Кіріспе

Тонга 2000 жылдың 15 қыркүйегінен 1 қазанға дейін Австралияның Сидней қаласында өткен 2000 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына делегация жіберді. Сидней Тонганың жазғы Олимпиада ойындарындағы бес қатарынан келген қатысуы болды. Сиднейге барған Тонга делегациясы екі жеңіл атлетикашы – Толута’у Кула және Ана Сиулоло Лику, сондай-ақ ауыр атлет Тевита Кофе Нгалудан тұрды. Жеңіл атлетикашылардың ешқайсысы өздерінің жарыстарында бірінші кезеңнен өте алмады, ал Нгалу ерлер арасында 105 кг салмақ дәрежесінде 13-орынды иеленді.

Өмірбаян

Тонга спорттық қауымдастығы мен Ұлттық олимпиадалық комитеті 1984 жылғы 1 қаңтарда Халықаралық олимпиадалық комитет тарапынан мойындалды. Тонга Корольдігі 1984 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында тұңғыш рет қатысып, содан бері барлық жазғы Олимпиада ойындарында өнер көрсетіп келеді, осы Сидней ойындары олардың бесінші қатысуы болды. Олар 2014 жылғы Сочи Олимпиадасына дейін қысқы Олимпиада ойындарында дебют жасамады. Тонга делегациясы екі жеңіл атлет – Толута’у Кула мен Ана Сиулоло Лику, сондай-ақ ауыр атлет Тевита Кофе Нгалудан тұрды. Лику ашылу салтанатында ел туын алып жүруге таңдалды. 22 қыркүйекте ол ерлердің 100 метрінің бірінші кезеңінің төртінші жылына ілікті; ол жарысты 11,01 секундта аяқтады, өз жылында тоғызыншы және соңғы орында қалды және іріктеуден шығарылды. Алтын медальді АҚШ-тан Морис Грин 9,87 секундпен жеңіп алды, күміс медальді Тринидад және Тобагодан Ато Болдон, ал қола медальді Барбадостан Обаделе Томпсон иеленді. Ана Сиулоло Лику осы Олимпиада кезінде 26 жаста болды және бұрын 1996 жылғы Атланта Олимпиадасында да Тонга атынан қатысқан. 25 қыркүйекте ол әйелдердің 100 метрлік кедергілер сайысының үшінші жылына ілікті, онда ол 14,58 секундта жарысты аяқтады. Бұл оны өз жылында сегізінші және соңғы орынға қойды, ол іріктеуден шығарылды. Алтын медальді қазақстандық Ольга Шишигина 12,65 секундпен жеңіп алды, күміс медальді Нигериядан Глори Алози, ал қола медальді АҚШ-тан Мелисса Моррисон иеленді. Спортшы:Шара:Жылу:Шектеуіш:Жартылай финал:Финал:Нәтиже:Орын:Нәтиже:Орын:Нәтиже:Орын:Нәтиже:Орын:Толута’у Кула:Ерлер 100 м:11.01:9:Іріктеуден өтпеді:Ана Сиулоло Лику:Әйелдер 100 м кедергі:14.58:8:Іріктеуден өтпеді:

Ауыр атлетика

Сидней Олимпиадасында 27 жастағы Тевита Кофе Нгалу өзінің жалғыз Олимпиадалық ойынына қатысты. 25 қыркүйекте ол ерлер арасында 105 кг салмақ дәрежесіндегі жарысқа қатысты, онда қатысушылардың салмағы 105 кг-нан аспауы керек еді. Жарыс екі кезеңнен тұрды: қаптама және серпеліс, ал екі көтергеннің қосындысы спортшының жалқы нәтижесін анықтады; жарысқа қатысу үшін спортшы екі көтергенді де орындауы керек еді, әр ауыр атлет әр түрде үш рет талпыныс жасады. Серпелісте Нгалу үш рет 122,5 кг және 127,5 кг салмақ көтеріп, үшінші талпынысында 130 кг көтеруге тырысқанда сәтсіздікке ұшырады, осылайша серпеліс бойынша 127,5 кг нәтиже көрсетті. Бұл оны нәтиже көрсеткендердің арасында 17-ші және соңғы орынға қойды, алайда төрт ауыр атлет серпелісте нәтиже көрсетпеді және қаптама және серпеліске өтуге рұқсат алмады. Жарыстың қаптама бөлігі сол күні өтті. Нгалу үш талпынысында біріншіде 162,5 кг, екіншіде 167,5 кг көтеруге тырысып сәтсіздікке ұшырады, үшінші және соңғы талпынысында 167,5 кг көтеріп, осы бөлікте 165,5 кг нәтиже көрсетті. Бұл оны 13-ші және соңғы орынға қойды, бірақ төрт атлет қаптамада нәтиже көрсетпеді және жарыста рейтинг алған жоқ. Нгалудың жалқы нәтижесі 295 кг болды, бұл оны жарысты аяқтағандардың арасында 13-ші және соңғы орында қалдырды. Алтын медальді Ираннан Хоссейн Тавакколи жеңіп алды, ол серпелісте 190 кг көтеріп, жаңа Олимпиадалық рекорд орнатты. СпортшыОқиғасыСерпелісҚаптамаЖалқыНәтижеРанкРанкРанкРанкТевита Кофе НгалуЕрлер 105 кг127.517167.513295.013