Қызғын үзіліс: 1999 жылғы психологиялық драма фильмі
Girl, Interrupted (film)
«Қыз Үзілісте» (Girl, Interrupted) – 1999 ж. Джеймс Мэнгголдтың психологиялық драмасы. Сусанна Кейсеннің естеліктері негізінде түсірілген, Винона Райдер мен Анджелина Джолидің актерлік шеберлігімен ерекшеленеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1999 жылы Джеймс Мангольдтың түсірген фильмі.
1999 film by James Mangold
"Тоқталған өмір" – Джеймс Мангольдтың сценарийімен, Лиза Лумер мен Анна Гамильтон Феланның сценарийлеріне сүйенген, 1993 жылы жарық көрген Сусанна Кайсеннің осы аттас естеліктері негізінде түсірілген американдық тамырлы психологиялық драма. Винона Райдер, Анджелина Джоли, Клея ДюВалл, Бриттани Мерфи, Элизабет Мосс, Джаред Лето, Анжела Беттис, Джеффри Тамбор, Ванесса Редгрейв және Вупи Голдбергтің қатысуымен түсірілген бұл фильмде, өзіне қол жұмбау әрекетінен кейін психиатриялық ауруханада 18 ай ем алатын жас әйелдің тағдыры баяндалады. "Тоқталған өмір" 1999 жылдың 21 желтоқсанында АҚШ кинотеатрларында көрсетілді. Фильмнің премьерасы сыншылар тарапынан әртүрлі пікірлерге бөлінді, бірақ Райдер мен Джоли рөлдері үшін кең мақтауға ие болды. Бұл фильм бүкіл әлем бойынша 48 миллион долларлық табыс әкеліп, коммерциялық сәттілікке жетті. "Тоқталған өмір" Джолиге көптеген наградаларды сыйлады, оның ішінде "Оскар" сыйлығының "Ең үздік қосалқы актриса" номинациясы, "Критиктер таңдауы" киносыйлығының "Ең үздік қосалқы актриса" номинациясы, "Алтын глобус" сыйлығының "Ең үздік қосалқы актриса" (фильм) номинациясы және "Экрандағы актерлер гильдиясы" сыйлығының "Қосалқы рөльдегі ең үздік актриса" номинациясы. Фильм шыққаннан кейін көп жылдар өткен соң қайта қарастырылды.
Girl, Interrupted is a 1999 American biographical psychological drama film written and directed by James Mangold, from a screenplay by Mangold, Lisa Loomer, and Anna Hamilton Phelan, and based on the 1993 memoir of the same name by Susanna Kaysen. Starring Winona Ryder, Angelina Jolie, Clea DuVall, Brittany Murphy, Elisabeth Moss, Jared Leto, Angela Bettis, Jeffrey Tambor, Vanessa Redgrave, and Whoopi Goldberg, the film follows a young woman who spends 18 months institutionalized at a psychiatric hospital following a suicide attempt. Girl, Interrupted was theatrically released in the United States on December 21, 1999. The film received mixed reviews from critics upon release; however, Ryder and Jolie earned widespread acclaim for their performances. It grossed $48 million worldwide, thus emerging as a commercial success. Girl, Interrupted earned Jolie numerous awards including the Academy Award for Best Supporting Actress, the Critics' Choice Movie Award for Best Supporting Actress, the Golden Globe Award for Best Supporting Actress – Motion Picture and the Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Female Actor in a Supporting Role. The film has been reappraised in the years since its release.
