Кіріспе

Жер орталығына саяхат – ағылшын клавишашы Рик Уэйкменнің 1974 жылғы 3 мамырда A&M Records компаниясы шығарған екінші альбомы. Бұл 1974 жылғы 18 қаңтарда Корольдік фестиваль залында өткен оның екі концертінің тікелей жазбасы, Жюль Верннің 1864 жылы жарық көрген сол аттас ғылыми-фантастикалық романы негізінде жазылған 40 минуттық оркестрлік рок туындысының тұсаукесері. Альбом профессор Лидинбрук, оның жүрегі жақын немересі Аксель және олардың жетекшісі Ханс туралы әңгімелейді. Олар исландиялық алхимик Арне Сакнуссемм бірінші болып тапқан Жердің орталығына апаратын жолмен жүреді. Уэйкмен Лондон симфониялық оркестрімен, ағылшын камералық хорымен және оның рок-тобы үшін таңдап алынған музыканттар тобымен бірге өнер көрсетеді, кейін бұл топ ағылшын рок-ансамблі болып қалыптасты. Актер Дэвид Хемингс оқиғаны баяндайды. «Жер орталығына саяхат» альбомы музыка сыншылары тарапынан жақсы қабылданып, Ұлыбританиялық альбомдар тізімінде 1-орынға, ал АҚШ-тағы Billboard 200 тізімінде 3-орынға ие болды. 1974 жылғы қазан айында Американың жазба индустриясы қауымдастығы 500,000 дана сатылғаны үшін альбомды алтын сертификатпен марапаттады. Бұл альбом Уэйкменге Ivor Novello сыйлығына және ең үздік поп-инструментальді орындау үшін Грэмми сыйлығына үміткерлік алып келді. 1999 жылы Уэйкмен «Жер орталығына қайта оралу» атты жалғастырылған альбомын шығарды. Бастапқы партитура жоғалды деп есептелгеннен кейін, Уэйкмен 2009 жылы оны қайта тауып, үш жылдан соң уақыт шектеулеріне байланысты бұрын кесілген 18 минуттық музыкасымен қайта жазды.

Өмірбаян

1973 жылдың ортасына қарай Уэйкмен прогрессивті рок-тобы "Yes" тобында шамамен екі жыл болды және ол өзінің тұңғыш жеке альбомын – "Генри VIII-нің алты әйелі" шығарды. Келесі жобасында Уэйкмен музыка арқылы әңгіме айтатын альбом жасағысы келді, мұндай идеяға оны әкесінің Сергей Прокофьевтің симфониялық ертегісі "Петр мен қасқырды" көруге алып баруы шабыттандырған еді, онда баяндамашы оқиғаны айтады, ал оркестр оқиғаның дамуын көрсетеді. Малоун бұл жобаны бұрынғы жұмыстарынан "толыққандай өзгеше" және қиындыққа толы деп сипаттады.

Әңгіме

Неміс профессоры Лидинбрук исландиялық алхимик Арне Сакнуссеммнің Жер орталығына жасаған саяхаты туралы толық жазылған ескі пергаментті табады. Пергамент латын тіліне аударылып, Лидинбруктың жүрегі жақын немересі Аксель аударғанда, Исландиядағы Снейфеллсйокуллдің өрт сөнген жанартауындағы маршрутқа кіретін жерді көрсетеді. Олар өз жолына жетекші Ханспен бірге шығады. Бұл саяхат, "Топграфиялық мұхиттардан әңгімелер" турнесі кезінде ұйымдастырылды. Жазбалар желтоқсан айында Тревор Морайсқа тиесілі Литтл Чалфонттағы Фармьярд студиясында басталды. Толық масштабты жазбалар оркестрмен 1974 жылдың 5 қаңтарынан басталды. Концерт күні тағы да жазбалар сағат 9-да басталды. 1974 жылдың 18 қаңтарында Лондонның Корольдік фестиваль залында кешкі сағат 6-да және 8-де екі толық сатылған концерт өтті, әрқайсысына 3000 адам қатысты. Әрбір қойылым бір сағат сорока минутқа созылды. Бастапқы жоспар концерттерді "коммерциялық тұрғыдан тиімді" болған кезде үйде көруге арналған видеоға түсіру болған, бірақ ол іске аспады. Уэйкмен фильмнің алғашқы қойылымына дейін аз уақыт бұрын келгендіктен, бұл бөлім сәтсіздікке ұшырайды деп ойлады және түсірілімнің не екенін білмей, фортепианода импровизация жасауға мәжбүр болды. Екінші қойылымның бірінші жартысы бастапқыда жабдықтың дұрыс жұмыс істейтінін тексеру үшін сынақ ретінде жазылды. Ол 2002 жылға дейін Уэйкменнің шектеулі басылымды жинағы "Қазына сандығы" бөлігі ретінде жарық көрген жоқ. Жазбаларды Уэйкмен жасады, ал оны инженер Пол Трегурта 1974 жылдың 21-29 қаңтарында Лондондағы Морган студиясында араластырды. Уэйкмен Yes турнесі кезінде альбомның үзінділерін тыңдап, олардың бірнешеуін қабылдамады. "Мен дауысты ұнатып, бірнеше күннен кейін жақсырақ жасауға тұрарлық еді". Уэйкмен бұл альбом үшін Айвор Новелло сыйлығына ұсынылды және "Үздік поп-инструментальді орындау" номинациясы бойынша Грэмми сыйлығына ие болды. 1974 жылдың қыркүйегінде альбом Америка жазба индустриясы қауымдастығынан алтын сертификат алды. 1999 жылы, альбомның 25 жылдығына орай, Уэйкмен "Жер орталығына қайта оралу" атты жалғасын шығарды. Бұл оқиға Сакунсемм ашқан Жер орталығына бұрынғы экспедицияны қайтадан іске асыруға тырысқан саяхатшылар тобының басынан өткен оқиғаны баяндайды. 2002 жылы Уэйкмен 8 дискілік жинақтан тұратын "Қазына сандығы" жинағын шығарды, онда Корольдік фестиваль залында өткен екінші концерттің бұрын жарияланбаған бірінші жартысы кірді.

