Бессарабиядағы 1769 жылғы болгар және гагауз қашқындығы туралы мәліметтер. 1817 жылғы санақ: 12 ауылда 482 болгар-гагауз отбасысы, Копчеак басшылығы. Тарих, демография.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Бессарабиядағы болгар және гагауз босқындары туралы алғашқы мәліметтер 1769 жылға қатысты. 1817 жылғы халық санауында Ялпуг және Лунга өзендерінің аңғарларындағы 12 бессарабиялық ауылда болгарлар табылған: осы 12 ауылда 482 болгар және гагауз отбасысы, сондай-ақ 38 румын отбасысы тұрған. Болгарлар мен гагауздардың басшысы Копчеак аталған адам болды. 12 ауылдың 7-сі гагауз (Баурчи, Бешалма, Чадыр-Лунга, Чессау, Дезгингея, Гайдар және Томай), ал 5-і болгар ауылдары болды. 1856 жылы Париж шартынан кейін Оңтүстік Бессарабияның үш уезі – Кахул, Болград және Исмаил Молдавия княздығына (1859 жылдан кейін Біріккен княздықтар) қайтарылды. Олардың ішінде Болград, Исмаил және Килия қалалары бар еді. Алайда, Комратқа шоғырланған гагауз елді мекендері Ресей империясының құрамында қалды. 1858 жылдың 28 маусымында Александру Иоан Кузаның молдавандық билігі Болградта (Болград) Болгар гимназиясын құрды.
For the first time, Bulgarian and Gagauzian refugees in Bessarabia are mentioned in 1769. The 1817 census found Bulgarians in 12 Bessarabian villages in the valleys of the Ialpug and Lunga Rivers (Creeks): 482 Bulgarian and Gagauzian families and 38 Romanian families in these 12 villages. The leader of the Bulgarians and Gagauzians was a man referred to as Copceac. Seven of the 12 villages were Gagauzian (Baurci, Beșalma, Ceadîr Lunga, Chessău, Dezghingea, Gaidar, and Tomai), and 5 were Bulgarian.) villages. In 1856, after the Treaty of Paris, three counties of southern Bessarabia, Cahul, Bolgrad and Ismail, reverted to the Principality of Moldavia (the United Principalities after 1859). These included the cities of Bolgrad, Ismail and Chilia. Gaguzian settlements centred on Comrat, however, remained in the Russian Empire. A Bulgarian high school (gymnasium), the Bolhrad High School, was founded in Bolgrad (Bolhrad) on June 28, 1858 by the Moldavian authorities of Alexandru Ioan Cuza,
1939 жылғы Молотов-Риббентроп пактісі 1940 жылғы маусымда кеңес үлтіматумына, кеңес әскерлерінің Бессарабияға басып кіруіне және оның КСРО құрамына енуіне әкелді. Кеңес билігі кезінде ресми түрде мойындалған аз ұлттық топ болғанымен, бессарабиялық болгарлар осы кезеңде мәдени ерекшеліктерінің бір бөлігін жоғалтты. 1980-ші жылдарда ұлттық жаңару қозғалысы пайда болды, болгар газеттері жарияланды, мәдени және білім беру бірлестіктері құрылды, болгар тілі жергілікті мектептерге енгізілді, әсіресе КСРО тарағаннан кейін: алдымен қосымша пән ретінде, бірақ кейін міндетті пән ретінде. 1993 жылы Украинадағы болгарлар қауымдастығы құрылды, ал 2004 жылы Болгария мемлекетінің қаржылық қолдауымен Тараклия мемлекеттік университеті құрылды, ол көптеген болгар тұратын Молдавияның Тараклия қаласында орналасқан. Университеттегі оқыту тілдері – болгар және румын тілдері.
The Molotov–Ribbentrop Pact of 1939 led to a Soviet ultimatum in June 1940, the invasion of Soviet forces into Bessarabia, and its inclusion into the Soviet Union. Although being an officially accepted minority under Soviet rule, the Bessarabian Bulgarians lost some features of their cultural identity in the period. A movement of national revival originated in the 1980s, with Bulgarian newspapers being published, cultural and educational associations being established, and Bulgarian being introduced into the local schools especially after the dissolution of the Soviet Union: first only as an optional, but later as a compulsory subject. The Association of Bulgarians in Ukraine was founded in 1993, and Taraclia State University, co funded by the Bulgarian state, was established in the largely Bulgarian populated Moldovan town of Taraclia in 2004. The languages of education at the university are Bulgarian and Romanian.