Сюжет
1967 жылы Жаңа Англияда 18 жасар Сусанна Кейсен жүйке бұзылуынан зардап шегіп, аспирин мен алкогольді шамадан тыс қабылдады. Өз қалауына қарамастан, ол жергілікті психиатриялық аурухана Клеймурға жатқызылады. Психиатриялық бөлімде Сюзанна шизофрениямен ауыратын балалық қыз Полли "Торч" Кларкпен, Синтия Кроулимен, өзін-өзі зақымдайтын және маңайшақтық-құмарлық бұзылысына ұшыраған Дейзи Рэндонмен, патологиялық өтірікші және Сюзаннаның бөлмедесі Джорджина Таскинмен, анорексиямен ауыратын саркастикалық әйел Джанет Уэббермен дос болады. Сюзанна әсіресе бүлікшіл, бірақ харизматикалық және Сюзаннаны дәрі қабылдауды тоқтатуға және терапияға қарсы тұруға шақыратын социопат Лиза Роуға тартылады. Лиза қыздарға аурухананың жер астындағы туннельдерінде түнде жасырын жүріп, оларды және қызметкерлерді, соның ішінде қатаң бас медбике Валерия Оуэнсті үнемі қозғайды. Д-р Мелвин Поттспен үнемі терапиялық сеанстар арқылы Сюзанна өзінің бойындағы тұлғалық бұзылысты біледі, бұл факт доктор Поттс бастапқыда одан жасырады. Дейзидің бостандыққа шығуын атап өту үшін сирек кездесетін бақылаудағы топтық саяхатта әйелдер балмұздақ салонға барады. Сол жерде Сюзаннаға Барбара Гилкрест, ағылшын тілі мұғалімінің әйелі және олардың қызы Бони кездеседі. Барбара Сюзаннаны күйеуімен ұйықтағаны үшін ашық жазады; Сюзаннаны қорғауға келген Лиза Барбараны қорлайды, ал басқа қыздар екеуі де қорланып кетер алдында оны және Бонниді мазақ етеді. Бұл Лизаны Сюзаннаға одан да жақындатады, бірақ Валери Лизаны сөгіп қояды. Доктор Гилкристпен болған қарым-қатынасынан басқа, Сюзанна Вьетнам соғысына шақырылған Тобимен де қарым-қатынаста. Ол Сюзаннаға барып, онымен бірге Канадаға қашуды сұрайды. Сюзанна оған басқа қыздармен дос болғанын және бір күні кетуді қалайтынын, бірақ онымен емес екенін айтады. Сол түні Полли күйзеліске ұшырап, изоляторға қамалады. Сюзанна мен Лиза түнгі күзетуші медбикеге тыныстандыратын дәрі береді және Поллиді ән айтып жұбатуға тырысады. Сюзанна сонымен қатар Джонмен, аурухана қызметкерлерінің бірімен, оны жақсы көреді. Валери таңертең топтың дәлізде ұйықтап жатқанын көргенде, ол екі әйелді жазалайды, әсіресе Лизаны, ол электрошок терапиясына төтеп беруге мәжбүр болады, содан кейін жалғыздыққа қалады. Сол түні Лиза қашып құтылып, Сюзаннаны өзімен бірге қашып кетуіне көндіреді. Әйелдер Дейзидің жаңа жалға алған пәтеріне жетеді, оны сүйікті әкесі қамтамасыз етеді және түнде болу үшін оған Валиум береді. Дейзи өзінің ауруынан айыққандығын айтып, Дейзидің өзін-өзі кескенін білген Лизамен бетпе-бет келеді. Лиза Дейзиді мазақтап, оның көптен бері әкесінен көрген жыныстық зұлымдыққа ұшырайды деп айыптайды. Келесі күні таңертең Сюзанна Дәуистің ванна бөлмесінде өлі болып, билегін кесіп, өзін-өзі асып алады. Сюзанна Лизаның Дейзидің бөлмесін және денесін ақша үшін іздегенін көріп, қатты қорқады. Лиза сияқты болғысы келмейтінін түсінген Сюзанна жедел жәрдем шақырып, Клеймурға қайта оралады, ал Лиза Флоридаға қашады. Ауруханаға оралғаннан кейін Сусана сурет салумен және жазумен айналысады, сонымен қатар өзінің терапиясымен, соның ішінде аурухананың бас психологы доктор Соня Уикпен тұрақты кездесулермен жұмыс істейді. Сюзанна босатылғанға дейін Лизаны ұстап алады және Клеймурға қайтарады. Бір күні түнде ол Сюзаннаның күнделігін ұрлап алады және кейбір жазбаларды Джорджина мен Полиге туннельдерде оқып береді, оларды Сюзаннаға қарсы айналдыруға тырысады. Сюзанна Лизаның суық, қараңғы адам екеніне жанашырлық танытатын жазбаны оқығаннан кейін, Лиза Сюзаннаға шабуыл жасап, оны туннельдер арқылы қуып шығады. Ашулы Сюзанна Лизаны ішінен өлі деп айыптап, оның қатыгез мінез-құлқы үшін, Клеймурдан психикалық және эмоционалдық жағынан тәуелді болып, әлемнен қорқып, жанашырлық танытпағаны үшін қатты сөгіс береді. Ақыры Лиза бұған беріліп, өзін-өзі өлтіруді ойлайды, бірақ Георгина оны одан бас тартады. Сюзанна келесі күні босатылмас бұрын, Лизаны көріп кетеді. Екеуі татуласады, ал Лиза шын мәнінде жүрегі жоқ екенін айтады. Олар жақсы қарым-қатынаста бөліседі және Сюзанна барлық адамдармен қоштасып, Георгина мен Поллиден олар туралы күнделікте жазылған нәрселер үшін кешірім сұрайды. Сюзанна кетер алдында екі әйел де кешірімді қабылдайды.
