Кіріспе

1830 жылы американдықтар жасаған бу локомотиві

Том Тэмб – жалпы тасымалдаушы теміржолда жұмыс істеген алғашқы американдық бу локомотиві. Ол Питер Купер 1829 жылы жаңа құрылған Балтимор және Огайо темір жолының (B&O) (қазіргі CSX) иелерін бу машиналарына көшуге көндіру үшін жобаланып, салынған; оның кіріс қызметіне енуі жоспарланбаған. Том Тэмб атпен тартылатын көлікпен өткізген аңызға толы жарысымен ерекше көзге түседі, онда Том Тэмб механикалық бұзылуға ұшырағаннан кейін ат жеңіске жеткен. (Мэриленд штатындағы Релей қаласын қараңыз.) Дегенмен, демонстрация сәтті аяқталды және темір жол бу локомотивтерін пайдалануға келісіп, келесі жылы жұмысқа жарамды локомотивті сынақтан өткізді.

Өмірбаян

Алғашқы теміржолдар қарапайым жол үстіндегі рельстер ғана еді; жылқылар вагон мен кареталарды, дөңгелектері рельстерге сай келу үшін өзгертілген, тартты. Бу қозғалтқышы дөңгелектерге орнатылғанша, пойызды бу күшімен қозғату мүмкін болмады. Бірінші бу локомотивтері бу қуатының отаны – Англияда салынды, ал Америкадағы алғашқы локомотивтер Англиядан әкелінді. Бірақ көп ұзамай американдықтар өз локомотивтерін жобалауды бастады.

Дизайн және құрылыс

Том Тэмб Питер Купердің тік қазандықпен және дөңгелектерді бір осьпен қозғалтатын тік цилиндрлермен жабдықталған төрт дөңгелекті локомотив ретінде жасалған. "Жобалау" көптеген импровизациялармен ерекшеленді. Қазандық түтікшелері мылтық трубаларынан жасалған, ал локомотив антрацит көмірімен жұмыс істеді. Купердің теміржолға деген қызығушылығы Балтимор қаласының Кантон ауданындағы жылжымайтын мүлікке салған маңызды инвестициялары арқылы туды. Теміржолдың сәтті болуы оның мүліктерінің құнын арттырады деп күтілді. Кейін Миллхоланд өзінің локомотивтерді жобалауда белгілі дизайнерге айналды.

Көрсеткіш

1829 жылы салынған компанияның болашақ негізгі темір жол желісінің Виргиния штатының (қазіргі Батыс Виргиния) Уилинг қаласына дейінгі бірінші учаскесінде сынақтар жүргізілді. Бірінші бөлім Балтимор мен Элликотт Миллзді (қазіргі Элликотт Сити, Мэриленд) Патапско өзенінің аңғарының жоғарғы тармағы бойымен байланыстырды. Вагон-дарды жылқы тартты. Екі жол салынды, бұл Стоктон мен Компанияның иелерін, жолаушылар мен жүк тасымалын қамтамасыз ететін жергілікті дилижанс желісін, жаңа локомотивті Релей Хаусы мен Балтимор арасындағы жарысқа шақыруға мәжбүр етті. Жарыс 1830 жылдың 28 тамызында өткен болуы мүмкін, алайда дереккөздер 25 тамыз және 28 қыркүйек күндерін де көрсетеді. Шақыру қабылданғаннан кейін, Том Баяу аттан оқшау алға шықты, бірақ соққыдан белбеуі сығып қалғанда, жылқы оны озуға мүмкіндік алды. Белбеу сығып қалғаннан кейін, қазандық жеткілікті күшпен жұмыс істемей, локомотив қуатын жоғалтты, нәтижесінде жылқы жарыстан өтіп, жеңіске жетті. Дегенмен, локомотивтің артықшылықты өнімділігі мойындалды. 1927 жылы B&O Балтимор маңында "Темір аттың көрмесі" деп аталатын жүз жылдық көрме өткізді және көрме үшін оның көшірмесін жасады. Бұл көшірме Пангборнның моделіне сәйкес жасалғандықтан, түпнұсқадан айтарлықтай ерекшеленді, біршама үлкен және ауыр болды, сондай-ақ биіктігі де жоғары болды (жоғарыда келтірілген өлшемдер көшірменің өлшемдері екенін ескеріңіз). Сонымен қатар, қазандықтағы үрлеуіш орнына, күштірек ауа тарту үшін платформаға әлдеқайда үлкен үрлеуіш орнатылды, цилиндр мен бағыттағыштардың тіреуші конструкциясы да едәуір өзгеше болды. Көшірме B&O теміржол музейінде сақталады. Музей көшірмені "қызмет ететін" деп тіркеген, және локомотив әр жыл сайын арнайы іс-шараларға қатысады. Том Баяудың жұмыс істейтін, жартылай масштабтағы моделі қазіргі уақытта Индиана штатының Ла Порте қаласындағы Хесстон бу музейінде көрсетілуде және келушілерге демонстрациялануда.