылдамдық артады. Бұл аймақ Мауна-Кеа мен Кохала тауларының жаңбыр көлеңкесінде орналасқандықтан, жері құрғақ және тасты. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері 15 мыңнан астам миллиметр, және ормандардың өрттері жиі кездеседі. Тынық мұхитының кобальт түсі Кохала Ранчосы мен Кохала Су жағасындағы жекеменшік аудандарға керемет фон құрайды. Акони Пуле тас жолы Солтүстік Кохала ауданына 6 шақырымдай жеткен соң, тас жағалау бойымен жалғасады, тек кейде ғана тауға қарай соқпақ жолдар саналады. 14 шақырымға дейін Лапакахи мемлекеттік тарихи паркіне кіреберіс орналасқан, ол ахупуа деп аталатын дәстүрлі жер бөлісін көрсететін ежелгі балық аулау ауылының орны. Алдағы қызығушылық тудыратын орын – Махукона паркі, бұрын Кохала қант зауыты пайдаланған, қазіргі таңда тастап кетілген порты. Бұл сонымен қатар Гавай теміржолының соңғы станциясы болған, ұзындығы 32 шақырым, ені 1 метр болатын, қант плантацияларынан кемелерге қант жеткізетін теміржол. Су мөлдір, зауыттың тастап кеткен жабдықтарының және тіпті кеме апатының маңында сүңгуге өте қолайлы. Акони Пуле тас жолы 15 шақырымға жақын жерде оңға қарай кең бұрылыс бастағанда, жағалаудан алыстап, ландшафт өзгереді: шөп жасыл түске енеді, ағаштар көбейеді, ауа салқындап, пассат желдері осы аймаққа көбірек жауын-шашын әкеледі. Солтүстік Кохалада жылдамдық белгілерін қатаң сақтау жүргізушілерге ұсынылады. Қылмыс көрсеткіші төмен болғандықтан, полиция жол қозғалысы ережелерін бұзушыларға көбірек назар аудара алады. 20 шақырымдық белгіден қарсы жағында Уполу нүктесіне (әуежай) апаратын жол орналасқан, ол Уполу әуежайына және Мокини Хейуге, сондай-ақ Камехамеха I-нің туған жеріне (көшірме жолмен, төрт дөңгелекті көліктерге арналған) жол ашады. Хави қаласы Хави жолының (250-ші бағыт) және Акони Пуле тас жолының қиылысында, 21 шақырымнан сәл асып орналасқан. ХХ ғасырдың басында осы аймақта мыңдаған адам тұрған. Бұл жерде бірінші буын азиялық иммигранттарға тиесілі және басқарылатын 56 дүкен ашылған, олардың кейбіреуі бүгінгі күнге дейін жұмыс істеп келеді. Осы нүктеге дейінгі барлық тас жол Ironman әлем чемпионатының триатлонының велосипед бөлігі үшін пайдаланылады. Осы қиылыста спортшылар кері бұрылып, Каилуа-Конадағы Камакахонудағы финиш сызығына оралады. Киннерсли жолынан өтетін қоғамдық жолдар Гавай аралының қалған бөлігімен байланыспағандықтан, 270-ші бағыт, белгілі бір мағынада, 10 шақырымдық тұйық көшеге айналады. Акони Пуле тас жолынан сәл төмен түскенде Капау қаласына жетесіз. Полиция және өрт сөндіру станциялары, аурухана, мектептер және азаматтық орталық сияқты көптеген мемлекеттік қызметтер осы жерде орналасқан. Соңғысының алдында 1880 жылы Оңтүстік Америкада кеме апатында жоғалған, бірақ 32 жылдан кейін табылған және Капауға жеткізілген Ұлы Камехамеханың түпнұсқа мүсіні тұр. Жол, Солтүстік Кохала жағалауындағы бұрынғы плантация лагерьлерінен өтетін автокөлік жолынан гөрі, ауылдық жолға көбірек ұқсайды. Үш бір жолақты көпір бар: екеуі атқыштардан өтеді, ал үшіншісі 26 шақырымда орналасқан. Сақтық танытып, жол беру белгілеріне бағыну қажет. Кекеа жағажай жолының соңында Кекеа шығанағына қараған пикник алаңы мен беседкасы бар округтік саябақ орналасқан. 28.9 шақырымда Акони Пуле тас жолы Пололу аңғарының көрікті жерінде кенеттен аяқталады. Бұл төмен беткейдегі тар бұрылыс, көптеген жаяу жүргіншілер бар, сондықтан сақтық керек. Бұл жерде шағын тұрақ орналасқан, бірақ жақын маңдағы жеке меншіктердегі капу белгілеріне құрмет көрсетіңіз. Пололуға апаратын жол асфальттың соңында басталады.

Тарих

1970 жылдарға дейін Солтүстік Кохала ауданына көлікпен барудың жалғыз жолы – қисық, тар Кохала тау жолы (бұрын 25-маршрут, қазір 250-маршрут) болды. Гавайи көлік департаменті 1960 жылдардың басында Кохала түбегі бойымен 11-жағалаулық маршрутын салуды жоспарлаған, ол 25 және 27-маршруттармен Хавиде қосылатын еді. Алайда, келесі он жылда жасалған жалғыз қадам – автомобиль жолдарының нөмірлерін қайта тағайындау және жоспарланған жолға 270 нөмірін беру болды. 1947-1965 жылдары Солтүстік Кохаланы өкілдік еткен мемлекеттік заң шығарушы Акони Пуле (1906–1971) Кохала тау жолына қауіпсіз балама және Хави мен Капаау қалаларына екінші жол ашуды қолдады. Ол сондай-ақ құрылысты аяқтау үшін қажетті мемлекеттік және федералдық қаражатты ұсынуда да маңызды рөл атқарды. Жаңа жол оның құрметіне 1973 жылдың шілдесінде салтанатты түрде ашылды.