In 1967 New England, aimless 18 year old Susanna Kaysen has a nervous breakdown and overdoses on aspirin and alcohol. Against her wishes, she is checked into Claymoore, a local psychiatric hospital. In the psychiatric ward, Susanna befriends Polly "Torch" Clark, a childlike girl with schizophrenia; Cynthia Crowley; Daisy Randone, who self harms and has obsessive–compulsive disorder, Georgina Tuskin, a pathological liar and Susanna’s roommate; and Janet Webber, a sardonic woman with anorexia. Susanna is particularly drawn to the sociopath Lisa Rowe, who is rebellious but charismatic and encourages Susanna to stop taking her medication and resist therapy. Lisa helps the girls sneak around at night in the hospital's underground tunnels and continuously provokes them and the staff, including the stern head nurse, Valerie Owens. Through regular therapy sessions with Dr. Melvin Potts, Susanna learns she has borderline personality disorder, a fact Dr. Potts initially conceals from her. On a rare supervised group outing celebrating Daisy's impending release, the women visit an ice cream parlor. There, Susanna is confronted by Barbara Gilcrest, the wife of an English instructor with whom she had an affair, and their daughter, Bonnie. Barbara publicly chastises Susanna for sleeping with her husband; coming to Susanna's defense, Lisa insultingly berates Barbara and the other girls mock her and Bonnie before they both leave, humiliated. This endears Lisa to Susanna even more, though Valerie reprimands Lisa. In addition to her affair with Dr. Gilchrist, Susanna has a casual relationship with Toby, a young man who has been drafted to serve in the Vietnam War. He visits Susanna, and begs her to run away with him to Canada. Susanna tells him she has become friends with the other girls and would like to leave someday but not with him. The same night, Polly has a breakdown and is placed in isolation. Susanna and Lisa drug the night watch nurse with a sedative and attempt to comfort Polly by singing to her. Susanna also makes out with John, one of the hospital orderlies who has a crush on her. When Valerie finds the group sleeping in the hallway in the morning, she punishes the two women, particularly Lisa, who is forced to endure electroshock therapy followed by solitary confinement. Later that night, Lisa manages to break out of confinement and convinces Susanna to escape with her. The women hitchhike to Daisy's newly rented apartment, supplied by her doting father, and bribe her with Valium in order to spend the night. Daisy, insistent she has been cured of her illness, is confronted by Lisa when she discovers Daisy has been cutting herself. Lisa taunts and mocks Daisy, accusing her of enjoying the incestuous sexual abuse she has long suffered from her father. The next morning, Susanna finds Daisy dead in her bathroom, having slashed her wrists and hanged herself. Susanna is appalled when Lisa searches Daisy's room and body for cash. Realizing she does not want to become like Lisa, Susanna phones for an ambulance and returns to Claymoore while Lisa flees to Florida. Upon returning to the hospital, Susanna occupies herself with painting and writing, and cooperates with her therapy, including regular sessions with the hospital's head psychologist, Dr. Sonia Wick. Before Susanna is released, Lisa is apprehended and returned to Claymoore. She steals Susanna's diary one night and reads some of the entries to Georgina and Polly in the tunnels, attempting to turn them against Susanna. After reading an entry in which Susanna feels sympathy for Lisa being a cold, dark person, Lisa attacks Susanna and chases her through the tunnels. A furious Susanna confronts Lisa, loudly accusing her of being dead inside and berating her for her abusive behaviors, becoming mentally and emotionally dependent on Claymoore, for being afraid of the world, and for being uncaringly unempathetic. Lisa finally breaks down at this and contemplates suicide, though Georgina manages to dissuade her. Before Susanna is released the next day, she goes to visit Lisa, now in solitary confinement and restrained to a bed until she fully recovers. The two reconcile, and Lisa insists she is not actually heartless. They part on good terms and Susanna bids farewell to everyone, apologizing to Georgina and Polly for what was written about them in her journal, with both women accepting the apology before Susanna departs.
