Кіріспе

Хью Уистлер (28 қыркүйек 1889 – 7 шілде 1943), F. Z. S., M. B. O. U. – ағылшын полиция қызметкері және орнитолог, Үндістанда жұмыс істеген. Ол Үндістан құстарына арналған алғашқы анықтамалықтардың бірін жазды және жаңа түршелерді сипаттағаннан басқа, бірнеше ғылыми журналдарда құстардың таралу аймақтарын жазбалар түрінде қамтыды.

Өмір және мансап

Хью 1889 жылы Мейблторп қаласында, Хайленд жеңіл жаяу әскерінің майоры Фуллер Уистлер мен Гвенлиан Эннидің (туған тегі Робинсон) тұңғыш ұлы ретінде дүниеге келді. Ол генерал-майор Майкл Уистлердің бірінші туысы және Чарльз Уистлердің інісі болды. Уистлер Алденхэм мектебінде білім алды. Оның кіші інісі Ральф Аллен Фуллер Уистлер (24 шілде 1895 – 28 сәуір 1917) әкесінің қадамын басып, Хайленд жеңіл жаяу әскеріне қосылды, ал Хью негізінен Панджабта Үндістан полициясында қызмет етті. Ол 1909 жылдың желтоқсанынан 1926 жылдың сәуіріне дейін Үндістанда қызмет етті. Бастапқыда ол Филлаурда орналасты, бірақ кейіннен Пәнжабтың әртүрлі аудандарында, соның ішінде Жжанг сияқты беделсіз саналатын аудандарда да қызмет етті. Ол Гималайдың Кенгра таулы етегінде, Лахул мен Спитидің биік тауларында және басқа да аймақтарда орналасты. Ол Клод Бьюкенен Тисхерстпен хаттасып, 1910 жылы Англияда демалыста болғанда Лоустофттегі Гроув Хаусқа барып, ғылыми орнитологиямен танысты. Ол қай жерде болса да, жергілікті құстарға қызығушылық танытып, мұқият жазбалар жасап, коллекция жинады. 1924 жылы ол Англияға оралып, Тисхерстпен бірге Испанияға сапар шекті. 1925 жылдың 2 қазанында Уистлер Маргарет Джоан Эштонға (1893–1981) үйленді, ол Томас Гейр Эштонның, 1-ші Барон Эштон оф Хайд пен Ева Маргарет Джеймстің қызы болды және олардың үйі Battle қаласына жақын орналасқан. Ол 1943 жылдың 7 шілдесінде қайтыс болды, өзінен Бенедикта қызы мен Ральф ұлын қалдырды (екеуі де қазір қайтыс).

Орнитология

Уистлер Үндістандағы қай жерде болса да, құстарды зерттеді және жинады. Англияға қайтқан соң, ол Үндістан орнитологиясын зерттеуді жалғастырды. Ол Бомбей табиғи тарих қоғамының журналында кеңінен жариялап, географиялық қауырсын түрлерінің кездесуі мен таралуы туралы жазбалар жасады. Ол Үндістандағы құстарды зерттеуге арналған он бөлімді кіріспе жариялады. Ол Испанияға, Албанияға, Италияға және Алжирге жинау сапарларын жасады, көбінесе Клод Бьюкенен Тисхерстпен бірге. 1925 жылы У.С. Миллард, сэр Джордж Лоундес және Ф.Дж. Митчелл бастаушыларға арналған Үндістан құстарына арналған суреттелген нұсқаулық жасау жоспарын жасады. Уистлерден оны жазуға көмек сұралды. 1928 жылы ол «Үндістан құстарының танымал нұсқамасы» деп жарияланды. Оның төрт басылымы жарық көрді, соңғысы оның қайтыс болғаннан кейін жарық көрді. Бұл еңбегінде ол байқауға негізделген орнитологияны танымал етудің маңыздылығын көрсетті:

Үндістанда үлкен мөлшерде терілер мен жұмыртқаларды жинау қажеттігі енді жойылды. Жалпы жинау жеткілікті болды; енді біліміміздегі олқылықтарды толтыруға назар аудару қажет. Осы жұмыста көмектескісі келетіндер алдымен атқарылған жұмыстармен танысып, әлі де атқарылуға тиісті жұмыстарды білуі керек. Кейбір түрлерде әртүрлі тұқымдардың таралуын әлі анықтау қажет, бұл белгілі бір аймақтарда мұқият жинауды білдіреді. Басқа түрлердің қауырсынының өзгеруін білу қажет, ол үшін жылдың белгілі бір кезеңдерінде жиналған үлгілер қажет. Басқа түрлерде төменгі және жасөспірім қауырсындары белгісіз. Бірақ ең қажеттісі – халықтың жағдайы мен көші-қоны туралы нақты байқаулар. Бұл істе барлығымыз көмектесе аламыз. Бір жыл бойы өз орныңыздағы құстар туралы толық жазбалар жүргізіңіз, тұрақты түрлерін, келу және кету уақыттарын, барлық көшпенді түрлердің салыстырмалы молдығын және сиректігін атап өтіңіз; және сіз орнитологияға сіздің дәлдігіңіз бен толықтығыңызға қарай әрбір басқа зерттеушіге көмектесетін үлес қосасыз. Уистлер зейнетке шыққаннан кейін Батл қаласында тұрды, онда ол бейбіт судья болды. 1928 жылы ол Кашмирдің құстарын зерттеу мақсатымен адмирал Хьюберт Лайнстың шақыруымен Үндістанға сапар шекті. Лайнс Англияға қайта шақырылып, Уистлер мен Бертрам Бересфорд Осмастонға құстарды зерттеуді аяқтауды талап етті. 1913 жылы Британдық орнитологтар одағына мүше болып, 1940 жылы оның вице-президенті болды. Ол адмирал Лайнспен бірге Кашмирге барды және Пенджаб пен Кашмир құстары туралы есеп жасауды жоспарлады; бірақ ол аяқталмады. Ол сондай-ақ иттерге, фазан өсіруге, бүркіт салып аулауға және антиквариатқа қызығушылық танытты. Ол біраз уақыт Бодиам қамалының күтіміне қатысты. Уистлер сауда мақсатымен жұмыртқа жинауды сынап, Хаси төбелеріндегі хабарласынан естіген адал емес жинау туралы айтты. Ол сондай-ақ Ассам мен Сиккимнен келген жұмыртқаларды оологтар мұқият қарауы керектігін атап өтті. Бұл мақалаға Е.С. Стюарт Бейкер жауап берді. Бірнеше құс түрлері оның құрметіне аталды, соның ішінде Тичехерст, Делакур және Стресман аталды. Бастапқыда *Seicercus burkii whistleri* деп сипатталған Уистлер шыршасы қазір толық түр болып саналады: *Seicercus whistleri*. Суссекс университетінің табиғат тарихы немесе археология бойынша ең жақсы эссеге берілетін Уистлер сыйлығы оның құрметіне аталған. Оның 17 320 құс терісінен тұратын жинағын 1949 жылы Уистлер ханым Табиғи тарих мұражайына тапсырды.