Қабылдау

Альбом шығуымен бірге аралас пікірлер туды, музыка сыншылары оны "шынайы қорқынышты классикалық пастиш" және "синтезатордың шамадан тыс қолданылуы" деп сипаттады. Дегенмен, Journey басқалар тарапынан жақсы қабылдады. The Sunday Times газетінің журналисі Royal Festival Hall концертіне бара алмады, бірақ жазбадағы музыка "керемет естіледі, әсерлі туынды, кейде ғана мақтанға салынады" деп ойлады. Melody Maker журналының музыка сыншысы Крис Уэлч альбомды "көңілді, жаңа және таң қалдыратынша қарапайым" деп бағалады. Бұл "Голливуд мюзикліне арналған музыка болуы мүмкін – әуенді, бірақ эпикалық мәнмен". Уэлч Уэйкманның "оқиғамен жақсы таныстығын" және оның "детальдарға ұқыпты назар салғандығы жұмыстың жылуын сыйлайды, бұл оны концерттік өнер көрсету ретінде сәтті етті" деп атап өтті. Allmusic-тің Майк ДеГенджі ретроспективті шолуда альбомды "прогрессивті рок өнерінің ең маңызды жетістіктерінің бірі" деп атады және "оркестрлік және синтезделген музыканың қызықты үйлесімін" байқады.

Тур

1974 жылдың шілдесінде Уэйкмен Кристалл Палас Гарден Парти концертінде жетекші орында болды, "Генри VIII-нің алты әйелі" атты альбомды толығымен орындап, сонымен қатар одан да үзінділер қосты. Уэйкмен шоудың бір бөлігі ретінде Кристалл Палас Боулдың алдындағы кішкентай көлді пайдалануға шешім қабылдады; альбомның кульминациялық шайқасын бейнелеу үшін динозаврлардың үлкен шарлары жасалды. Олар судан көтерілгенде толыққан толық үрленбей, бір-біріне соқтығысып, сахнаның алдында тұрып қалды. Көпшілігі, көбінесе есірткінің әсерімен, оларға қосылу үшін көлге секірді. Сол шоудың таңында Уэйкмен есінен танып, үйінде құлап, бірнеше көгалдырлар алды. Ол мұны шоуға дайындалудың шаршауынан деп түсіндірді. Ойнап тұрғанда, басы ауырып, өзінің суға батып бара жатқандай сезінді. Келесі күні таңертең, топ үйінде турнеге дайындалып жатқанда, Уэйкмен журналистпен телефонда сөйлесіп жатқанда тағы да еденге құлап, бұл жолы есін жинады, бірақ кенеттен қатты ауырды. Ол ауруханаға жеткізілді, онда дәрігерлер оның жүрек талмасы болғанын анықтады, мүмкін соңғы 24 сағат ішінде үшінші рет. Оның сол кездегі жас екенін ескере отырып, бұл турне стресімен, сондай-ақ Уэйкменнің көп темекі шегуімен және ішімдік ішуімен байланысты болды. Тоғыз ай ауруханада болуға және кем дегенде турнеден зейнеткерлікке шығуға кеңес берілген Уэйкмен, оның орнына турне жоспарларын іске асырды. Альбомның 45 жылдығы мен Уэйкменнің 70 жылдығын мерекелеу үшін Уэйкмен 2019 жылдың 13 және 14 шілдесінде Корольдік фестиваль залында қайта жазылған нұсқасын орындады. 2023 жылдың ақпан айында Уэйкмен Лондон Палладиумында екі шоу өткізді, оның екіншісінде "Жер орталығына саяхат" қойылымы болды.