Даму
1993 жылдың маусым айында «Колумбия Пикчерс» Кейсеннің естеліктеріне киноқұқықтарды сатып алу үшін бірнеше студиямен күресті. Фильм құқықтарын алуға тырысқан Винона Райдер ақырында продюсер Дуглас Уикпен бірігіп, жобаны өзіне арналған фильм ретінде дамытуға кірісті. Содан кейін фильм бес жыл бойы даму қиындықтарында тоқтап тұрды, үш түрлі сценарий жазылды, бірақ ешқайсысы Райдер мен Уикті қанағаттандырмады, себебі Кейсеннің кітабын фильмге көшіру қиын болды. Райдер оның дебюттік фильмі «Ауыр» фильмін көргеннен кейін Джеймс Мангольдқа режиссерлік ұсыныс жасады. Райдер, Уик және Мангольд 1998 жылдың ортасында түсірілімге арналған соңғы сценарийге келісті, ал «Колумбия» Райдердің «Жоғалған жандар» атты қорқыныш фильмін түсіруі үшін фильмнің түсірілімін 1999 жылдың басына дейін ықшамдады.
In June 1993, Columbia Pictures fought off a number of other studios to buy the film rights to Kaysen's memoir. Winona Ryder, who had also attempted to buy the film rights, ultimately partnered with producer Douglas Wick to develop the project as a star vehicle. The film was then stuck in development hell for five years, with three different scripts written but none satisfying Ryder and Wick, their reasoning being that Kaysen's book struggled to translate to film. Ryder approached James Mangold to direct, after seeing his film debut Heavy. Ryder, Wick and Mangold settled on a final shooting script in mid 1998, with Columbia pushing back production on the film until early 1999 in order for Ryder to shoot their horror film Lost Souls.
Кастинг
Фильмде күшті әйел кейіпкерлердің көп болуына байланысты, көптеген жас актрисалар онда рөл алуға тырысты. Риз Уизерспун, Кристина Риччи, Кэти Холмс, Гретчен Мол, Кейт Хадсон, Алисия Витт, Сара Полли және Роза МакГоуэннің бәрі де белгіленбеген рөлдерге кастингке қатысты. МакГоуэн 1998 жылы: «Бұл киімдеріңізді шешіп алмайтын жалғыз лайықты нәрсе», – деді. Мангольд Лиза рөлін талқылау үшін Кортни Лавпен, ал рөл үшін Аланис Морисеттпен де кездесті. Паркер Пози Лиза рөлінен бас тартты, ал Лили Собиески Дейзи рөліне келісім берді, бірақ түсірілім басталғанға бірнеше апта қалғанда, «Жанна д'Арк» фильмінде түсуге ұсыныс алғаннан кейін рөлден бас тартты.
