Кіріспе

Поляк композиторы, пианист және фортепиано мұғалімі

Чеслав Марек (1891–1985) – Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Швейцарияға қоныс аударған поляк композиторы, пианист және фортепиано мұғалімі.

Өмір

Марек Шығыс Галисиядағы Пржемышль қаласында, Львовқа (қазіргі Украинадағы Львов) жақын жерде дүниеге келді. Ол сол қалада оқыды, содан кейін Венада, онда Теодор Лешетицкийдің жеке шәкірті болды. Композицияны Карл Вейгльден, ал кейіннен Страсбургте Ханс Пфицнерден оқыды. 1914 жылы Львовта фортепиано профессоры болып тағайындалды, бірақ үш айдан кейін Галисияға неміс әскерлерінің басып кіруі және орыс әскерлерімен болған шайқастар Марек пен оның ата-анасын Прагаға қашуға мәжбүр етті, онда оған Александр Землинский көмектесті. 1915 жылдың қаңтарында Швейцарияға сапар шегіп, Цюрихте қоныстанды, онда ол Бусонимен жақын дос болып, скрипкашы Клэр Хоферге үйленді. 1924 жылға дейін концерттік пианист ретінде мансап жасауға тырысты. Кейін концерт сахнасынан шығып қалғанымен, Марек оқыту және шығармашылықпен айналысуын жалғастырды. Ол 94 жасында Цюрихте қайтыс болды.

Музыкалық мансап

Оның ең маңызды шығармаларының қатарында фугалық «Триптихон», оп. 8 (1913, 1923 ж. қайта жөнделген) фортепианоға, бір бөлімді «Синфония», оп. 28, үлкен оркестрге арналған туындылары бар. Бұл шығарма Шуберттің өліміне 100 жыл толуына арналған 1928 жылғы Колумбия халықаралық графофон конкурсының польшалық бөлімінде бірінші жүлдеге ие болды. Сондай-ақ, ол халық мәтіндеріне негіделген дауыс пен камералық оркестрге арналған екі польша ән циклін жазды. 1930 жылдары ол арфаға арналған бірнеше шығармалар жасады, соның ішінде Равельдің «Ондин» туындысын екі арфаға бейімдеді. Ол джаз стилінде де бірнеше шығармалар жазды. 1940 жылдары ол шығарма жазуды тоқтатты, бірақ 1972 жылы фортепианода ойнау өнері туралы «Lehre des Klavierspiels» еңбегін жариялады. Бұл еңбектің бірінші бөлімі 1961 жылы «Was ist "musikalisch"?» деген атаумен жарық көрді. Марек музыкасына қызығушылық артты, оның көптеген шығармалары 1990 жылдардың соңында компакт-дискіде шығарылды (Guild лейблінде) және қазір цифрлық форматта да қолжетімді.