Кіріспе

Қасиеттілік статусынан айыру – нәрсенің қасиеттілік сипатын жоғалту, немесе белгілі бір топ немесе жеке адам қасиетті немесе киелі деп санайтын нәрсеге құрметсіздікпен, жек көрумен немесе қиратушылықпен қатысу.

Шолу

Көптеген адамдар құдайға қарсы келуді, қасиетті нәрсені жеңілтектеп қарауды діни құқық бұзушылық деп санайды. Бұл қасиетті кітаптарды, қасиетті орындарды немесе қасиетті заттарды жеңілтектеп қарауды қамтиды. Әдетте, діни құқық бұзушылық белгілі бір дін немесе рухани практика тұрғысынан қарастырылады. Табиғи жүйелерге немесе элементтерге, әсіресе егер бұл жүйелер табиғатты құдайлық санаған діннің бір бөлігі болса, діни құқық бұзушылық танытуға болады. Орынның немесе заттың қасиетті мәнін құрметпен жою – бұл қасиетсіздендіру деп аталады және ол діни құқық бұзушылықтан өзгеше. Рим-католик шіркеуі сияқты кейбір діндерде діни құқық бұзушылықтың қандай жағдайларды қамтитыны және осы жағдайларда не істеу керектігі туралы нақты ережелер бар.

Иудаизмдегі

Яһуди дінінде "Құдай есімін қорлау" дегеніміз – Тора мен яһуди заңдарында бұйырылғандай, яһуди дінінің кез келген саласын, оның сенімдерін және амалдарын қорлау, демек Құдайға қатысты құрметсіздік. Бұл еврей тілінде "Құдай есімін қорлау" деп аударылады. Кейбір жағдайларда, Құдай есімін қорлаудан сақтану үшін яһуди діні өзінің жандарын шейіт болып беруге шақыруы мүмкін. Яһуди дінінде Құдай есімін қорлаудың қарама-қарсысы – Киддуш Хашем, яғни "Құдай есімін қастерлеу".

Испаниядағы қызыл террор

Испаниядағы Азамат соғысы кезіндегі қызыл террор солшылдардың шіркеулерді, синагогаларды және басқа да қасиетті заттар мен орындарды жаппай ұстамауы мен зақымдауымен байланысты болды. 1936 жылдың 19 шілдесінің бір түнінде ғана 50 шіркеу өртенді. Барселонадағы 58 шіркеудің ішінде тек қана собор сақталып қалды, және осыған ұқсас оқиғалар Республикалық Испанияның көбісінде орын алды. Республикалық аймақтағы барлық католик шіркеулері жабылды, бірақ шабуылдар католик шіркеулерімен шектелмеді, сонымен қатар синагогалар тоналып, жабылды, ал кейбір шағын протестант шіркеулеріне тиіспеді.

Босния және Герцеговина

Серб Республикасы армиясының (ВРС) бақылауындағы аймақтарда жүргізілген этникалық тазалау науқаны босниялық мұсылмандарға бағытталды және мұсылмандық құдай орындарын жоюды қамтыды.

Қазақстан

Косоводағы көптеген албандық мәдени ескерткіштер Косово қақтығысы кезінде (1998-1999 жж.) қиратылды, бұл Гаага мен Женева конвенцияларын бұзумен байланысты соғыс қылмысы болды. Қақтығыс барысында Косоводағы 600 мешіттің 225-і зақымдалды, тонауға ұшырады немесе қиратылды, сондай-ақ басқа исламдық архитектура да зардап шекті. Косово Ислам қауымына тиесілі, 500 жылдық тарихы бар архивтер де жойылды. Соғыс кезінде исламдық архитектуралық мұра Югослав сербтерінің әскери және жауынгерлік күштері үшін албандық мұра ретінде қарастырылды, ал серб емес архитектуралық мұраны жою Косоводағы этникалық тазалаудың жүйелі және жоспарланған бөлігі болды. Қақтығыс аяқталғаннан кейін және жүздеген мың Косово албандарының туған жеріне оралғаннан кейін серб діни орындарына қарсы жауап шабуылдары басталды. 2004 жылы болған тәртіпсіздік кезінде 35-тен астам серб православие шіркеуінің ғимараты ұстаздарына тиіс емес қылықтар жасалды, зақымдалды немесе қиратылды.

Сикхизмде

Сикхтер қасиетті нәрселерді жеңілтектеп қарауға қатысты өте қатал. Олар оны "бидби" деп атайды. 2021 жылдың қазан айында Ниханг Сингх Сарблох Грантты жеңілтектегені үшін бір адамды өлтірді. Желтоқсан айында Алтын ғибадатханада қасиетті нәрсені жеңілтектегені үшін бір адамды өлтірді. Мұндай жазалар консервативті сикхтер тарапынан "жеріндегі әділдік" деп ақталады, себебі бидби – "ең ауыр қылмыс" саналады.