Because of the volume of strong female characters in the film, a number of young actresses sought parts in it. Reese Witherspoon, Christina Ricci, Katie Holmes, Gretchen Mol, Kate Hudson, Alicia Witt, Sarah Polley, and Rose McGowan all auditioned for unspecified roles. "It's the only decent thing out there that doesn't involve taking your clothes off," McGowan said in 1998. Mangold also met with Courtney Love to discuss the role of Lisa as well as Alanis Morissette for a role. Parker Posey turned down the role of Lisa, while Leelee Sobieski signed on to play Daisy but dropped out weeks before filming began after receiving an offer to star in Joan of Arc.
Түсірілім
Фильмнің түсірілімі негізінен Пенсильвания штатының Механикасбург қаласында, сондай-ақ 1999 жылдың басында Пенсильвания штатының Харрисбург қаласындағы Харрисбург мемлекеттік ауруханасында өтті. Механикасбург ескі сәнді көрінісі және жай ғана "Дрогс" деп аталған ескі үлгідегі дәріханасы үшін таңдалды, бұл фильмге уақытқа қарай ескірген көрініс берді. Трейлердегі бір сахнада Капитолий ғимараты анық көрінетін Стейт-стрит көпірі арқылы Харрисбург қаласының орталығына қарай келе жатқан фургон көрсетілген. Кейіннен жойылған сахналар Рединг қаласының қоғамдық мұражайында түсірілді.
Filming took place primarily in Mechanicsburg, Pennsylvania, as well as in Harrisburg State Hospital in Harrisburg, Pennsylvania, in early 1999. Mechanicsburg was chosen for its old fashioned appearance and its old style drugstore simply titled "Drugs", all of which gave the film its time dated appearance. A scene in the trailer shows a van traveling towards downtown Harrisburg over the State Street Bridge, where the Capitol building is clearly visible. Scenes later deleted were also filmed at Reading's Public Museum.
Сыни жауап
"Қыз, үзілген" сыншылардан қарама-қайшы пікірлер алды. Көрермендер көбірек жағымды жауап берді. 2022 жылғы мәліметтер бойынша, фильмнің Rotten Tomatoes сайтындағы рейтингі 115 сынға негізделіп 53% құрап, орташа бағасы 5.70/10 болды. Сайттың консенсусы: "Анджелина Джоли керемет актерлік көрсетеді, бірақ жалпы алғанда, "Қыз, үзілген" өзінің бастапқы материалдарының күшін толыққанды жеткізе алмайтын, жұқа және болжамды сюжеттен зардап шегеді." Фильмнің Metacritic-тегі рейтингі 32 сынға негізделіп 51, бұл "аралас немесе орташа пікірлерді" көрсетеді. CinemaScore сауалнамасы бойынша көрермендер фильмге A+–ден F-қа дейінгі шкала бойынша орташа "B" бағасын берді. The New York Times газетінде Стивен Холден былай деп жазды: "Қыз, үзілген" – жалқау, өзімшіл қыздардың ақылсыздыққа құмарлық танытуына қатысты қатал сүйіспеншілікпен қараған шағын, қарқынды кезеңдік туынды: Сіз өзіңізді ақылдан бездіре аласыз немесе одан арылуға тырыса аласыз. Таңдау сіздікі." BBC-ден Том Коутс: "Қыз, үзілген" – [Кейсеннің] осы кезеңдегі естеліктерінің лайықты бейімделуі, көрерменге көбірек таныс болатын жылтырлықтан гөрі, жылтыратылған және тегістелген." Los Angeles Times газетінің Кеннет Туран бастапқы романнан жасалған сценарийді сынға алып, оның "Күкі ұясынан ұшқандар" стиліндегі анық, стандартты драманы жасауға қарсы тұруы қиын екенін" жазды, бірақ Райдер мен Джолидің актерлік шеберлігі фильмге "көрінетіндей адал болуға көмектеседі" деп атап өтті. CNN-нің Пол Татара фильмнің сценарийінде "өзін-өзі танудың" жеткіліксіздігін айтты, "әр қызға ол шақ пен шынжыр сияқты сүйрейтін ерекшелік берілгенін" қосты. Татара: "Жақсы жаңалық – жазушы және режиссер Джеймс Мангольдтың "Қыз, үзілген" фильмі жылдың ең жақсы фильмдерінің бірі. Жаман жағы – мұндай ойға жету үшін 17 жасар қыздың сезімтал болуы керек." Роджер Эберт фильмнің тақырыптарға назар аудармауына сын көзбен қарады, былай деп жазды: "Фильм көбінесе кейіпкер мен мінез-құлық туралы, және күшті актерлік сахналар болғанымен, мақсат көрінбейді. Сондықтан да қорытынды осыншалықты қанағаттанғысыз: оқиға кейіпкерлер арасындағы қайшылықтарды драма арқылы шешуге мүмкіндік бермей, оның орнына мелодрамаға бұрылады." Time Out Film Guide журналының Шарлотта О'Салливан Джолидің актерлік шеберлігін жоғары бағалап, Райдерді сынға алды: "Джоли экранда болмағанда фильм сәл әлсірейтіні маңызды ма? Райдер жарқыраған ұшқын сияқты кемелді болуы керек, оның сөздері пышақтай өткір. Алайда, естігеніміз бен көргеніміз арасында үлкен айырмашылық бар. Райдердің көзі тым кең және сүйкімді, оны медбике Валеримен (Голдберг) көргенде, олардың құшақтаса бастауы тек уақыт мәселесі екенін білеміз." San Francisco Chronicle газетінің Питер Стэк фильмге көңілі толмады, оны "Сюзанна Кейсеннің автобиографиялық кітабының жанды реңкін жоғалтқан, бұрмаланған туынды деп бағалады. Фильм қызықты, бірақ күшті әсер қалдырмайды." New York Daily News газетінің Джами Бернард фильмге аралас пікір берді, оған төрт жұлдыздың екеуін берді, "[Райдер] көбінесе төсектегі бүлінген, әлсіз тұлға, бұл депрессияның табиғатына сәйкес болғанымен, кинематографиялық тұрғыдан алғанда, ең таңғажайып сурет емес" деп жазды және Вупи Голдберг пен Ванесса Редгрейвтің актерлік шеберлігін "эпизодтық рөлдерге жақын" деп сипаттады.
Girl, Interrupted received mixed reviews from critics. Audiences responded more positively. As of 2022, the film holds a rating of 53% on the review aggregator website Rotten Tomatoes, based on 115 reviews, with an average rating of 5.70/10. The site's consensus states: "Angelina Jolie gives an intense performance, but overall Girl, Interrupted suffers from thin, predictable plotting that fails to capture the power of its source material." The film also has a rating of 51 on Metacritic, based 32 reviews, indicating "mixed or average reviews". Audiences polled by CinemaScore gave the film an average grade of "B" on an A+ to F scale. Writing for The New York Times, Stephen Holden wrote: "Girl, Interrupted is a small, intense period piece with a hardheaded tough love attitude toward lazy, self indulgent little girls flirting with madness: You can drive yourself crazy, or you can get over it. The choice is yours." Tom Coates from the BBC wrote: "Girl, Interrupted is a decent adaptation of [Kaysen's] memoir of this period, neatened up and polished for an audience more familiar with gloss than grit." Kenneth Turan of the Los Angeles Times was critical of the screenplay adaptation from the source novel, writing that it has "a hard time resisting manufacturing obvious, standard issue drama of the One Flew Over the Cuckoo's Nest knockoff variety," though he conceded that the performances of Ryder and Jolie help the film "stay as honest as it manages to sporadically be Both women have connected strongly to their parts, and they ensure their characters' reality even if the dramas they are involved with don't always rise to that standard." Paul Tatara of CNN panned the film's screenplay for containing little "self reflection in the dialogue," adding that "Each girl is simply issued a quirk that she drags around like a ball and chain." Tatara summarized: "The good news is that writer director James Mangold's Girl, Interrupted is one of the best films of the year. The bad news is that you have to be a hyper sensitive 17 year old girl to think so." Roger Ebert was critical of the film's failure to focus on the themes it presents, writing: "The film is mostly about character and behavior and although there are individual scenes of powerful acting, there doesn't seem to be a destination. That's why the conclusion is so unsatisfying: The story, having failed to provide itself with character conflicts that can be resolved with drama, turns to melodrama instead." Charlotte O'Sullivan of the Time Out Film Guide praised Jolie's performance, but was critical of Ryder's, writing: "Does it matter that every time Jolie's offscreen the film wilts a little? Ryder should be perfect as the bright spark; her lines are sharp as a knife. There's a gap, however, between what we hear and what we see. Ryder's too wide eyed and cutesy, and when we see her with nurse Valerie (Goldberg), we know it's only a matter of time before they start hugging." The San Francisco Chronicles Peter Stack was unimpressed by the film, deeming it "a muddled production that misses the jarring tone of the autobiographical book by Susanna Kaysen on which it is based. The film is entertaining, but not very powerful." Jami Bernard of the New York Daily News gave the film a mixed review, awarding it two out of four stars, writing that "[Ryder] is often just a crumpled, listless figure on a bed, which, while true to the nature of depression, is not, cinematically speaking, the most arresting image," and likening the performances of Whoopi Goldberg and Vanessa Redgrave as "bordering on cameos".
Автордың пікірі
Автор Сусанна Кайсен фильмді сынағандардың қатарында болды, Мангольдты кітапта жоқ сюжеттік желілерді қосып, осылайша оқиғаға "мелодрамалық әуесқойлықты" енгізді деп айыптады (мысалы, Лиза мен Сусаннаның бірге қашуы).
The author, Susanna Kaysen, was among the detractors of the film, accusing Mangold of adding "melodramatic drivel" to the story by inventing plot points that were not in the book (such as Lisa and Susanna running away together).
Әлеуметтік бейқамдықты ақылсыздықпен шатастыру
Сюзанна Клеймурда ұзақ уақыт болудың дұрыс-бұрыстығын ойлайды. Дәрігер оның жағдайын асығыс бағалап, диагнозын жыныстық көзқарастың алдын ала пікірлеріне негіздейді. Оның диагнозы "норма" ақылсыздықтай салыстырмалы екенін көрсетеді, ал Кейсен психикалық аурулардың диагностикалық және статистикалық анықтамалығындағы шекаралық ерекшелік бұзылуының анықтамасын сұраққа тоқтатады, оны нақты жағдайды зерттеудің орнына "жалпыламалау" деп атайды. Ол өзінің бұл жағдайдан жазылғанын айтса да, әлі де бірінші белгісі - "өмірдің бірнеше мәселесіне қатысты белгісіздік" бар екенін атап өтеді. Сюзанна дәрігері Мелвинмен сөйлескенде, қалған пациенттерді "ақылдан адасқан" деп атайды және ол олармен бірге емес екенін айтады; алайда, оның ата-анасы мен дәрігер олай ойламайды, және ол көп ұзамай өзінің олардан көп ерекшеленбейтінін түсінеді.
Susanna wonders if her prolonged stay at Claymoore is justified. The doctor is hasty in his analysis of her and bases his diagnosis on preconceived ideas relating to gender bias. Her diagnosis suggests that "normal" is as relative as insanity is, and Kaysen interrogates the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders definition of borderline personality disorder, calling it a "generalization" rather than a specific case study. She points out that while she is considered recovered from that condition, she still has the first symptom, which is "uncertainty about several life issues". While Susanna is speaking to her doctor Melvin, she calls the rest of the patients "fucking crazy" and that she does not belong with them; however, her parents and the doctor think otherwise, and soon she also realizes that she's not much different than them.
Мәжбүрлеп емдеуге жатқызу
Лиза терапияны "зорлауға ұқсас" деп атайды, бұл сөздерді ойынмен қолдану арқылы мекемедегі міндетті емнің психологиялық зорлау секілді екенін білдіреді және адам қаншалықты көп құпиясын ашса, босатуға мүмкіндігі соншалықты артады дейді. Дегенмен, Сюзанна мен Лиза сияқты, өзінде ешқандай құпия жоқ деп мәлімдейтіндер үшін босату мүмкіндігі көңілсіз болып көрінеді. "Емдеу орнының құрылымы психикалық ауруларды емдеу үшін өлшеусіз құрал болғанымен, пациенттің дербестігіне деген құрмет психикалық ауруы жоқ адамдарға ғана берілгендей көрінеді". 1973 жылы Дарлольд Трефферт "өз құқықтарымен бірге өлу" деген белгілі фразаны ойлап тапты, бұл пациенттің игіліктен гөрі дербестігіне басымдық беруді білдіреді.
Lisa calls therapy "the rapey", which is a play on words insinuating that the therapy they are forced to undergo in the institution feels like rape (psychological) and says the more a person divulges their secrets, the more likely they would be considered for release. However, on the flip side for people like Susanna and Lisa, who claim to have no secrets, the option of release seems oblique. "Although the construct of the asylum represented an immeasurable tool in the pursuit to expiate mental illness, the respect for patient autonomy appeared to have been relegated to those without mental illness". In 1973, the infamous phrase "dying with one's rights on" was coined by Darold Treffert, referring to the ultimate prioritization of patient autonomy over beneficence.
Психикалық ауруы бар әйел болу бейнелері
1960 жылдары әйелдердің азаттық қозғалысының пайда болуы Кейсеннің естеліктерінде суреттелген кезең үшін маңызды. Әйелдерге қарағанда ерлерге басқаша құқықтар мен стандарттар қойылған. Доктор Мелвин бастапқыда Сюзаннаға оның диагнозын айтпайды, себебі оған бұл ақпараттың қажеті жоқ деп ойлайды. Бірақ кейіннен, оған диагнозды хабарлағанда, бұл аурудың әйелдерде ерлерге қарағанда көбірек кездесетінін мәлімдейді. 1960-1970 жылдардан бері гендер мен психикалық денсаулық арасындағы байланысты зерттеулер психикалық денсаулықтың жалпы деңгейінде гендерлік теңдікке жақындауды көрсетті, себебі зерттеулерге ауқымды түрде әртүрлі аурулар енгізілді.
The emergence of women's liberation movements in the 1960s is of significance to the period Kaysen's memoir is set. The rights as well as standards were set much differently for women than they were men. Doctor Melvin originally doesn't inform Susanna of her diagnosis, deeming it was unnecessary for her to know. Eventually, when he informs her of the diagnosis, he cites the disorder being more common in women than in men. Subsequent studies on the understandings of the linkages between gender and mental health since the 1960s and 1970s have identified a more even gender balance in overall levels of mental health as they have incorporated a wider range of disorders.
Оқшаулау
Клеймурдың физикалық келбеті түрмені еске түсіреді. Төрешіктермен жабылған терезелер мен қыздардың өздеріне зиян келтірмей және қашпау үшін бөлмелері үнемі тексеріледі, осылайша қыздар мұқият бақылайтын қызметкерлердің ықтиярына түседі. Сюзаннаның өміріндегі оқшаулану тақырыбы оның ата-анасының да, жігітінің де (бірнеше әрекеттен кейін ол бас тартады) оны осы мекемеге баруға келмейтінінен көрінеді. Оқшаулану тақырыбы сыртқы әлемнің қауіп-қатерінен қорғайтын қалқан болып та қызмет етеді, тіпті Лиза "сыртта сізді күтуге ешкім жоқ" деп шағымданады, ал Торч сияқты адамдар зорлық-зомбылық көрсететін үйден және есірткі сату ортасынан аман қалады.
The physical depiction of Claymoore is reminiscent of a prison. With bar covered windows and regular room inspections to make sure the girls are not causing harm to themselves as well as not trying to escape, the girls are subject to the mercy of the ever watchful staff. The theme of isolation is exhibited in Susanna's life as neither her parents nor her boyfriend (who quits after a few attempts) come to visit her in the institution. The theme of isolation also serves as a protective shield from the dangers of the outside world as even Lisa complains that "there's nobody to take care of you out there", and people like Torch are safe from an abusive home and drug pushing environment.
Саундтрек
Фильмнің ресми саундтрегі 2000 жылдың 18 қаңтарында шықты.
The film's official soundtrack was released on January 18, 2000.